Een bezette ruimte ter grootte van Griekenland, dat is het territoriale verlies van Oekraïne

26 oktober 2025

Tijdens een recent bezoek aan de Verenigde Staten benutte Kirill Dmitriev, de CEO van het Russische RDIF, de media om Moskou’s visie op de oorlog in Oekraïne te verspreiden. Hij trad op 24 en 25 oktober op bij CNN, Fox News en de journalist Lara Logan. Deze mediaronde vindt plaats tegen een betekenisvolle achtergrond, die wordt gekenmerkt door nieuwe Amerikaanse sancties op Russische olie, de toestemming voor Oekraïense Storm Shadow-raketten om Russisch grondgebied te treffen, en de openlijke debatten over westerse Tomahawk-leveringen aan Kiev. Het feit dat het Kremlin juist de gladde en westers gezinde Dmitriev voor deze taak inzet, wekt de indruk dat Rusland de toenemende druk van deze maatregelen daadwerkelijk voelt. Zijn optreden past in een patroon van de afgelopen weken, waarin Russische functionarissen proberen de groeiende economische en militaire impact van westerse sancties en Oekraïense raketaanvallen te bagatelliseren. Dit lijkt dan ook een gerichte poging van het Kremlin om het narratief te beheersen en het vertrouwen in de Russische positie te herstellen.

Toegevingen van Kiev, eisen van Moskou

In zijn optredens schetste Kirill Dmitriev een ogenschijnlijk tegenstrijdig beeld. Enerzijds gaf hij toe dat Oekraïne zijn onderhandelingspositie heeft herzien door akkoord te gaan met een wapenstilstand die de huidige frontlijn zou bevriezen. Anderzijds hield hij voet bij stuk door te benadrukken dat Rusland zelf onverkort vasthoudt aan de volledige set eisen die het al in 2021 en 2022 op tafel legde. Zijn pleidooi voor een ‘definitieve afwikkeling’ die elk toekomstig conflict zou uitsluiten, is een veelgebruikte formulering van het Kremlin. Hiermee probeert Moskou de dieper liggende rechtvaardiging voor de invasie te omkaderen.

Dmitriev gebruikte zijn platform om nadrukkelijk bij de Amerikanen aan te dringen op erkenning van wat hij als Russische kernbelangen omschrijft. Hij wees hierbij op de NAVO-uitbreiding, die hij afschilderde als een existentiële bedreiging voor Rusland, en op de kwestie van de bescherming van de Russisch(e)sprekende inwoners in Oost-Oekraïne. Deze twee elementen vormen al jaren de hoeksteen van de officiële Moskouse retoriek, waarin het de expansie van de alliantie en vermeende discriminatie in Oekraïne als hoofdredenen voor de oorlog presenteert.

Dit verhaal is niet zomaar een toevallige argumentatie; het is een zorgvuldig opgebouwd frame. Het Kremlin hanteert deze retoriek namelijk om zijn primaire politieke doelstellingen kracht bij te zetten: het afdwingen van een pro-Russische regering in Kiev, het opleggen van neutrale status aan Oekraïne, en het onherroepelijk blokkeren van het NAVO-open-deurbeleid voor het land. Wat Dmitriev dus deed, was het opnieuw presenteren van dezelfde eisen die sinds de aanloop naar de invasie – vanaf december 2021 en februari 2022 – onveranderd op tafel liggen, nu verpakt in een betoog over vrede en stabiliteit.

Afstand tot Trumps voorstel

Uit een analyse van de optredens van Kirill Dmitriev in de Amerikaanse media komt een zorgvuldig georkestreerde boodschap naar voren. In plaats van de harde retoriek van het Kremlin letterlijk te herhalen, koos hij voor een indirecte, maar daarom niet minder duidelijke strategie. Hiermee bevestigde hij impliciet Vladimir Poetins verwerping van Donald Trumps oproep tot een staakt-het-vuren bij de bestaande linies. Zijn redenering, een standaardargument uit de Russische propagandadoos, was dat Oekraïne een dergelijke pauze enkel zou aangrijpen om zich opnieuw te bewapenen en te herbewapenen.

