Europol beleeft drukke dagen met voortvluchtigen, cybercriminelen en crimineel geld

25 mei 2026

Europol heeft opnieuw zeer drukke dagen achter de rug. De Europese politiedienst kwam kort na elkaar naar buiten met drie zware dossiers die samen tonen hoe breed de strijd tegen georganiseerde criminaliteit vandaag wordt gevoerd. Het gaat om veroordeelde voortvluchtigen die hun gevangenisstraf ontlopen, een VPN-dienst die door cybercriminelen werd gebruikt en een financiële operatie waarbij miljoenen euro’s aan criminele activa werden opgespoord. De dossiers raken aan verschillende vormen van zware criminaliteit, maar ze hebben dezelfde kern. Criminelen verplaatsen zich over grenzen, gebruiken digitale afscherming om hun sporen te verbergen en proberen opbrengsten buiten bereik van justitie te houden via bankrekeningen, bedrijven, cryptowallets, voertuigen en vastgoed. Europol zet daarom tegelijk in op publieke opsporing, cyberonderzoek, financiële analyse en internationale samenwerking tussen politie, justitie en private partners.

Veroordeelde voortvluchtigen opnieuw in beeld

Een van de dossiers draait rond een Europese campagne via EU Most Wanted. Die richt zich op veroordeelde criminelen die al door rechtbanken zijn bestraft, maar hun gevangenisstraf nog niet uitzitten. Het gaat om personen die elk minstens vijf jaar cel kregen en zich nog altijd aan justitie onttrekken. De campagne vertrekt vanuit het gegeven dat voortvluchtigen vaak afhankelijk zijn van anonimiteit. Ze veranderen van land, gaan op in het dagelijkse leven en rekenen erop dat hun naam en gezicht na verloop van tijd minder bekend worden bij het publiek. EU Most Wanted wil dat patroon doorbreken door hun profielen opnieuw zichtbaar te maken en burgers te vragen om informatie door te geven. Aan de actie nemen autoriteiten uit België, Tsjechië, Denemarken, Estland, Hongarije, Litouwen, Luxemburg, Nederland, Polen, Roemenië en Zweden deel. De feiten waarvoor de betrokkenen veroordeeld zijn, gaan onder meer over moord, drugshandel, gewapende overvallen, afpersing en deelname aan criminele organisaties. Wie informatie heeft, kan via het EU Most Wanted-platform een tip doorgeven, ook anoniem.

Belgische zaak tussen zware Europese dossiers

Voor België gaat het om een 68-jarige persoon die tot 29 jaar cel werd veroordeeld voor moord. Die Belgische zaak staat naast dossiers uit tien andere landen. Tsjechië bracht twee veroordeelden onder de aandacht die celstraffen kregen voor drugshandel. Denemarken vraagt aandacht voor een 25-jarige veroordeelde die een zware celstraf kreeg voor moord. Estland vermeldt een 53-jarige die werd veroordeeld voor drugshandel. Ook Hongarije, Litouwen, Luxemburg, Nederland, Polen, Roemenië en Zweden brachten veroordeelden naar voren. In Nederland gaat het om een persoon die veroordeeld werd voor poging tot moord, gewapende overval en afpersing. Polen vermeldt twee personen die veroordeeld werden voor drugshandel, gewapende overval en deelname aan een criminele organisatie. Zweden vraagt aandacht voor een veroordeelde in een moordzaak. Voor slachtoffers en nabestaanden blijft een veroordeling onafgewerkt zolang de veroordeelde zijn straf niet uitzit. Dat is de menselijke inzet achter deze campagne. Het gaat niet alleen om politiewerk of internationale lijsten, maar ook om de vraag of uitgesproken straffen effectief worden uitgevoerd.

