Droneproject voor vervoer van bloedstalen tussen Diksmuide en Ieper: Orange bevestigt dat zijn 5G alleen de dronebox op het dak verbond, niet de vliegende drone

14 november 2026

Het 5G-netwerk van Orange verbond bij het droneproject tussen Diksmuide en Ieper uitsluitend de dronebox op het ziekenhuisdak. De communicatie tussen de verkeersleiding en de vliegende drone verliep via technologie van de droneleverancier. Dat bevestigde Orange Belgium op 19 oktober 2026 aan indegazette.be. Het Jan Yperman Ziekenhuis bevestigde drie dagen eerder dat patiëntenstalen voorlopig nog over de weg werden vervoerd. Bijna twee jaar na de eerste demonstratie bevond het traject zich volgens het ziekenhuis nog in de test- en validatiefase. Er waren proefvluchten uitgevoerd, waaronder een medische validatievlucht met bloedstalen. Een reguliere dronedienst met patiëntenstalen was er op 16 oktober nog niet.

Van Diksmuide naar het laboratorium in Ieper

Op 20 november 2024 presenteerde het Jan Yperman Ziekenhuis een geautomatiseerd transportsysteem om stalen per drone vanuit Diksmuide naar Ieper te brengen. Op het ziekenhuisdak stond een ontvangstinstallatie die aansloot op het buizenpostsysteem. Na de aflevering door de drone moesten de stalen via die interne verbinding naar het laboratorium worden gebracht. De vernieuwing zat in de combinatie van luchttransport, geautomatiseerde ontvangst en intern vervoer. Het project kreeg steun van de federale overheid en de provincie West-Vlaanderen. Onder de betrokken partners bevonden zich Helicus, e-BO Enterprises, Orange Belgium, POM West-Vlaanderen, KU Leuven en Howest.

Orange 5G verzorgde de verbinding met de dronebox

De dronebox op het dak en het vliegende toestel gebruikten verschillende communicatieverbindingen. Orange verzorgde met zijn 5G-netwerk de communicatie met de dronebox. Voor de verbinding tussen de verkeersleiding en de drone tijdens de vlucht werd technologie van de droneleverancier ingezet. Orange verbond dus het ontvangststation met zijn 5G-netwerk, niet het toestel onderweg. Het bedrijf specificeerde niet welke draadloze technologie de droneleverancier voor de luchtverbinding gebruikte. Of daarbij een ander mobiel netwerk of een ander type verbinding werd ingezet, blijft daardoor onbekend.

Andere zorgtoepassingen gebruikten Orange 5G wel volledig

Het ruimere proefproject omvatte ook een geconnecteerde ambulance en dialyse op afstand. Voor die twee toepassingen verliep de draadloze communicatie volgens Orange uitsluitend via zijn 5G-netwerk. Bij het dronevervoer bleef de rol van Orange beperkt tot de communicatie met de dronebox op het dak. De verbinding met de vliegende drone viel onder de technologie van de droneleverancier. Binnen hetzelfde proefproject hadden de verschillende zorgtoepassingen dus een andere technische opbouw.

Nog geen vaste dronedienst met patiëntenstalen

Het Jan Yperman Ziekenhuis bevestigde op 16 oktober 2026 dat patiëntenstalen voorlopig nog via de weg werden vervoerd. Sinds de eerste demonstratie in november 2024 was het dronetraject verder ontwikkeld en getest. Technische, operationele en regelgevende aspecten werden nog onderzocht. Het ziekenhuis werkte aan een veilige, betrouwbare en efficiënte inpassing in de bestaande processen. Van reguliere operationele dronevluchten met patiëntenstalen was toen nog geen sprake. Een startdatum voor zo’n vaste dienst werd niet meegedeeld.

Ook andere transporten werden onderzocht

Het ziekenhuis onderzocht ook voor welke andere transporten en volumes drones later bruikbaar konden zijn. De uiteindelijke inzet lag daarmee nog niet vast. Naast de technische werking speelde de aansluiting op de dagelijkse ziekenhuisorganisatie een rol. De stalen moeten worden voorbereid, vervoerd, ontvangen en tijdig verwerkt. Het traject tussen de twee locaties vormt slechts een deel van die keten. De geautomatiseerde ontvangst op het dak en de verbinding met het laboratorium moesten binnen die werking passen.

Medische proef met bloedstalen in juni 2025

In juni 2025 vond een medische validatievlucht met bloedstalen plaats. Het ziekenhuis bevestigde dat bij de onderzochte stalen geen statistisch betekenisvolle verschillen werden vastgesteld tussen vervoer per drone en per auto. De eerste resultaten waren daarmee gunstig voor de onderzochte toepassing. Bijkomende testen bleven volgens het ziekenhuis nodig om het vervoer verder te beoordelen en te valideren. De medische proef had dus al plaatsgevonden, terwijl de invoering van een reguliere vervoersdienst nog werd onderzocht.

