Europa wijzigt regels voor sociale zekerheid over de grens
01 oktober 2026
De Raad van de Europese Unie heeft op maandag 28 september 2026 een verordening aangenomen die de Europese regels voor de coördinatie van nationale socialezekerheidsstelsels herziet. De wijzigingen gaan over werkloosheidsuitkeringen, langdurige zorg, gezinsuitkeringen, bepaalde sociale uitkeringen voor economisch niet-actieve personen en de verzekering van mensen die tijdelijk of in verschillende lidstaten werken. Voor burgers die in een ander EU-land wonen of werken, moet het eenvoudiger worden om hun socialezekerheidsrechten uit te oefenen. Consilium
Nationale stelsels blijven bestaan
De Europese regeling bepaalt hoe de socialezekerheidsstelsels van verschillende landen op elkaar aansluiten. Elk land behoudt zijn eigen stelsel en beslist binnen het toepasselijke juridische kader over verzekering, uitkeringen en toegangsvoorwaarden. De coördinatie moet voorkomen dat iemand bij grensoverschrijdend wonen of werken tussen twee stelsels terechtkomt. De bestaande Europese regels steunen op vier principes: aansluiting bij de wetgeving van één land, gelijke behandeling, het zo nodig meetellen van verzekerings-, arbeids- of verblijfsperioden uit andere landen en de mogelijkheid om bepaalde uitkeringen in een ander land te ontvangen. Consilium
Werkloosheid en langdurige zorg
De aangenomen tekst wijzigt Verordening (EG) nr. 883/2004 en de bijbehorende uitvoeringsverordening nr. 987/2009. Bij werkloosheidsuitkeringen gaat het onder andere om de voorwaarden waaronder verzekeringsperioden uit verschillende landen worden samengeteld. De tekst bevat daarvoor een voorwaarde van minstens één ononderbroken maand recente verzekering, arbeid of zelfstandige activiteit in de betrokken lidstaat, met uitzonderingen voor bepaalde grensoverschrijdende situaties. Voor langdurige zorg komt er een duidelijkere juridische afbakening. Zulke prestaties werden doorgaans al volgens de regels voor ziekteprestaties gecoördineerd, maar stonden nog niet uitdrukkelijk in het toepassingsgebied van de basisverordening. Een definitie en een lijst van betrokken prestaties moeten onzekerheid bij burgers en instellingen verminderen. data.consilium.europa.eu
Gezinnen en werknemers met activiteiten in verschillende landen
Ook gezinsuitkeringen vallen onder de herziening. Een ander onderdeel betreft de toepasselijke wetgeving voor gedetacheerde werknemers en personen die in twee of verschillende lidstaten werken. In zulke situaties moet worden bepaald welk nationaal stelsel bevoegd is. De herziening omvat eveneens de toegang tot bepaalde sociale uitkeringen voor economisch niet-actieve personen. Het gaat dus om verschillende grensoverschrijdende situaties, met voorwaarden die afhangen van de betrokken categorie en uitkering. Consilium
Een verordening met een afzonderlijke ingangsdatum
De aangenomen regeling is een verordening. De tekst wijzigt de bestaande Europese verordeningen over sociale zekerheid. De goedkeuring door de Raad op 28 september betekent niet dat alle wijzigingen diezelfde dag al gelden. De verordening treedt in werking op de eerste dag van de maand na haar publicatie in het Publicatieblad van de Europese Unie. Voor concrete dossiers moeten ook de toepassings- en overgangsbepalingen worden nagegaan
Bronnen:
Pieter Paul Moens, EDC Fan Belgium — e-mail van 29 september 2026 met de aankondiging en verwijzingen naar de Europese documenten.
Raad van de Europese Unie — besluit van 28 september 2026
Aangenomen wetgevingstekst — PE-CONS 29/26
Raad van de Europese Unie — achtergrond over de coördinatie van socialezekerheidsstelsels
Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel. AI wordt gebruikt als redactioneel hulpmiddel. De journalist controleerde de inhoud en feiten.)
