Herdenken vraagt daden: Jean-Luc Crucke koppelt persoonlijke erfenis aan plicht in Krakau
7 november 2025
Persoonlijke erfenis weegt door
In Krakau, Polen, sprak minister Jean-Luc Crucke op zondag 3 november tijdens een bijeenkomst van de European Jewish Association. Jean-Luc Crucke maakte het meteen persoonlijk. Aan moeders kant is zijn grootvader Jo Gutmann van Joodse en Poolse afkomst; hij droeg tijdens de bezetting de gele ster, die Jean-Luc Crucke later wil toevertrouwen aan zijn kinderen Nathan en Rachel. Aan vaders kant is zijn grootvader Lucien Crucke, een Vlaamse textielfabrikant, opgepakt als politiek gevangene en gedeporteerd naar Buchenwald, Bergen-Belsen en Dora. Die twee familiegeschiedenissen, zei Jean-Luc Crucke, vormen de grondtoon van zijn overtuiging dat herdenken alleen betekenis heeft als daaruit handelen volgt.
België herdenkt in volle omvang
Jean-Luc Crucke verwees naar de Belgische herdenkingspraktijk in het herdenkingsjaar 2025: de tachtigste verjaardag van het einde van de deportaties, de herinnering aan de transporten vanuit Mechelen en het eerbetoon aan mensen die levens riskeerden om anderen te redden. Hij benoemde ook de verantwoordelijkheid van instellingen. In Train World in Schaarbeek loopt een tentoonstelling over de bezetting en de deportatietreinen; de spoorwegmaatschappij vertelt er openlijk het volledige verhaal, inclusief de rol van de toenmalige spoorwegen. Voor Jean-Luc Crucke is dat de juiste weg: niets verdoezelen, wel duiden en verantwoordelijkheid nemen.
Waakzaamheid in het heden
Jean-Luc Crucke stelde vast dat antisemitisme, racisme en uitsluiting nog steeds aanwezig zijn. Hij zei dat extreemrechts gedachtegoed vandaag opnieuw zwaar doorwerkt in Europese democratieën. Dat vraagt helderheid, niet louter ontzetting, en de wil om te blijven opkomen voor recht en vrede. Herdenken kan mensen milder en alerter maken, maar het is nooit voldoende. Volgens Jean-Luc Crucke moeten woorden als “Nooit meer” worden vertaald in waakzaamheid, onderwijs en concrete actie in het dagelijkse leven.
Thema van de conferentie
De conferentie stond in het teken van “Future Proofing Against Hate and Incitement”. Voor Jean-Luc Crucke is dat in de eerste plaats een opdracht aan scholen, media, justitie en het middenveld: feiten blijven uitleggen, leugens tijdig tegenspreken en jonge generaties tonen waar haat toe leidt wanneer niemand ingrijpt. Herinnering moet werken als een kompas dat richting geeft aan beleid én aan het samenleven.
Link met beleid vandaag
Jean-Luc Crucke sprak ook vanuit zijn portefeuille. Als minister voor Klimaat en Mobiliteit ziet hij dagelijks hoe keuzes van nu bepalen wat kinderen erven. Hij trok de parallel met morele verantwoordelijkheid: wie de lucht schoner wil doorgeven, moet vandaag beslissen. Wie de samenleving sterker wil doorgeven, moet vandaag grenzen stellen aan haat. In beide gevallen is het uitgangspunt hetzelfde: bescherming, versterking en volgehouden inzet.
Van herdenken naar handelen
Jean-Luc Crucke sloot af met een duidelijke lijn. Slachtoffers eer je niet alleen met plechtige woorden, maar vooral met daden. Dat betekent blijven onderwijzen, blijven spreken als grenzen overschreden worden, en niet zwijgen wanneer haat de kop opsteekt. Alleen zo wordt herinneren een werkwoord.
Bronnen
Toespraak van minister Jean-Luc Crucke bij de European Jewish Association in Krakau, 3 november 2025.
Andy Vermaut +32499357495