Twintig vrijwillige dialysepatiënten

Voor de medische proef werd bloed van twintig vrijwillige dialysepatiënten verdeeld over drie vergelijkbare reeksen. Eén reeks ging per drone, een tweede per auto en een derde bleef als referentie in het laboratorium. Helicus vermeldde voor het dronetraject een reistijd van ongeveer vijftien minuten, tegenover ongeveer dertig minuten voor de auto. De dronelevering werd gekoppeld aan het ontvangststation en de buizenpost naar het labo. De vergelijking van de reeksen leverde bij de onderzochte stalen geen statistisch betekenisvolle verschillen op tussen de vervoerswijzen.

Verdere validatie bleef nodig

De gunstige resultaten golden voor de onderzochte bloedstalen en de omstandigheden van de proef. Het ziekenhuis bleef bijkomende testen nodig vinden. De werking van een vaste vervoersdienst vraagt ook een beoordeling van de regelmaat, de vervoerde volumes en de verwerking aan beide uiteinden. In oktober was die dagelijkse inzet nog niet bereikt. De patiëntenstalen bleven voorlopig over de weg gaan, terwijl de ontwikkeling van het dronetraject verderliep.

Sneller vervoer is slechts een deel van de tijdwinst

Tijdens de beschreven proef duurde het vervoer per drone ongeveer vijftien minuten en per auto ongeveer dertig minuten. De volledige tijd tussen bloedafname en een beschikbaar laboratoriumresultaat omvat ook de voorbereiding, het vertrek, de ontvangst, de overdracht en de analyse. Een vergelijking van die volledige doorlooptijd voor een reguliere dronedienst werd niet bezorgd. Hoe groot de uiteindelijke tijdwinst voor de patiënt en de behandelende arts zou zijn, was daarmee nog niet vastgesteld.

Geen gevalideerd overzicht van het aantal vluchten

Het ziekenhuis kon op 16 oktober geen aantallen demonstratie-, test- en validatievluchten per maand of per jaar geven. Een gevalideerd totaaloverzicht was niet beschikbaar. Hoe vaak het traject sinds november 2024 daadwerkelijk werd gevlogen, bleef daardoor onduidelijk. Het ziekenhuis bevestigde wel dat verdere ontwikkeling en testen hadden plaatsgevonden. Over het aantal vluchten, de verdeling over de verschillende soorten proeven en de vervoerde volumes werden geen gevalideerde cijfers meegedeeld.

Brugse onderzoekers werkten aan draadloze betrouwbaarheid

Het FMEC-lab van KU Leuven op Campus Brugge hielp om de draadloze communicatie voor de drone betrouwbaar te maken. De universiteit omschreef haar bijdrage op 14 oktober 2026 als beperkt en ondersteunend. De onderzoeksgroep heeft ervaring met 4G, 5G, wifi en andere draadloze technologieën voor drones, autonome systemen en machines. Welke verbindingen op het concrete traject werden ingezet, werd daarmee niet nader gespecificeerd. Voor de werking en exploitatie verwees KU Leuven naar het ziekenhuis en de projectpartners.

POM onderzocht de praktische en technische haalbaarheid

POM West-Vlaanderen werkte mee binnen Flanders Smart Field Services, een tijdelijk proefproject rond technologische toepassingen voor zorg en hulpverlening. Het dronevervoer tussen Diksmuide en Ieper en een PIT-ambulance waren twee concrete toepassingen. POM onderzocht de technische en praktische haalbaarheid en ondersteunde testen in de praktijk. Het project eindigde in maart 2025. Daarmee stopte ook de specifieke opdracht van POM binnen dat kader. De verdere ontwikkeling en een eventuele structurele exploitatie lagen bij de betrokken partners.

Medische test volgde na het einde van de POM-opdracht

De medische validatievlucht in juni 2025 vond plaats nadat de specifieke POM-opdracht was afgelopen. De activiteiten rond het dronetraject gingen dus verder. POM meldde op 15 oktober 2026 dat het op dat moment geen lopende projecten had die specifiek gericht waren op innovatieve medische logistiek in de Westhoek. De organisatie verwees wel naar bredere ondersteuning via Fabrieken voor de Toekomst. Een nieuwe afzonderlijke POM-opdracht voor dit medische dronetraject werd niet bevestigd.

Helicus beschikte over relevante toelatingen

Het Directoraat-generaal Luchtvaart bevestigde op 19 oktober 2026 dat Helicus over de relevante toelatingen beschikte binnen de toegekende voorwaarden en bevoegdheden. Een Light UAS Operator Certificate, afgekort LUC, kan een exploitant toestaan bepaalde droneoperaties binnen vastgelegde bevoegdheden zelf goed te keuren. Voor die operaties hoeft dan niet telkens een afzonderlijke toelating te worden aangevraagd. De overheid beoordeelt onder andere de organisatie, procedures, competenties en het beheer van risico’s. De bevoegdheden blijven afgebakend. Het certificaat biedt geen onbeperkte toestemming voor iedere mogelijke vlucht.