First VPN uitgeschakeld

Een tweede dossier gaat over de ontmanteling van First VPN. Die VPN-dienst werd volgens de autoriteiten jarenlang gebruikt door cybercriminelen om hun identiteit, infrastructuur en digitale sporen af te schermen. De dienst werd aangeboden op Russischtalige cybercrimefora en was afgestemd op crimineel gebruik, met onder meer anonieme betalingen en verborgen infrastructuur. First VPN werd gelinkt aan ransomwareaanvallen, grootschalige fraude, datadiefstal en andere zware feiten. De dienst kwam naar voren in bijna elk groot cybercrimeonderzoek dat de voorbije jaren door Europol werd ondersteund. Voor cybercriminelen was de VPN een technische laag tussen hun activiteiten en de speurders die hen probeerden te identificeren. De operatie werd geleid door Frankrijk en Nederland, met steun van Europol en Eurojust. Tijdens de actiedagen werd de beheerder ondervraagd en vond in Oekraïne een huiszoeking plaats. Daarnaast werden 33 servers ontmanteld die aan de criminele dienst waren gelinkt. De domeinnamen 1vpns.com, 1vpns.net en 1vpns.org werden uitgeschakeld, samen met bijhorende onion-domeinen. Gebruikers van de dienst kregen te horen dat First VPN gesloten was en dat zij geïdentificeerd waren. Dat is een belangrijk onderdeel van de operatie. De ontmanteling trof niet alleen de technische infrastructuur, maar leverde ook gegevens op over gebruikers die mogelijk met cybercriminaliteit in verband worden gebracht.

Duizenden gebruikers in beeld

Het onderzoek naar First VPN liep al geruime tijd. Speurders kregen toegang tot de dienst, konden de gebruikersdatabase veiligstellen en brachten VPN-verbindingen in kaart die door cybercriminelen werden gebruikt. De operatie kreeg ook steun van cybersecuritybedrijf Bitdefender via Europol. De verzamelde informatie bracht duizenden gebruikers in beeld die aan het cybercrimecircuit worden gekoppeld. Die gegevens kunnen worden gebruikt in lopende en nieuwe onderzoeken naar ransomware, fraude, datadiefstal en andere zware feiten. Daarmee krijgt de ontmanteling een vervolg in gerechtelijke en operationele dossiers in verschillende landen. Eurojust speelde een rol in de gerechtelijke afstemming tussen de betrokken autoriteiten. Er werd een gezamenlijk onderzoeksteam opgezet en de samenwerking werd voorbereid via meerdere coördinatiemomenten. Europol bracht daarnaast onderzoekers uit 16 landen samen in een operationele taskforce om de in beslag genomen data te analyseren en bruikbare informatie door te geven aan internationale partners.

Crimineel vermogen opsporen

Het derde dossier draait rond Project A.S.S.E.T., de Asset Search & Seize Enforcement Taskforce. Die operatie richt zich op het opsporen, traceren en veiligstellen van crimineel vermogen. In het hoofdkwartier van Europol in Den Haag kwamen politiediensten, financiële speurders, justitiële instanties en private partners samen om criminele activa in kaart te brengen. Aan de operatie namen politiediensten uit 31 landen deel. In Den Haag werkten ruim 40 rechtshandhavingsdiensten samen, waaronder Asset Recovery Offices, Financial Intelligence Units en gespecialiseerde teams rond witwassen en georganiseerde criminaliteit. Ook Eurojust, het Financial Crime and Anti-Corruption Centre van INTERPOL, private partners uit de financiële sector en de cryptosector, het Europees Openbaar Ministerie en AMLA waren betrokken. De resultaten zijn fors. Speurders brachten 884 bankrekeningen, 80 bedrijven, 55 cryptowallets, 74 voertuigen, één vaartuig en 44 vastgoedobjecten in kaart. Zes van die vastgoedobjecten waren samen 5,64 miljoen euro waard. Daarnaast werden twee vermoedelijke criminelen gelokaliseerd, van wie één via ENFAST werd gearresteerd. De totale waarde van alle opgespoorde activa moet nog verder worden bepaald, maar de eerste raming loopt al in de miljoenen euro’s. Dat cijfer is belangrijk, omdat georganiseerde criminaliteit niet alleen via arrestaties wordt aangepakt. Wie criminele netwerken financieel raakt, neemt ook middelen weg waarmee nieuwe feiten kunnen worden voorbereid, gefinancierd of afgeschermd.

