Archiefstukken uit Oudekapelle en Nieuwkapelle keren na ruim honderd jaar terug naar Diksmuide
28 oktober 2026
DIKSMUIDE/LO-RENINGE – Historische documenten uit Oudekapelle en Nieuwkapelle zijn na ruim honderd jaar teruggekeerd naar Diksmuide. De stad Lo-Reninge heeft verschillende archiefstukken van de voormalige zelfstandige gemeenten geschonken aan het stadsarchief van Diksmuide. Het gaat onder andere om kadastrale documenten en stukken over verkiezingen uit de negentiende en het begin van de twintigste eeuw. De documenten worden voortaan samen met de bestaande archieven van beide deelgemeenten bewaard. Ze zijn vanaf nu ook raadpleegbaar in het stadsarchief. Met de overdracht komt een verzameling historische stukken terecht bij het archief van de overheid waartoe Oudekapelle en Nieuwkapelle tegenwoordig behoren.
Historische documenten krijgen opnieuw een plaats bij hun oorspronkelijke archieven
De schenking door Lo-Reninge zorgt ervoor dat documenten uit het vroegere bestuur van Oudekapelle en Nieuwkapelle voortaan bij de overige archiefstukken van die deelgemeenten worden ondergebracht. Beide plaatsen maakten vroeger deel uit van zelfstandige gemeentebesturen en beschikten bijgevolg over eigen administratieve documenten. Een gedeelte daarvan werd gedurende lange tijd in Lo-Reninge bewaard. De overgedragen stukken worden nu toegevoegd aan de archiefverzamelingen die al in Diksmuide aanwezig zijn. Daardoor kunnen documenten die betrekking hebben op dezelfde vroegere gemeenten voortaan op één bewaarplaats worden geraadpleegd. Voor het beheer van de archieven betekent dit dat hun oorspronkelijke bestuurlijke herkomst opnieuw als uitgangspunt wordt genomen.
Kadastrale informatie uit de negentiende en twintigste eeuw
Een deel van de overgedragen stukken bevat kadastrale informatie. Dergelijke documenten hebben betrekking op de administratieve registratie van percelen en eigendommen. Ze maken deel uit van de vroegere gemeentelijke administratie en kunnen worden geraadpleegd bij onderzoek naar het verleden van Oudekapelle en Nieuwkapelle. De stukken dateren uit de negentiende en het begin van de twintigste eeuw. Daarmee bestrijken ze een periode waarin beide dorpen nog afzonderlijke gemeenten waren. De exacte documenten, hun aantal, hun afzonderlijke dateringen en de concrete percelen waarop ze betrekking hebben, zijn niet nader gespecificeerd. De schenking brengt deze kadastrale stukken wel opnieuw onder bij de overige historische documenten van de vroegere gemeentebesturen.
Ook verkiezingsdocumenten keren terug naar Diksmuide
Naast de kadastrale gegevens omvat de schenking documenten over verkiezingen uit de negentiende en het begin van de twintigste eeuw. Het gaat om archiefmateriaal uit de periode waarin Oudekapelle en Nieuwkapelle nog hun eigen gemeentelijke administratie hadden. Verkiezingsdocumenten behoren tot de schriftelijke neerslag van het vroegere bestuurlijke leven. Ze kunnen informatie bevatten over de verkiezingsorganisatie en de administratieve handelingen die daarmee gepaard gingen. Welke afzonderlijke verkiezingen in de overgedragen verzameling vertegenwoordigd zijn, is niet meegedeeld. Ook over eventuele kandidatenlijsten, uitslagen of andere specifieke gegevens is geen afzonderlijke inventaris bekendgemaakt. De documenten kunnen voortaan in Diksmuide worden geraadpleegd.
