Filosofische roman zet “humanetie” tegenover polarisatie
8 april 2026
In Amsterdam is op woensdag 8 april 2026 Memos from the Edge voorgesteld, een filosofische roman van Dina-Perla Portnaar die humanetie naar voren schuift als antwoord op ideologische uitputting en polarisatie. Het boek vertrekt vanuit een fictief misdaadverhaal in een fertiliteitskliniek, maar gebruikt die verhaallijn om bredere vragen te stellen over morele verstarring, groepsdenken en sociale samenhang.
Een roman met een filosofische kern
Memos from the Edge wordt voorgesteld als een werk met elementen van roman, essay en brieven. Volgens de toelichting onderzoekt het boek hoe overtuigingen kunnen verschuiven van kaders die richting geven naar gesloten systemen die weinig ruimte laten voor verschil. Daaruit groeit een centraal begrip: humanetie, in het Engels omschreven als humanecy, ofwel bewuste en begrensde empathie.
Het werk plaatst zich daarmee tussen twee uitersten. Aan de ene kant staat ontmenselijking, aan de andere kant empathie zonder grens. Volgens de visie achter het boek ontbreekt vandaag een volwassen midden dat verantwoordelijkheid, wederkerigheid en afbakening draagt.
Polarisatie als uitkomst van een denkwijze
De roman werkt die gedachte uit aan de hand van terugkerende patronen zoals morele superioriteit, slachtofferschap en groepsidentiteit. Die worden niet voorgesteld als losse verschijnselen, maar als mechanismen die samenlevingen al langer mee vormen en ook onder druk zetten. Daarbij wordt gesteld dat polarisatie niet losstaat van bestaande systemen, maar juist kan ontstaan wanneer die systemen langdurig zwaarder wegen dan de mens zelf.
In dat kader snijdt het boek ook thema’s aan als uitsluiting, racialisering en territoriaal denken. Het verhaal laat zien hoe taal, overtuiging en identiteit kunnen verschuiven van middelen om met verschil om te gaan naar middelen om grenzen te trekken en anderen buiten te sluiten.
Geen ideologie of religie
Humanetie wordt in de toelichting uitdrukkelijk niet omschreven als ideologie of religie. Het begrip verwijst naar een vorm van bewustzijn waarin de mens niet in de eerste plaats handelt vanuit collectieve identificatie, maar vanuit een innerlijk kompas met plaats voor verantwoordelijkheid, wederkerigheid en begrenzing.
Vanuit die insteek stelt het boek vragen over de prijs van maatschappelijke verharding en over de bescherming van sociale cohesie. Ook de rol van media en politiek komt daarbij aan bod, met aandacht voor de manier waarop verschillen groter kunnen worden gemaakt en hoe spanning kan worden gedragen zonder te vervallen in ontmenselijking of extremisme.
Gelaagde vorm en actieve lezer
Ook de vorm van het boek sluit aan bij die inzet. Memos from the Edge heeft een niet-lineaire opbouw, een gelaagde vertelstructuur en veel dialoog. Daarmee vraagt het werk van de lezer een actieve houding bij het geven van betekenis aan wat zich op de pagina ontvouwt. Lichtheid en ernst wisselen elkaar af, zodat de roman toegankelijk blijft terwijl de thematiek zwaar blijft wegen.
Dina-Perla Portnaar licht toe dat zij met het boek de onderliggende logica van deze tijd wil onderzoeken, doorbreken en overstijgen, zonder de morele vragen buiten de lezer te plaatsen. Tegelijk houdt zij vast aan het karakter van een luchtig cozy crime-verhaal waarin lezers zelf bepalen hoe diep zij op de thema’s willen ingaan. Zij wijst er ook op dat in de roman onderwerpen aan bod komen die volgens haar zelden of niet eerder op die manier in een roman zijn verwerkt, waaronder sabotage van fertiliteitsbehandelingen om de bevolkingssamenstelling te sturen.
Rechtszaak, fertiliteitskliniek en identiteit
De flaptekst draait rond fertiliteitsarts Imane-Safae, die wordt beschuldigd van het weggooien van een pasgeborene in een glasbak. Terwijl het onderzoek toeneemt, raakt zij verstrikt in een situatie waarin geneeskunde en ideologie in de fertiliteitskliniek waar zij werkt in elkaar grijpen op een manier die ook de samenleving raakt.
De hoofdpersoon wordt daarbij geconfronteerd met verraad, druk en verborgen feiten uit haar eigen leven. Haar persoonlijke strijd groeit uit tot een publieke zaak over macht, onderlinge band en het recht op waarheid. Volgens de flaptekst draait de roman uit op een onderzoek naar de dunne grens tussen gerechtigheid en wraak en naar de prijs van integriteit.
Boeklancering op 9 april
De lokale en digitale boeklancering vindt plaats op donderdag 9 april 2026, rond 18.00 uur CET, en is live te volgen via een online link of via het TikTok-account van de auteur. Internationale lanceringen volgen later dit jaar, in een beperktere communicatieve context door een geplande verhuis van Portnaar naar Cyprus. De paperback is al beschikbaar via Amazon. Het e-boek volgt later en kan in elke gewenste taal worden vertaald. Voor de pers is een pdf op aanvraag beschikbaar.
Eerder werk van Portnaar
Dina Perla Portnaar is eerder bekend geworden met de Nederlandse memoires Exodus uit de vuurtoren. Dat boek werd bewerkt tot een Nederlandse televisieproductie voor KRO NCRV en kwam ook aan bod tijdens publieke bijeenkomsten en binnen academisch onderzoek. In 2023 nam het Stadsarchief Amsterdam het werk op in de collectie als een manifest met volgens de omschrijving ‘herstorische waarde’.
Haar huidige focus ligt op filosofische vertelkunst en op het samenspel van verschillende genres. Volgens de toelichting zijn haar Franse wortels daarbij een belangrijke inspiratiebron en bouwen haar romans telkens op drie lagen: een verhalende puzzel, verborgen boodschappen en een toegankelijke vorm van mystiek.
Bronnen:
Dina-Perla Portnaar
Persbericht Memos from the Edge
Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel)