Dmitriev probeerde het gesprek te verleggen naar een zogenaamd hoger doel. Hij stelde dat de besprekingen, zoals de topontmoeting in Alaska van augustus 2025, nooit louter over een staakt-het-vuren gingen, maar over een ‘duurzame oplossing’. Deze framing sluit naadloos aan bij de recente verklaringen van Sergej Lavrov en andere hoge functionarissen, die op 21 oktober nog onomwonden stelden dat Rusland zijn standpunt niet zal aanpassen en geen zinloze onderbrekingen accepteert die de kernkwesties onaangeroerd laten.

Opvallend is dat Dmitriev in zijn Amerikaanse gesprekken bewust de scherpe randjes van het Kremlin-standpunt vermeed. Termen als ‘onderliggende redenen’ of gedetailleerde territoriale eisen werden niet expliciet gemaakt. Deze retorische afvlakking lijkt een tactische aanpassing na berichten dat de Trump-administratie persoonlijke ontmoetingen, waaronder een geplande top met Poetin in Boedapest, had geschrapt uit frustratie over Moskous onbuigzame houding.

Ondanks deze gematigde toon is de kern van zijn boodschap onveranderd hard. Zijn pleidooi voor een ‘definitieve afwikkeling’ die de ‘veiligheid van Rusland garandeert’, is in de praktijk een eufemisme voor een Russisch “diktat”. De eisen die hij impliciet herhaalt – een neutraal, ontwapend Oekraïne onder de facto Russische invloedssfeer – komen neer op een volledige Oekraïense overgave en de institutionalisering van de door geweld afgedwongen status quo. Het is een verpakking van oude eisen in een nieuwe, voor een westelijk publiek ogenschijnlijk redelijker klinkende terminologie.

Appèl aan Trump-prioriteiten

In zijn optredens hanteerde Kirill Dmitriev een dubbele strategie die kenmerkend is voor de huidige Russische diplomatieke aanpak. Enerzijds probeerde hij direct aan te haken bij de retoriek van de nieuwe regering-Trump door de nadruk te leggen op gedeelde ’traditionele waarden’ en door te suggereren dat Trump de dialoog met Moskou wél serieus zou willen voortzetten.

Anderzijds gebruikte hij deze schijnbare toenadering om de focus af te leiden van de harde, onwrikbare realiteit: Moskou heeft de concrete voorstellen voor een staakt-het-vuren, die uit Trumps hoek kwamen, resoluut afgewezen. Zijn retoriek was er dus op gericht sympathie te wekken en een schijn van beweeglijkheid te creëren, terwijl de onderliggende boodschap in feite een bevestiging was van dezelfde oude eisen. Het was een poging om de regering-Trump in een verhaal van hernieuwde samenwerking te manoeuvreren, zonder ook maar één centimeter toe te geven op de inhoud. Een tactiek die is ontworpen om verdeeldheid te zaaien en de indruk te wekken dat Rusland de redelijke partner is, ondanks zijn onverzettelijkheid op het slagveld en aan de onderhandelingstafel.

Doema bevestigt onveranderde lijn

Leden van de Russische Doema blijven publiekelijk verklaren dat Moskou’s eisen intact blijven, wat Dmitrievs verhullende toon in de VS ondergraaft. Alexei Chepa, vicevoorzitter van de commissie internationale zaken, stelde op 24 oktober dat Ruslands positie onveranderd is en wees Oekraïne en Europa aan als veroorzakers van stagnatie. Chepa wilde de kernredenen aanpakken. Alexei Zhuravlyov uit de defensiecommissie claimde dezelfde dag dat Amerikaanse wapens en sancties geen impact hebben. Dergelijke verklaringen, primair gericht op het Russische publiek, illustreren hoe Poetin zijn bevolking voorbereidt op een voortdurend conflict in plaats van concessies.