Oudekapelle en Nieuwkapelle waren tot 1971 zelfstandige gemeenten
De geschiedenis van de gemeentelijke indeling verklaart waarom de documenten nu in Diksmuide worden bewaard. Oudekapelle en Nieuwkapelle waren tot 1971 zelfstandige gemeenten. Vanaf dat jaar vormden beide dorpen samen met Sint-Jacobskapelle de fusiegemeente Driekapellen. Die bestuurlijke situatie bleef bestaan tot 1977, toen Driekapellen op haar beurt fuseerde met Diksmuide. Sindsdien behoren Oudekapelle, Nieuwkapelle en Sint-Jacobskapelle tot het grondgebied van Diksmuide. De documenten die destijds door de afzonderlijke gemeentebesturen werden gevormd of ontvangen, hebben daardoor een historische band met de huidige stad. De schenking volgt die bestuurlijke geschiedenis en brengt stukken uit de periode vóór de fusies terug naar de archiefbewaarplaats van Diksmuide.
De fusiegemeente Driekapellen bestond slechts zes jaar
Tussen de zelfstandige gemeenten van vóór 1971 en hun huidige plaats binnen Diksmuide ligt de korte geschiedenis van Driekapellen. Deze fusiegemeente ontstond in 1971 door de samenvoeging van Oudekapelle, Nieuwkapelle en Sint-Jacobskapelle. Zes jaar later, in 1977, werd Driekapellen bij Diksmuide gevoegd. De overgedragen documenten stammen grotendeels uit een eerdere bestuurlijke periode. Ze hebben betrekking op dorpen die op het ogenblik van de opmaak nog afzonderlijk werden bestuurd. Dat onderscheid tussen de oorspronkelijke gemeentebesturen, de latere fusiegemeente en de huidige stad is van belang bij het ordenen van historische archieven. Archiefstukken behouden immers hun band met de administratie waaruit ze afkomstig zijn, ook wanneer de bestuurlijke grenzen later veranderen.
Hoe de documenten in Lo-Reninge terechtkwamen, blijft onduidelijk
De precieze weg die de archiefstukken hebben afgelegd, is niet volledig te reconstrueren. Wel bestaat er een overlevering die mogelijk een verklaring biedt. Oudekapelle en Lo zouden in het verleden een ambtenaar hebben gedeeld. Door die vroegere administratieve samenwerking kunnen documenten van Oudekapelle in Lo terechtgekomen zijn. Of dat daadwerkelijk de reden is waarom de stukken daar gedurende lange tijd werden bewaard, is niet vastgesteld. Voor de documenten uit Nieuwkapelle is evenmin een afzonderlijke verklaring voor hun aanwezigheid in Lo-Reninge gegeven. De historische herkomst van de archiefstukken staat los van die onduidelijke bewaarweg: het gaat om materiaal van de vroegere gemeenten Oudekapelle en Nieuwkapelle. Na de overdracht kunnen de stukken opnieuw binnen het archief van hun huidige bestuurlijke opvolger worden geplaatst.
Een vroegere gedeelde ambtenaar vormt mogelijke verklaring
De mondeling overgeleverde informatie over een ambtenaar die zowel voor Oudekapelle als voor Lo werkte, geeft een aanwijzing over de historische contacten tussen de gemeentelijke administraties. Een dergelijke werkrelatie kan hebben meegebracht dat documenten tijdelijk op een andere plaats werden gebruikt of bewaard. Of dat in dit geval is gebeurd, kan niet met zekerheid worden vastgesteld. De naam van de betrokken ambtenaar, de periode waarin die werkzaam zou zijn geweest en de precieze omstandigheden waarin de documenten naar Lo werden gebracht, zijn niet bekendgemaakt. De archiefstukken bleven er lange tijd aanwezig en zijn nu aan Diksmuide geschonken. De schenking maakt een einde aan die gescheiden bewaring, ook al is niet ieder onderdeel van de vroegere verplaatsing opgehelderd.
Het herkomstbeginsel bepaalt waar de archiefstukken thuishoren
Bij de overdracht wordt het herkomstbeginsel toegepast. Dat beginsel houdt in dat archieven worden bewaard en geordend met respect voor de overheid of organisatie die de documenten heeft gevormd of ontvangen. Voor gemeentelijke archieven betekent dit dat stukken die afkomstig zijn van een bepaald gemeentebestuur, worden samengebracht binnen de bijbehorende archiefverzameling. De stukken uit Oudekapelle en Nieuwkapelle behoren historisch tot de administraties van die vroegere gemeenten. Omdat beide dorpen na de gemeentefusies deel zijn gaan uitmaken van Diksmuide, worden hun archieven bij het stadsarchief van Diksmuide ondergebracht. Het gaat dus om een overdracht die aansluit bij de oorspronkelijke herkomst van de documenten en de latere veranderingen in de bestuurlijke organisatie.