Toelatingen en dagelijkse inzet lopen niet gelijk

De relevante toelatingen waren aanwezig, terwijl het ziekenhuis de medische toepassing nog verder onderzocht. Het beschikken over vliegbevoegdheden betekende dus niet dat er al een vaste vervoersdienst met patiëntenstalen bestond. De luchtvaartadministratie deelde geen vluchtentotalen of vervoersvolumes mee. Het ziekenhuis bevestigde op zijn beurt dat reguliere operationele vluchten met patiëntenstalen in oktober nog niet plaatsvonden. Een specifieke ontbrekende vergunning werd niet aangewezen als oorzaak.

Aanvullende regels hangen af van de lading

Voor goederen die als gevaarlijke goederen zijn ingedeeld, gelden afzonderlijke voorschriften naast de regels voor droneoperaties. De concrete lading en haar classificatie bepalen of die voorschriften van toepassing zijn. Niet alle bloedstalen vallen daardoor automatisch onder dezelfde categorie. De luchtvaartadministratie meldde ook dat de individuele toelatingsdocumenten en operationele dossiers voor deze operaties niet publiek raadpleegbaar waren. De specifieke voorwaarden konden daardoor niet via een openbaar individueel dossier worden nagegaan.

Geen volledige kostenvergelijking beschikbaar

De oorspronkelijke aankondiging vermeldde financiële steun van de federale overheid en de provincie West-Vlaanderen. Een volledige financiële afrekening van het dronetraject werd niet bezorgd. Ook een uitgewerkte vergelijking van de kosten per vlucht, per staal en per wegtransport ontbrak. POM gaf geen uitgesplitst kostenoverzicht of financiële evaluatie. Een concrete besparing kon daardoor niet worden vastgesteld. Daarvoor zijn ook de investeringen, de gebruiksfrequentie, de vervoerde volumes en de terugkerende kosten van de werking nodig.

Onderzoeksresultaten zonder financiële eindbalans

De ontwikkeling leverde een geautomatiseerde ontvangstketen en een medische proef met gunstige eerste resultaten op. De financiële opbrengst van een eventuele vaste vervoersdienst was nog niet vastgesteld. Evenmin was een volledige beoordeling beschikbaar van de publieke investering en het verdere gebruik van de ontwikkelde systemen. De kortere reistijd tijdens de proef geeft op zichzelf geen uitsluitsel over de kosten van een structurele dienst. Hoe vaak het systeem wordt gebruikt en hoeveel stalen per transport meegaan, speelt daarin eveneens een rol.

e-BO Enterprises bood een gesprek aan

De projectcoördinator bij e-BO Enterprises bood op 19 oktober een online gesprek aan voor verdere toelichting. Een uitgewerkte schriftelijke technische of financiële evaluatie werd daarbij nog niet meegestuurd. Over de volledige exploitatiekosten, de structurele vervoersvolumes en een startdatum voor reguliere inzet bleven daardoor vragen open. Het ziekenhuis bleef op dat moment testen uitvoeren en mogelijke toepassingen onderzoeken.

Van demonstratie naar een nog te ontwikkelen vervoersdienst

Tussen de eerste demonstratie in november 2024 en de antwoorden van oktober 2026 werd het systeem verder ontwikkeld en medisch getest. De proef met bloedstalen leverde bij de onderzochte stalen geen statistisch betekenisvolle verschillen op tussen vervoer per drone en per auto. Toch gingen patiëntenstalen volgens het ziekenhuis op 16 oktober voorlopig nog over de weg. Orange bevestigde drie dagen later dat zijn 5G de dronebox op het dak verbond en dat voor de communicatie met de vliegende drone technologie van de droneleverancier werd gebruikt. Een vaste dronedienst met patiëntenstalen was volgens de ziekenhuisbevestiging nog niet in gebruik.

Bronnen

Schriftelijke antwoorden aan indegazette.be van KU Leuven van 14 oktober 2026, POM West-Vlaanderen van 15 oktober, Jan Yperman Ziekenhuis van 16 oktober, Orange Belgium, FOD Mobiliteit en Vervoer/DG Luchtvaart en e-BO Enterprises van 19 oktober 2026.

Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel. AI wordt gebruikt als redactioneel hulpmiddel. De journalist controleerde de inhoud en feiten.)

Steun de onafhankelijke journalistiek van indegazette.be

Wil je ons journalistieke werk helpen voortzetten? Een vrijwillige bijdrage kan via Ko-fi of Buy Me a Coffee.