Alexei Chepa heeft recentelijk, in lijn met zijn eerdere verklaringen, de kern van het Russische officiële standpunt herhaald: de verantwoordelijkheid voor het conflict en de stagnatie in de onderhandelingen ligt bij het Westen en Oekraïne. Op 5 oktober 2025 reageerde Chepa op NAVO-landen die hun defensie-uitgaven verhogen. Hij stelde dat de NAVO “de situatie moet escaleren en een vijand moet zoeken” om deze grotere militaire budgetten te rechtvaardigen. In zijn ogen is Rusland tot deze vijand gebombardeerd, een beleid dat hij beschrijft als “zeer gunstig voor wapenfabrikanten”. In december 2023, naar aanleiding van Amerikaanse signalen over onderhandelingen over nucleaire kwesties, benadrukte Chepa dat Rusland pas weer tot gesprekken bereid is “zodra de andere kant hetzelfde wil”. Hij herhaalde de klassieke Russische grieven door de VS eraan te herinneren dat zij “als eerste het collectieve veiligheidssysteem verlieten” door bijvoorbeeld “NAVO naar onze grenzen te brengen” . Deze uitspraak illustreert de onveranderde eis voor een volledige erkenning van het Russische standpunt als voorwaarde voor dialoog. Deze retoriek is een constante in Chepa’s positie. In 2020 bestempelde hij Amerikaanse sancties tegen Rusland als een “element van informatieoorlogvoering”, bedoeld om het beeld van Rusland als vijand te scheppen voor binnenlands Amerikaans politiek gewin . Zijn consistente harde lijn heeft hem overigens persoonlijk getroffen: hij staat sinds 2022 onder sancties van o.a. het VK en Canada vanwege zijn steun aan de erkenning van de separatistische republieken in Oost-Oekraïne .

Deze uitspraken van een hoge Doema-functionaris met expertise in internationale zaken, onderstrepen dat de harde kern van het Russische beleid onaangetast is. Zijn taak lijkt inderdaad, zoals u aangeeft, het internationaal afschilderen van het Westen als dader en het internationaal rechtvaardigen van de Russische positie naar het thuisfront. Voor een vollediger beeld is het nuttig te weten dat Alexei Chepa al sinds 2011 lid is van de Russische Staatsdoema voor de partij “Een Rechtvaardig Rusland – Voor de Waarheid” . Voordat hij de politiek in ging, was hij actief in het bedrijfsleven, met name in de houtverwerkende industrie, bouwmaterialen en handel in verschillende Afrikaanse landen . Zijn lange staat van dienst en connecties maken hem tot een gezaghebbende stem binnen het Russische parlement.

Economische lokroep met dreigende ondertoon

Dmitriev promootte intensief economische samenwerking tussen de Verenigde Staten en Rusland, met een impliciete verwijzing naar Moskou’s nucleaire capaciteit. Hij zag potentieel in gezamenlijke projecten, mits Washington Russische belangen respecteert. Dmitriev herhaalde een voorstel voor een tunnel door de Beringstraat met technologie van Elon Musk. Economische banden zouden een basis kunnen vormen voor vreedzame relaties, na het overwinnen van politieke barrières – een verwijzing naar Trumps weigering om toe te geven. Hiermee positioneert hij Rusland als constructieve partner, terwijl de Trump-regering Moskou juist als blokkade voor vrede ziet.
Toch droegen zijn opmerkingen over projecten een dreigende lading: escalatie als de VS niet buigt. Dmitriev herhaalde dat hij geen militaire expertise heeft, maar sprak over wereldwijde veiligheid die afhangt van VS-Rusland-relaties. Trump is zich bewust van escalatierisico’s, voegde hij toe, en totale vernietiging ligt op de loer. Dit zijn toespelingen op nucleaire opties, bedoeld om druk uit te oefenen.