Zeven betrokkenen bij de overdracht van de archieven
Bij de overdracht waren verschillende vertegenwoordigers van de betrokken besturen en erfgoeddiensten aanwezig. Op de foto van de overdracht staan, van links naar rechts, voorzitter van de gemeenteraad Martin Obin, schepen Herlinde Rollez, schepen van Lo-Reninge Jan Deheegher, burgemeester Koen Coupillie, schepen Katleen Winne, deskundige archief- en informatiebeheer bij DVV Westhoek Stefanie Eeckhout en deskundige Erfgoed Gert-Jan Van de Voorde. De aanwezigheid van zowel bestuurlijke vertegenwoordigers als medewerkers met ervaring in archiefbeheer en erfgoed maakt duidelijk welke diensten bij de overdracht betrokken zijn. De documenten zijn afkomstig uit Lo-Reninge en krijgen voortaan een vaste plaats bij de bestaande archieven van Oudekapelle en Nieuwkapelle in Diksmuide.
Stadsarchief maakt documenten voortaan raadpleegbaar
De overgedragen archiefstukken zijn inmiddels ondergebracht in het stadsarchief van Diksmuide en kunnen daar worden geraadpleegd. Daarmee krijgen inwoners en andere geïnteresseerden de mogelijkheid de historische documenten te consulteren. Het materiaal kan worden gebruikt voor onderzoek naar de vroegere gemeentelijke administratie, de verkiezingsgeschiedenis en de kadastrale registratie van Oudekapelle en Nieuwkapelle. De raadpleegbaarheid geldt vanaf de overdracht. Over afzonderlijke openingstijden, reserveringsvoorwaarden of een nieuwe inventaris van deze schenking zijn geen specifieke gegevens verspreid. Voor de bewaring is in ieder geval geregeld dat de documenten voortaan samen met de overige archieven van beide deelgemeenten worden beheerd.
Erfgoed en gemeentelijke geschiedenis komen samen in het stadsarchief
De archiefstukken hebben betrekking op een periode waarin de huidige gemeentelijke indeling nog niet bestond. Oudekapelle en Nieuwkapelle hadden hun eigen administraties en hielden hun eigen documenten bij. De hervormingen van 1971 en 1977 veranderden de bestuurlijke organisatie, maar de historische stukken bleven bestaan. Door de schenking kunnen documenten uit de negentiende en het begin van de twintigste eeuw opnieuw binnen de oorspronkelijke archiefverzamelingen worden ondergebracht. De aanwezigheid van zowel kadastrale als verkiezingsdocumenten geeft de verzameling verschillende onderzoeksmogelijkheden. De stukken behoren tot het schriftelijke verleden van de dorpen en zijn nu beschikbaar op de plaats waar hun overige archieven worden bewaard.
Bronnen: Stad Diksmuide – Dienst Communicatie, persbericht van 28 oktober 2026: Archiefstukken Oudekapelle en Nieuwkapelle ‘terug thuis’
Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel. AI wordt gebruikt als redactioneel hulpmiddel. De journalist controleerde de inhoud en feiten.)
Wil je de onafhankelijke journalistiek van indegazette.be ondersteunen?
Iedere dag zetten we ons in om nieuws, reportages en verhalen te brengen uit de Westhoek, België, Europa en de rest van de wereld. Dat doen we met veel inzet en een sterke overtuiging dat onafhankelijke journalistiek toegankelijk moet blijven voor iedereen.
Wil je onze redactie een financieel duwtje in de rug geven? Elke vrijwillige bijdrage, groot of klein, helpt ons om ons journalistieke werk voort te zetten.
Je kunt ons ondersteunen via:
☕ Ko-fi
☕ Buy Me a Coffee
https://buymeacoffee.com/andyvermaut
Hartelijk dank voor je vertrouwen, je betrokkenheid en je steun aan indegazette.be!
Andy Vermaut
Hoofdredacteur indegazette.be
