Geweld in De Zande blijft zorgwekkend: Vlaanderen zoekt oplossingen

25 maart 2025

In de West-Vlaamse gemeenschapsinstellingen van De Zande, met campussen in Beernem, Ruiselede en Wingene, blijft geweld een hardnekkig probleem. Jaarlijks worden hier honderden agressie-incidenten geregistreerd, met een totaal van 263 gevallen in 2024. Vlaams Parlementslid Brecht Warnez dringt aan op structurele ingrepen. Volgens hem verdienen zowel de jongeren als het personeel een veilige omgeving, en dat vraagt om een gerichte aanpak.

De cijfers spreken voor zich. In Ruiselede steeg het aantal incidenten van 75 in 2022 naar 104 in 2024, na een piek van 110 in 2023. Beernem noteerde 163 gevallen in 2022, gevolgd door een stabilisatie rond de 120 in de twee jaren daarna. Wingene zag een daling van 50 incidenten in 2022 naar 26 in 2023, maar dat aantal klom vorig jaar weer naar 39. Hoewel er soms een kleine verbetering merkbaar is, blijft het totaal aantal agressiegevallen hoog en zorgwekkend.

Fysieke agressie naar jongeren stijgt gestaag

Een opvallende trend is de toename van fysieke agressie gericht tegen de jongeren zelf. In 2022 ging het om 60 gevallen, in 2023 om 66 en in 2024 steeg dat verder naar 80. Dit baart zorgen, zeker omdat deze instellingen als doel hebben om minderjarigen weer op het juiste pad te brengen. Een veilige leefomgeving waarin jongeren leren om escalaties te vermijden, is essentieel voor hun re-integratie in de samenleving, benadrukt Warnez. Zonder die basis blijft het lastig om hen constructieve omgangsvormen aan te leren.

De Zande huisvest in totaal 143 plaatsen verspreid over drie campussen. Beernem is een gemengde campus met een capaciteit van 53 jongeren. Ruiselede biedt ruimte aan 54 jongens tussen 12 en 18 jaar, terwijl Wingene plaats heeft voor 36 minderjarige jongens. Samen vormen deze instellingen een belangrijk deel van de 308 beschikbare plaatsen in heel Vlaanderen. Maar de hoge incidentencijfers tonen aan dat er meer nodig is dan capaciteit alleen.

Politie steeds vaker betrokken

Sinds 2024 registreert men systematisch hoe vaak de politie wordt opgeroepen bij geweldsincidenten. In Beernem gebeurde dat al 19 keer, terwijl Ruiselede en Wingene respectievelijk slechts 1 en 2 interventies kenden. Deze cijfers bieden eindelijk inzicht in de ernst van de situaties, maar Warnez ziet het anders. Hij vindt dat het doel niet ligt in het registreren van politiebezoeken, maar in het structureel terugdringen van geweld zodat zulke ingrepen amper nodig zijn. Die ambitie vraagt om een andere aanpak.

Inzet op opleiding en infrastructuur

Om de situatie te verbeteren, zet Vlaanderen in op meerdere fronten. Het personeel krijgt extra trainingen om jongeren in crisissituaties beter te begeleiden. Binnen de teams zijn er speciale aanspreekpunten die via intervisies en reflectiemomenten de opvolging verzorgen. Daarnaast investeert men in de infrastructuur van de campussen. Denk aan prikkelarme ruimtes en rustgevende omgevingen die veiligheid en kalmte bevorderen. Warnez noemt deze stappen cruciaal. Jongeren hebben recht op een plek waar ze kunnen groeien, en personeelsleden verdienen een werkplek waar ze zich veilig voelen.

De aanpak richt zich niet alleen op de-escalatie, maar ook op het aanleren van vaardigheden bij de jongeren. Het idee is simpel: wie straks terugkeert naar de samenleving, moet hebben geleerd om conflicten anders op te lossen. Dat proces begint binnen de muren van De Zande, en de huidige cijfers tonen aan dat er nog werk aan de winkel is.

Een veilige toekomst als prioriteit

Vlaanderen staat voor een uitdaging. De hoge aantallen agressie-incidenten in De Zande vragen om meer dan tijdelijke oplossingen. Met een combinatie van opleidingen, betere begeleiding en slimme investeringen in infrastructuur hoopt men het tij te keren. Warnez sluit af met een duidelijke boodschap: geweld mag geen dagelijkse realiteit zijn, niet voor de jongeren en niet voor het personeel. De komende jaren zal blijken of deze aanpak de rust brengt die zo broodnodig is.

Bronnenoverzicht

Persbericht Brecht Warnez, Vlaams Parlementslid, 25 maart 2025
Contact: Brecht Warnez, brecht.warnez@vlaamsparlement.be (mailto:brecht.warnez@vlaamsparlement.be)
Contact: Stijn Verkinderen, stijn.verkinderen@vlaamsparlement.be (mailto:stijn.verkinderen@vlaamsparlement.be)