Coalitie versterkt druk op Rusland

De door Groot-Brittannië en Frankrijk geleide Coalitie van de Bereidwilligen vergaderde op 24 oktober in het Verenigd Koninkrijk over verdere steun aan Oekraïne en intensievere druk op Rusland. Keir Starmer maakte een vijfpuntenplan bekend: Russische olie en benzine van internationale markten weren, bevroren Russische activa vrijgeven voor Kiev, Poetin confronteren met langeafstandswapens en gezamenlijk veiligheidsgaranties uitwerken.

De aankondiging van het vijfpuntenplan door premier Keir Starmer is een zorgvuldig getimede escalatie in een bredere, hardere strategie van de zogenoemde ‘Coalitie van de Bereidwilligen’. Deze door het VK en Frankrijk geleide alliantie positioneert zichzelf nadrukkelijk als het harde, onafhankelijke Europese antwoord op de aanhoudende Russische agressie en op de wisselvalligheden van het Amerikaanse buitenlandbeleid.

De kern van het plan draait om het verder afsnijden van Russische inkomensstromen, waarbij de focus ligt op het weren van Russische olie en benzine van de internationale markten. Dit is een directe poging om de financiële levenslijn van het Kremlin, die de oorlogsmachine in stand houdt, definitief af te knellen. Een even zo vergaand voorstel is het vrijgeven van bevroren Russische activa ten behoeve van Kiev. Deze controversiële stap, die juridisch en politiek uiterst gevoelig ligt, zou een revolutionaire verschuiving betekenen en de kosten voor de wederopbouw van Oekraïne rechtstreeks bij de Russische staat neerleggen.

Militair gezien beoogt de coalitie de druk op te voeren door Poetin te confronteren met langeafstandswapens. Het doel hiervan is de strategische diepte van Rusland te ontkennen en zijn troepen en logistieke knelpunten constant onder druk te zetten. Daarnaast wordt gewerkt aan gezamenlijke veiligheidsgaranties voor Oekraïne, wat in de praktijk neerkomt op de voorbereiding van een multinationale vredesmacht. Deze macht moet na een eventueel staakt-het-vuren een machtsvacuüm voorkomen en een toekomstige Russische aanval ontmoedigen.

Op de achtergrond speelt echter een complex politiek spel. Dit offensief van de Coalitie is deels een reactie op de recente, doch vastgelopen, Amerikaanse diplomatieke pogingen onder president Trump. Door nu zelf met een krachtig, gecoördineerd plan te komen, probeert de alliantie het strategische initiatief terug te winnen en de Verenigde Staten in een gezamenlijk front te integreren. Het is een zet die is ingegeven door de realisatie dat de oorlog is vastgelopen in een patstelling, en dat economische en militaire druk de enige middelen lijken om het Kremlin naar de onderhandelingstafel te dwingen. De effectiviteit van deze aanpak zal uiteindelijk afhangen van de blijvende eensgezindheid binnen de Coalitie en het vermogen om de Russische economie werkelijk te raken.

Vooruitgang bij Pokrovsk zonder ineenstorting

Als onderzoeksjournalist, gespecialiseerd in conflictanalyse, duik ik in de gefragmenteerde gevechtsdynamiek rond de Oekraïense steden Pokrovsk en Myrnohrad. De berichtgeving schetst geen beeld van een frontlinie die abrupt doorbreekt, maar eerder van een uiterst fluïde, bijna chaotische strijd waarin beide partijen proberen te overleven en voordeel te behalen in een uitgerekt en versnipperd operatiegebied.