Fraude en cryptogeld als inkomstenbron

De financiële operatie past in een bredere Europese aanpak van onlinefraude, cryptofraude, witwassen en georganiseerde criminaliteit. Europees commissaris Magnus Brunner wees erop dat 53 procent van de volwassenen in de Europese Unie al werd blootgesteld aan onlinefraude of fraude met cryptoactiva. Zulke feiten leveren georganiseerde misdaad veel geld op en maken snelle financiële opsporing steeds belangrijker. Project A.S.S.E.T. vertrekt vanuit het idee dat geldstromen even belangrijk zijn als daders. Bankrekeningen, cryptowallets, ondernemingen, voertuigen en vastgoed kunnen sporen nalaten die speurders naar grotere netwerken leiden. In dat opzicht is financiële informatie geen bijzaak, maar een kerninstrument in de aanpak van georganiseerde criminaliteit. Ook de samenwerking met private partners speelt daarbij een rol. Financiële instellingen en bedrijven uit de cryptosector beschikken vaak over technische kennis en gegevens die, binnen het wettelijke kader, kunnen helpen om verdachte geldstromen te herkennen. In internationale dossiers kan snelheid daarbij doorslaggevend zijn, zeker wanneer geld of digitale activa snel worden verplaatst.

Een breed beeld van moderne criminaliteit

De drie dossiers tonen samen hoe moderne criminaliteit werkt. Veroordeelde criminelen proberen uit beeld te blijven door grenzen te gebruiken. Cybercriminelen schermen zich af met technische diensten. Criminele winsten verdwijnen via rekeningen, bedrijven, vastgoed en digitale activa. Die werelden staan niet los van elkaar. Een voortvluchtige kan financiële steun krijgen van een netwerk. Een cybercrimineel kan zijn opbrengsten witwassen via bedrijven of cryptowallets. Een criminele organisatie kan digitale middelen gebruiken om haar activiteiten te verbergen en tegelijk vermogen in verschillende landen parkeren. Daarom is de aanpak van Europol breed en grensoverschrijdend. Voor burgers is vooral de EU Most Wanted-campagne tastbaar. Wie een voortvluchtige herkent of over informatie beschikt, kan een tip geven via het platform. De twee andere dossiers spelen zich grotendeels achter de schermen af, maar hun impact kan groot zijn. Een VPN-dienst minder betekent minder digitale bescherming voor cybercriminelen. Een opgespoorde bankrekening of cryptowallet kan een crimineel netwerk rechtstreeks raken. Europol bracht met deze drie dossiers een helder signaal. De strijd tegen georganiseerde criminaliteit loopt tegelijk via gezichten op een opsporingsplatform, servers die worden uitgeschakeld en miljoenen euro’s aan activa die worden opgespoord. Alleen al de cijfers blijven hangen: 11 deelnemende landen in de campagne rond voortvluchtigen, 33 ontmantelde servers bij First VPN en 884 opgespoorde bankrekeningen bij Project A.S.S.E.T. Indegazette.be volgt zulke internationale dossiers verder op, omdat ze ook voor België en Nederland rechtstreeks relevant kunnen zijn.

Bronnen:
Europol, Europol’s Project A.S.S.E.T. identifies millions in criminal assets
Europol, New Europe-wide campaign targets fugitives sentenced to years behind bars
Europol, Cybercriminal VPN used by ransomware actors dismantled in global crackdown
EU Most Wanted

Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel. AI wordt gebruikt als redactioneel hulpmiddel. De journalist controleerde de inhoud en feiten.)