Insecten zijn de stille motor van het ecosysteem Nieuwkapelleplas

Foto Xavier Rambour

19 augustus 2025

Voedselbron voor vleermuizen, vissen en vogels staat onder druk

In de Nieuwkapelleplas, gelegen in de deelgemeente Nieuwkapelle op het grondgebied van Diksmuide, is het leven boven en onder water nauw verweven met de aanwezigheid van insecten. Dat blijkt uit een recent ecologisch onderzoek, uitgevoerd in opdracht van De Watergroep, naar aanleiding van de geplande aanleg van een drijvend zonnepark. De studie toont aan dat insecten een centrale plaats innemen in de voedselketen, maar dat hun voortbestaan ernstig wordt bedreigd door watervervuiling, oeververstoring en lichtdruk.

Insecten als onmisbare schakel in meerdere voedselketens

De plas is afhankelijk van een rijkdom aan insecten om fauna in stand te houden. Vleermuizen jagen in de schemering op muggen en motjes, libellen leggen eitjes op waterplanten, vissen eten larven, en vogels voeden hun jongen met oeverinsecten. Wanneer het insectenbestand verzwakt, krijgen al deze groepen het moeilijk.

Troebel water en zuurstoftekort als directe oorzaak

Volgens de onderzoekers heeft de Nieuwkapelleplas last van structureel troebel water en zuurstofarme zones in de onderste waterlagen. Dat beperkt het aantal aquatische insectensoorten, zoals libellenlarven, kevers en muggenlarven. Ook de afwezigheid van ondergedoken waterplanten speelt hierin een rol: zij vormen normaal schuil- en ontwikkelingszones voor insecten.

Verlichting en pesticiden verergeren de druk

Daarnaast blijkt dat verlichting aan de rand van de plas nachtactieve insecten aantrekt en vaak doodt. Ook chemische vervuiling afkomstig van landbouwgronden in de omgeving kan via neerslag of afspoeling in het watersysteem terechtkomen. Insecten zijn hiervoor bijzonder gevoelig en herstellen traag na verstoring.

Aanbeveling: gericht herstelbeleid met focus op licht, vegetatie en zuurstof

Om het insectenbestand te herstellen, pleit het rapport voor een brede aanpak: reductie van lichtvervuiling, herstel van oeverstructuur, verbetering van waterkwaliteit en herinrichting van voedselrijke zones met voldoende vegetatie. Zonder deze maatregelen dreigt het verlies van de basis waarop het hele ecosysteem is gebouwd.

Bronnen