De recente Russische terreinwinst, bevestigd door beelden van 24 oktober met de inname van Kozatske en Promin, evenals vorderingen bij Myrnohrad, vertegenwoordigt een zorgwekkende maar geleidelijke erosie van de Oekraïense verdediging. Het opmerkelijke is dat deze opmars zich niet voltrekt als een traditionele, massale doorbraak. In plaats daarvan infiltreren kleine, behendige Russische groepen de urbane omgeving van Myrnohrad vanuit het zuiden, een tactiek die wijst op een verschuiving naar guerilla-achtige gevechten in bewoonde gebieden. De claim van een Kremlin-verbonden blogger dat posities in Myrnohrad niet worden geconsolideerd vanwege Oekraïense drones, toont een cruciaal twistpunt: de strijd wordt evenzeer beslecht in de ether als op de grond, waarbij drone-dominantie een voorwaarde is voor enige duurzame territoriale controle.

De situatie in Pokrovsk is zelfs nog meer gespannen. Bronnen die minstens 250 Russische soldaten in de stad rapporteren, wijzen op een aanhoudende infiltratiecampagne waarbij de Russische troepen zich specifiek richten op Oekraïense drone-operators. Dit is een uiterst significant tactisch detail; het neutraliseren van deze ogen en oren van het Oekraïense leger is essentieel om de dekking op te tillen die een grotere opmars zou kunnen blootstellen. De eerdere Russische terugtrekking in augustus, na Oekraïense opruimacties, toont aan dat dit een pulserend conflict is van opmars en terugslag, geen lineaire verovering. De vestiging van verzamelpunten langs logistieke assen zoals de spoorlijn en het gebruik van gespecialiseerde ‘fiber optic-drones’ om communicatieroutes te monitoren, duiden op een goed gecoördineerde, zij het traag voortschrijdende, omsingelingsoperatie.

Het meest onthullende aspect van deze gevechtsrapporten is de beschrijving van de frontstructuur, of het gebrek daaraan. Dit is geen nette scheidslijn, maar een lappendeken van overlappende posities en ‘grijze zones’. Het feit dat Oekraïense bronnen spreken over eigen stellingen tussen de Russische linies, en Russische bloggers het hebben over vermengde gebieden met onduidelijke contouren, schetst een beeld van een doorweven en gevaarlijk slagveld. De tegenstrijdige berichten – waarbij Oekraïense analist Kostyantyn Mashovets melding maakt van een beperkte Oekraïense terugdringing in Myrnohrad terwijl andere bronnen Russische vooruitgang claimen – benadrukken de extreme verwarring en de fragmentarische aard van de informatie die uit deze zone komt. Het is een oorlog van waarneming, waar de waarheid vaak het eerste slachtoffer is en de tactische werkelijkheid van uur tot uur kan veranderen.

Deze ontwikkelingen tonen zeer goed aan dat Rusland erin slaagt momentum te genereren of te creëren door infiltratie, psychologische oorlogsvoering en het gericht uitschakelen van Oekraïense capaciteiten. Desalniettemin is de Oekraïense verdediging niet ingestort; ze vecht terug in een totale uitputtingsslag waarin kleine eenheden en individuele soldaten, opererend in een mist van chaos, het verschil maken. De slag om Pokrovsk en Myrnohrad is niet zozeer een kwestie van een muur die breekt, maar van een spons die langzaam doordrenkt raakt, waarbij het uiteindelijke verzadigingspunt nog onbekend is.

Infiltratie als propagandatool

Bij de grootschalige slagvelden rond steden als Pokrovsk voltrekt zich een minder zichtbare maar even cruciale oorlog van perceptie en vooral ook van tactische uitputting. Russische eenheden blijken op systematische wijze infiltratietactieken toe te passen op diverse frontdelen, niet altijd met territoriale winst als primair doel, maar wel om het strategische beeld van de oorlog te manipuleren. Een illustratief voorbeeld is de melding van het Oekraïense 16e Korps op 25 oktober over een inval in Bolohivka, waar tot tweehonderd man in kleine, gedecentraliseerde teams opereerden. Hoewel beelden van Russische vlaggen de indruk van een totale overname wekten, bleef de daadwerkelijke controle in Oekraïense handen. Dit patroon herhaalde zich in zuidoostelijk Kostyantynivka en noordelijk Kurylivka, waar de verschijning van een vlag werd beoordeeld als een tijdelijke infiltratie zonder wezenlijke frontverschuiving.

