Fytoplankton verstikt onderwaterleven Nieuwkapelleplas

7 augustus 2025

Lichtklimaat zwaar verstoord door algenbloei

De Nieuwkapelleplas, gelegen in de deelgemeente Nieuwkapelle op het grondgebied van Diksmuide, kampt met ernstige lichtproblemen onder water. Uit een jaarlange studie blijkt dat overvloedige fytoplanktonbloei zorgt voor een drastische afname van lichtinval, met grote ecologische gevolgen. Deze situatie maakt deel uit van het onderzoeksrapport dat werd uitgevoerd in functie van een mogelijk drijvend zonnepark dat De Watergroep wil installeren.

Diep donker water ondanks zonnige dagen

Tijdens de zomer wordt het licht al snel volledig weggenomen in de waterkolom. Wat van boven lijkt op een gewone algenlaag, verandert onder het oppervlak in een donkere massa waarin amper zonlicht doordringt. Vanaf juni is de situatie het ergst: het doorzicht vermindert aanzienlijk en de bodem wordt volledig overschaduwd.

Zonder licht geen planten, zonder planten geen stabiliteit

Waterplanten zijn essentieel voor een gezond ecosysteem. Ze zorgen voor zuurstof, bieden schuilplaatsen en stabiliseren de bodem. Door de intense fytoplanktonbloei krijgen deze planten echter geen kans om zich te ontwikkelen. De maximale diepte waarop planten nog kunnen overleven, werd in het onderzoek vastgesteld op 4 meter. Verder dan dat reikt het zonlicht simpelweg niet meer.

Voorjaarsrust is van korte duur

In het voorjaar is er nog even hoop: het zoöplankton slaagt erin het fytoplankton tijdelijk te onderdrukken. Dit leidt tot een kortstondige heldere fase waarin waterplanten zich voorzichtig proberen te ontwikkelen. Maar al snel zorgt de opkomst van jonge vis voor intense predatie op het zoöplankton. Het gevolg: de algen nemen opnieuw de bovenhand.

Licht als sleutelvariabele voor herstel

Het lichtklimaat bepaalt veel meer dan het oog kan zien. Zonder voldoende lichtinval verdwijnen waterplanten, verliezen vissen hun paaigronden en neemt de dominantie van algen verder toe. De onderzoekers wijzen op het belang van structurele maatregelen om de fytoplanktonbloei in te dijken en het licht terug in het water te brengen.

Bronnen

Onderzoek naar de ecologische waarde en het functioneren van Nieuwkapelleplas (Diksmuide), INBO, 2025
Rapporten van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek 2025

Andy Vermaut
📞 +32 499 35 74 95