Bart De Wever houdt voet bij stuk: eerst garanties, dan geld voor Oekraïne (opinie)

Foto FB Bart De Wever

25 oktober 2025

Wat er op tafel lag

Op de Europese top lag een financieringskader voor Oekraïne ter waarde van ongeveer 140 miljard euro. Het idee: de lening ondersteunen met opbrengsten en zekerheden die samenhangen met bevroren Russische tegoeden, waaronder tegoeden die via Euroclear in Brussel lopen. Bart De Wever vroeg schriftelijke waarborgen tegen mogelijke repercussies en voor volledige budgetneutraliteit voor België. Omdat die garanties uitbleven of te vaag bleven, zette hij het dossier on hold. In buitenlandse berichtgeving klonk meteen stevige kritiek, met vergelijkingen met Donald Trump en Viktor Orbán. Toch gaat het hier om een duidelijke keuze voor rechtszekerheid en draagvlak.

Waarom België extra risico draagt

België staat door de centrale rol van Euroclear juridisch en diplomatiek kwetsbaarder dan veel andere lidstaten. De betrokken Russische activa zijn bevroren, niet geconfisqueerd. Het inzetten van inkomsten zoals rente of vergoedingen lijkt juridisch beter verdedigbaar dan het aanspreken van de hoofdsom, maar het blijft grenswerk dat enkel houdbaar is wanneer aansprakelijkheid en risico’s helder en Europees gedeeld zijn. Precies daarom vroeg De Wever om bindende teksten die budgetneutraliteit voor België verzekeren en een uitgewerkt vangnet voorzien als Rusland of betrokken entiteiten naar de rechter stappen.

Hoe de vergelijking met Trump en Orbán ontstond

Dat De Wever stevig onderhandelt en timing inzet om scherpere afspraken te krijgen, werd internationaal al gauw gelezen als obstructie. De parallel met Trump komt voort uit het hard spelen op garanties, de verwijzing naar Orbán uit het gebruik van consensusregels als hefboom, maar feitelijk kan je Bart De Wever niet zomaar reduceren. Er is echter een erg relevant onderscheid: De Wever positioneert zich totaal niet als de structurele tegenstander van de Europese lijn. Hij gebruikt de regels om een juridisch en financieel stevigere oplossing af te dwingen, met oog op het langdurig kunnen volhouden van steun aan Oekraïne zonder Belgische solorisco’s.

Wat De Wever precies vroeg

De vraag was concreet: schriftelijke, afdwingbare waarborgen die aansprakelijkheid bij juridische betwistingen EU-breed spreiden; een expliciete bevestiging dat België geen budgettair nadeel draagt; en een transparant mechanisme dat automatisch bijstuurt wanneer inkomsten dalen of rechtbanken ingrijpen. Dat is geen rem op solidariteit, maar een poging om die solidariteit duurzaam te maken. Zonder zulke grondige afspraken dreigt een snelle beslissing later vast te lopen in procedures, met hogere kosten en tijdverlies voor Europa én Oekraïne.

Wat de inzet is voor Oekraïne en de EU

Tijd speelt in het voordeel van Rusland. Toch is snelheid zonder robuust juridisch kader schijnsnelheid: men wint dagen en verliest mogelijk jaren aan de achterkant. Een zuiver pad — inzetten op opbrengsten in plaats van het kapitaal, aangevuld met een Europese verzekeringslaag voor landen met onevenwichtige blootstelling — vergroot de kans dat steunstromen standhouden wanneer de geopolitieke druk toeneemt. Dat is ook in het belang van Oekraïne, dat vooral nood heeft aan voorspelbare, langdurige en juridisch verdedigbare steun.

Andy Vermaut +32499357495