Deze tactiek dient een dubbel doel. In een gebied als Pokrovsk heeft de infiltratie een direct militair nut, maar op andere fronten functioneert ze vooral als instrument voor psychologische oorlogsvoering door overal Russische vlaggen te plaatsen. Het Kremlin heeft een weldoordacht script gevolgd met symbolische vlagceremonies, bijvoorbeeld in de Kupyansk-sector, om een totale opmars te claimen waar geen duurzame territoriale controle bestaat. Dit zorgvuldig geregisseerde spektakel is ontworpen om een alomtegenwoordig narratief te voeden van onafwendbare Russische superioriteit en Oekraïens verval. Het uiteindelijke strategische doel is om zowel de Oekraïense bevolking en strijdkrachten als hun westerse bondgenoten moreel uit te putten en tot concessies te dwingen door de illusie van een onstuitbare Russische slagkracht te creëren.

Parallel aan deze sluipoorlog zet Rusland in op een veel directere en kostbaardere aanpak: grootschalige gemechaniseerde offensieven onder het “deksel” van slecht weer, als je begrijpt wat ik hiermee wil bedoelen. De logica hierachter is echter even eenvoudig als meedogenloos; regen en mist ontnemen Oekraïne zijn cruciale ogen in de lucht door de inzet van drones te hinderen. Op 25 oktober benutte Rusland deze omstandigheden voor een versterkte pelotonsaanval met vijf voertuigen richting Volodymyrivka. De aanval liep vast in het door week geworden terrein en werd volledig geneutraliseerd, een lot dat delen van een grotere colonne van minstens 16 voertuigen trof, waarvan er drie in de Kazennyi Torets-rivier werden achtergelaten.

De frequentie van dergelijke aanvallen is markant toegenomen, wat wijst op een doctrine van geaccepteerde hoge verliezen. Een reeks offensieven in oktober bij locaties als Pankivka, Shakhove en Volodymyrivka, leverde slechts bij uitzondering blijvende terreinwinst op. De tactische winst voor Rusland schuilt niet in doorbraken, maar in het brute feit dat dergelijke acties, ondanks de catastrofale verliezen aan materieel, kleine eenheden infanterie dichterbij Oekraïense posities kunnen brengen. Deze overlevenden vormen dan de voorhoede voor de infiltratiegevechten, waardoor de cycli van sluipende penetratie en frontale stormaanvallen elkaar versterken in een uiterst destructieve symbiose. Het slechte weer dient zo als tijdelijk schild voor een strategie die draait om uitputting, waarbij elke overwonnen meter modder wordt betaald met onevenredig veel bloed en staal.

Luchtruimschending bij Japan

Russische vliegtuigen overtraden mogelijk Japans luchtruim op 24 oktober. Reuters meldde Japanse jets die bombers en fighters volgden langs de westkust over de Zee van Japan. Het Japanse defensieministerie registreerde twee Tu-95-bombers met Su-35-escortes richting Sado Island. Minister Shinjiro Koizumi stelde dat Rusland dagelijks opereert rond Japan. Premier Sana Takaichi had uren eerder defensieversterking aangekondigd. Het Russische ministerie erkende escorte door buitenlandse jets tijdens een routinepatrouille over neutraal water.

Europese steun aan Oekraïne

Europese partners leveren doorlopend militair materieel aan Oekraïne. Emmanuel Macron en Keir Starmer kondigden op 24 oktober 2025 extra Aster-raketten en Mirage-vliegtuigen vanuit Frankrijk aan, naast versnelde Britse levering van meer dan 5000 multifunctionele rakketten. Volodymyr Zelensky meldde op 25 oktober dat Zweden vanaf begin 2026 150 Gripen-jets stuurt.

