23 juni 2025

Wat bezielt een regime dat decennialam dreigementen tot kunstvorm verhief, om plots te zwijgen als het graf? Terwijl Amerikaanse bommen op Iraanse nucleaire installaties neerdaalden, bleven Teherans leiders ditmaal echt opvallend stil. Alleen de Revolutionaire Garde murmelde iets over “betreurenswaardige reacties” – een slap aftreksel van hun gebruikelijke oorlogsretoriek. Dit is geen moedwillige berekening, maar chaos. Bronnen suggereren dat hooggeplaatsten zich fysiek isoleren om Israëlische aanvallen te ontwijken, waardoor de Iraanse besluitvorming verlamd raakt. Wanneer een theocratie gebouwd op controle zelfs geen coherente dreiging kan formuleren, ademt ze misschien wel eens haar laatste stuiptrekkingen.

Poetin’s schaakstukken

De haastige vlucht van minister Araghchi naar Moskou verraadt paniek, geen partnerschap. Poetin’s “verontwaardiging” over de Amerikaanse aanvallen klinkt hol, nu zijn eigen troepen in Oekraïne verpieteren. Zijn lakei Medvedev probeert via sociale media nog westerse beleidsmakers te intimideren met loze nucleaire fantasieën – “landen staan klaar kernkoppen te leveren” – maar dit is theater voor de bühne. Rusland heeft noch de middelen, noch de wil om Iran militair bij te staan. Araghchi’s bedevaart naar het Kremlin is het diplomatieke equivalent van een wanhopige noodgreep.

Israëls chirurgische vernietiging

Wat de stilte in Teheran verklaart? Kijk naar Israëls precisie-operaties die Iraanse militaire capaciteiten stelselmatig ontmantelen. Toen F-35’s ongedekt 2.200 km vlogen om bij Yazd de Imam Hussein-raketbasis te vernietigen – inclusief ondergrondse Khorramshahr-4 raketten met clustermunitie – bewezen ze wat velen vermoedden: Irans luchtverdediging is slechts een papieren tijger. De aanval op de vaste-brandstoffabriek bij Shahroud was een genadeslag; zonder die installatie kan het regime zijn uitgeputte rakettenarsenaal niet herbouwen. Dit zijn geen steekspelen, maar amputaties.

Amerika’s paradoxale terughoudendheid

Donald Trumps “klaar voor grotere aanvallen”-retoriek contrasteert merkwaardig genoeg met de praktijk: het Witte Huis geeft aan geen verdere acties te plannen. Deze schijnbare tegenstelling verraadt slechts een berekening van echte “realpolitik”. Door Iran een uitweg te bieden (“val onze belangen niet aan”) hoopt Washington escalatie te beteugelen. Maar zijn we met z’n allen niet gevaarlijk naïef? Een regime met de rug tegen de muur zoekt altijd een uitlaatklep – vaak via zijn proxy’s.

De stilte voor de storm?

Want… En inderdaad. De afwezigheid van vergeldingsacties door Hezbollah, Hamas of Houthi’s is sinister, niet helemaal geruststellend. Deze groepen opereren normaal als geoliede terreurmachines; hun plotselinge radiostilte suggereert coördinatie, niet capitulatie. Denk aan de IRGC’s waarschuwing over Amerika’s “kwetsbare bases” en het Iraanse parlement dat de Straat van Hormuz dreigt te sluiten. Dit zijn geen loze dreigementen, maar genoteerde opties op het regime’s menu. Misschien is er wel iets op til.

De ongemakkelijke waarheid

Teherans zwijgen is geen meesterzet, maar hopelijk slechts een symptoom van terminale verzwakking. Jaren van sancties, interne protesten en nu militaire onthoofding hebben het regime tot op het bot uitgehold. Maar laat je niet misleiden: een gewond dier is veel gevaarlijker dan een gezond exemplaar. De vraag is niet of Iran zal terugslaan, maar wanneer en via wie. De VS en Israël maken nu ook deel uit van dit gevaarlijk spel. Waakzaamheid blijft geboden, ook voor alle steunende partners in deze.

Andy Vermaut +32499357495