Donkerte rond Nieuwkapelleplas essentieel voor nachtdieren

Foto Xavier Rambour

19 augustus 2025

Kunstlicht kan natuurlijke ritmes van kwetsbare soorten ernstig verstoren

De Nieuwkapelleplas in de deelgemeente Nieuwkapelle, op het grondgebied van Diksmuide, is niet enkel overdag een levendige biotoop. Ook ’s nachts speelt zich hier een belangrijk ecologisch proces af. In het kader van de geplande aanleg van een drijvend zonnepark liet De Watergroep een diepgaand ecologisch onderzoek uitvoeren. Eén van de kernboodschappen uit dat rapport: de natuurlijke duisternis rond de plas moet absoluut behouden blijven.

Lichtvervuiling ondermijnt gedrag en overlevingskansen

Nachtactieve dieren zoals vleermuizen, uilen, motten, nachtvlinders en tal van insecten zijn sterk afhankelijk van duisternis. Kunstlicht verstoort hun oriëntatie, verstoort hun foerageergedrag en kan zelfs de timing van migratie en voortplanting beïnvloeden. Het rapport waarschuwt dat zelfs beperkte lichtinstallaties aan oevers of boven water het gedrag van deze dieren drastisch kan wijzigen.

Oeverinsecten verdwijnen in verlichte zones

Veel insectensoorten vermijden fel verlichte plekken, of worden juist door kunstlicht aangetrokken en daar massaal gedood. Dit zorgt voor een verschraling van het insectenleven in donkere zones, en onderbreekt zo de voedselketen voor onder meer vleermuizen, nachtvogels en amfibieën.

Lichtbeheer als noodzakelijk onderdeel van ontwerp

Het rapport roept op om in het ontwerp van het zonnepark en zijn randinfrastructuur maximaal rekening te houden met het behoud van duisternis. Denk aan het vermijden van overbodige verlichting, gebruik van warme kleuren (amber), lage lichtsterktes en afscherming van lichtbronnen naar boven en naar de oeverzones.

Donkere zones als schaarse ecologische waarde

In Vlaanderen neemt de lichtvervuiling jaarlijks toe. Gebieden waar nog duisternis heerst, zoals de Nieuwkapelleplas, zijn daarom bijzonder waardevol voor het behoud van kwetsbare nachtdieren. Het rapport stelt dat hier een unieke kans ligt om via aangepast beheer een zeldzaam ‘donker ecosysteem’ te beschermen.