Er is echter een zeer zorgvuldig gecoördineerde Russische strategie die veel verder reikt dan de dagelijkse gevechtsrapporten. Deze aanval is een echt veelkoppig monster, ontworpen om het Oekraïense leger systematisch uit te hongeren, uit te putten en uiteindelijk te omsingelen. De Russische omsingel tactiek vormt een deel van dit veelkoppig monster.

Aan het front wordt deze uitputtingsslag gevoerd met een ongelofelijke brute efficiëntie. Van de beboste perimeter van Kupyansk tot de verwoeste industriële landschap rond Pokrovsk, is het Russische strategische oorlogsplan er in de praktijk een geworden van constante, kostbare druk. Infanterie-aanvallen, vaak ondersteund door zware gepantserde eenheden, rollen in golven over de linies. Het doel is niet zozeer een onmiddellijke doorbraak, maar het slijten van Oekraïense eenheden, het uitputten van hun munitievoorraden en het vinden van zwakke plekken in de verdediging. De opmars in de Lyman- en Siversk-richtingen, evenals de verbeten gevechten in het Novopavlivka-gebied, zijn hier treffende voorbeelden van. Tegelijkertijd wordt een meer sluipende oorlog gevoerd. Kleine, gemotoriseerde infiltratieteams en soldaten in civiele kleding dringen diep achter de linies door, niet om terrein te veroveren, maar om chaos te zaaien, communicatielijnen aan te tasten en de broodnodige Oekraïense drone-operators aan te vallen. Deze tactiek creëert een alomtegenwoordig gevoel van onveiligheid en trekt waardevolle middelen weg van de frontlinie.

Deze grondcampagne wordt ondersteund door een meedogenloze luchtoorlog die is gericht op de vitale infrastructuur van Oekraïne. De aanval op het Balashovskaya in Volgograd was geen willekeurige slag; het was een eerder gerichte poging om de energie- en transportaders aan te tasten die de Russische defensie-industrie en logistiek voeden. Aan de andere kant van de grens blijven raketten en zelfmoorddrones, waaronder de verraderlijke Molniya die FPV-drones kan afleveren, een constante dreiging voor stedelijke centra als Kharkiv, waarbij het dagelijks leven en het dagelijkse moreel van miljoenen burgers zwaar wordt ontwricht. President Zelensky’s cijfers – bijna 770 ballistische raketten sinds januari – schetsen een grimmig beeld van de schaal van deze luchtaanvallen op stedelijke gebieden. Daar konden we in Diksmuide in de eerste wereldoorlog ook goed over meespreken, want de stad raakte totaal vernietigd.

Maar misschien wel het meest verraderlijke wapen in het Russische arsenaal is de psychologische oorlogsvoering. Het strategisch plaatsen van vlaggen in dorpen zoals Kurylivka, gevolgd door uitgekiende propaganda, dient een duidelijk doel: het creëren van een narratief van onafwendbare Russische vooruitgang. Deze schijnopmarsen, vaak uitgevoerd door irreguliere eenheden zoals het Chechen Akhmat-bataljon of het Prizrak-bataljon, zijn bedoeld om de Oekraïense bevolking en haar westerse bondgenoten te demoraliseren en de indruk te wekken dat het verzet hopeloos is.

Dit alles maakt deel uit van een groter strategisch doel: het creëren van een diepe bufferzone, met name in het noorden bij Sumy en Kharkiv, om Russisch grondgebied buiten het bereik van Oekraïense artillerie te brengen en tegelijkertijd de druk op de Oekraïense tweede stad, Kharkiv, op te voeren. De gevechten in de Hulyaipole-richting en westelijk Zaporizhia, hoewel vaak zonder grote terreinwinst, binden cruciale Oekraïense eenheden vast en voorkomen een hergroepering. Rusland voert een oorlog van slijtage op meerdere, verweven fronten. Het is een conflict dat evenzeer wordt uitgevochten in de modderige loopgraven als in de informatiesfeer, waarbij elke drone-aanval, elke infiltratiepoging en elke propagandaclaim een onderdeel is van een groter plan om Oekraïne langzaam maar zeker te doen bezwijken, ongeacht de vele jubelverhalen die we lezen in onze kranten over de Oekraïnse heldhaftigheid. De realiteit is helaas somber.

