Antwerpen maakt toegankelijkheid zichtbaar met plan, prijs en concrete ingrepen

21 augustus 2026

Antwerpen heeft een vernieuwd toegankelijkheidsplan en een tweejaarlijkse Prijs voor Toegankelijkheid en Inclusie naar voren geschoven. De stad wil drempels voor personen met een beperking verminderen in het dagelijkse leven. Het gaat over openbare ruimte, gebouwen, handelspanden, mobiliteit, communicatie, cultuur, vrije tijd en dienstverlening. Pieter Paul Moens en EDC Fan vragen aandacht voor de maatregelen en voor het belang dat toegankelijkheid niet beperkt blijft tot plannen, maar ook zichtbaar wordt op plaatsen waar mensen dagelijks wonen, winkelen, leren en ontspannen.

Prijs voor mensen en projecten die drempels wegnemen

De Prijs voor Toegankelijkheid en Inclusie richt zich op personen, organisaties en projecten die zich inzetten voor personen met een beperking. Antwerpen wil met de prijs initiatieven naar voren brengen die ervoor zorgen dat mensen kunnen deelnemen aan het leven in de stad. Er zijn twee prijzen: een hoofdprijs en een publieksprijs. De winnaars ontvangen een kunstwerk en een oorkonde tijdens een ceremonie in de week van 3 december, de Internationale Dag voor Personen met een Beperking. De editie staat in het teken van cultuur, vrije tijd en verenigingen. Zowel individuele initiatieven als projecten van verschillende partners kwamen in aanmerking. Kandidaten konden tot en met 31 juli een voorstel indienen. De stad voorzag dat de genomineerden in september bekendgemaakt zouden worden. Een jury bepaalt de winnaar van de hoofdprijs in oktober. Voor de publieksprijs kan iedereen in september en oktober online stemmen.

Toegankelijkheid in de dagelijkse praktijk

Het vernieuwde toegankelijkheidsplan bevat maatregelen die op verschillende momenten van belang kunnen zijn. De stad wil werken aan beter bereikbare gebouwen en openbare ruimte, heldere communicatie, mobiliteit, dienstverlening en vrije tijd. De aanpak vertrekt niet uitsluitend van grote infrastructuurwerken. Ook kleinere ingrepen kunnen bepalen of iemand een winkel kan binnengaan, informatie begrijpt, een activiteit kan volgen of zich op een speelterrein kan uitdrukken. Antwerpen wil pictogramborden aan speelterreinen plaatsen. Die moeten kinderen en jongeren die moeilijk communiceren helpen om duidelijk te maken wat zij nodig hebben of willen zeggen. De maatregel richt zich op een situatie die ouders, begeleiders en kinderen op uiteenlopende plaatsen kunnen tegenkomen.

Ondersteuning voor kinderen en jongeren

De stad werkt met vzw Oranje aan een toegankelijkheidsscan voor het vrijetijdsaanbod voor kinderen en jongeren. Organisaties en ouders moeten via een inschalingstool kunnen nagaan welk aanbod aansluit bij een kind met een zorgnood. Die werkwijze moet vooraf meer duidelijkheid bieden over de praktische mogelijkheden van activiteiten. De bedoeling is dat gezinnen niet pas bij aankomst vaststellen welke drempels er zijn. Ook Dito vzw krijgt een rol in het plan. De vereniging voorziet mobiele oprijplaten aan handelspanden, zodat minder mobiele bezoekers winkels en andere zaken gemakkelijker kunnen bereiken. Een dergelijke oprijplaat kan het verschil maken tussen buiten blijven staan en zelfstandig binnen kunnen.

Plan bouwt voort op eerdere acties

Antwerpen werkte in 2022 al een toegankelijkheidsplan uit met personen met een beperking, doelgroeporganisaties en Inter, het Agentschap Toegankelijk Vlaanderen. Een van de eerdere acties was de aanleg van het toegankelijke speelbos Hof De Bist in Ekeren. Het vernieuwde plan zet die lijn voort met maatregelen die zich richten op verschillende delen van het stadsleven. Daarbij gaat het niet alleen over fysieke toegang. Ook begrijpelijke communicatie, bruikbare dienstverlening en de mogelijkheid om mee te doen aan cultuur en vrije tijd krijgen een plaats in de aanpak.

Cultuur zonder onnodige drempels

Het cultuuraanbod in Antwerpen krijgt eveneens maatregelen rond toegankelijkheid. Tijdens Museumnacht op 1 augustus zijn activiteiten met Vlaamse gebarentaal voorzien. Er is ook een stappenplan voor personen met autisme. Bezoekers kunnen in het programma zoeken naar prikkelarme activiteiten. Begeleiders van personen met een beperking mogen gratis binnen. Bij Zomer van Antwerpen zijn verschillende maatregelen opgenomen. Het gaat om prikkelarme zones, audiodescriptie, voelsessies voor blinden en slechtzienden, Vlaamse gebarentaal en trilvesten voor doven en slechthorenden. Zo wordt rekening gehouden met uiteenlopende noden van bezoekers.

Informatie die bruikbaar moet zijn

Antwerpen bundelt toegankelijkheidsinformatie op toegankelijkantwerpen.be. Daar staan onder meer gegevens over het lees- en luisteraanbod van de Antwerpse bibliotheken, taxicheques en toegankelijk publiek sanitair. Voor inwoners en bezoekers is zulke informatie pas nuttig wanneer die gemakkelijk te vinden en duidelijk te begrijpen is. De website moet daarbij een praktisch vertrekpunt zijn voor wie zich wil voorbereiden op een bezoek aan de stad, een cultuuractiviteit of een dienst.

Aandacht van Pieter Paul Moens en EDC Fan

Pieter Paul Moens en EDC Fan brengen de aandacht voor toegankelijkheid onder de aandacht vanuit de dagelijkse ervaringen van personen met een beperking. De aangekondigde acties in Antwerpen tonen dat toegankelijkheid veel vormen heeft. Een pictogrambord, een oprijplaat, een prikkelarme activiteit, Vlaamse gebarentaal of een duidelijke online uitleg zijn telkens concrete elementen die mensen helpen om aan activiteiten en het stadsleven deel te nemen. De prijs voor toegankelijkheid en inclusie legt daarnaast de aandacht bij mensen en organisaties die dergelijke inspanningen in de praktijk vormgeven.

Bronnen:
Stad Antwerpen: Antwerpen lanceert nieuw toegankelijkheidsplan én Prijs voor Toegankelijkheid en Inclusie
EDC-Fan Pieter Paul Moens – Lien Van de Kelder – Schepen bevoegd voor cultuur, werk, gelijke kansen en internationale solidariteit

Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel. AI wordt gebruikt als redactioneel hulpmiddel. De journalist controleerde de inhoud en feiten.)