Op basis van de meest actuele analyses kan worden gesteld dat Rusland op dit moment ongeveer twintig procent van het internationaal erkende grondgebied van Oekraïne bezet. Dit percentage vertaalt zich naar een gebied van ongeveer 120.700 vierkante kilometer, een cijfer dat in de tweede helft van 2025 werd bevestigd door bronnen zoals VRT NWS en ook the Institute of War. Dit omvat niet alleen de gebieden die sinds de grootschalige invasie van 2022 zijn veroverd, maar ook de Krim, die in 2014 werd geannexeerd, en de delen van de oblasten Loehansk en Donetsk die reeds eerder onder pro-Russische controle kwamen. De dynamiek aan het front wordt gekenmerkt door een uitputtende stellingenoorlog, waarbij Russische troepen erin slagen geleidelijke, consistente terreinwinst te boeken. Onafhankelijke waarnemers zoals het Oekraïense platform DeepState registreerden in de eerste helft van 2025 een verovering van circa 1.282 vierkante kilometer, een tempo dat dubbel zo hoog lag als dat van dezelfde periode in 2024. Deze gestage, maar kostbare opmars contrasteert vaak met de veel grotere cijfers die door het Kremlin worden gepubliceerd, een strategie die door analisten van het Institute for the Study of War wordt gezien als een vorm van informatie-oorlogsvoering om een illusie van onstuitbare vooruitgang te creëren. De realiteit is echter dat de verovering van elke vierkante kilometer een hoge prijs eist, en het breken van de huidige patstelling aan het front blijft een immense uitdaging voor beide partijen.

De omvang van het door Rusland bezette Oekraïense grondgebied is zo groot dat het zich het beste laat begrijpen door een vergelijking met een soevereine natie. Met een oppervlakte van ongeveer 120.700 vierkante kilometer beslaat het ingenomen gebied een gebied dat slechts marginaal kleiner dan Griekenland, dat een totale landoppervlakte van 131.957 km² heeft.

Deze vergelijking maakt de schaal van de territoriale inname op een confronterende manier inzichtelijk en feitelijk ook heel erg confronterend. Het betekent dat Oekraïne de controle is kwijtgeraakt over een stuk grondgebied dat bijna de omvang heeft van een heel, historisch en soeverein Europees land als Griekenland. Deze ruim 120.000 km² omvat niet alleen de sinds 2014 geannexeerde Krim, maar ook de uitgestrekte landstreken in de oostelijke en zuidelijke oblasts die sinds de volledige invasie in 2022 onder Russische bezetting zijn gevallen. Deze vergelijking plaatst het abstracte aantal vierkante kilometers in een huiveringwekkend, tastbaar perspectief en onderstreept de immense uitdaging waar Oekraïne voor staat in zijn strijd om zijn territoriale integriteit. De vraag die blijft liggen op iedereens lippen, is jawel de vraag die ik hier zal stellen, maar die niemand in West-Europa durft luidop uitspreken, hoeveel land moet Oekraïne nog kwijt raken, vooraleer deze oorlog gaat stoppen en hoeveel mensen moeten er nog sterven vooraleer deze oorlog gaat stoppen? Is 363 000 doden nog niet genoeg? Is er nog niet genoeg bloed verspild?

Bronnenoverzicht:

Institute for the Study of War (ISW) Russian Offensive Campaign Assessment, 25 oktober 2025 en eigen onderzoek onderzoeksjournalist Andy Vermaut +32499357495