Het Iraanse regime provoceert oorlog door protesten te framen als vervolg op conflict met Israël en Verenigde Staten

12 januari 2026

Het Iraanse regime beschouwt de lopende protesten als een vervolg op de oorlog met Israël en de Verenigde Staten, volgens uitspraken van hoge functionarissen op 11 januari 2026. Deze benadering komt naar voren terwijl de onrust sinds 28 december 2025 aanhoudt en leidt tot dreigementen richting Amerikaanse troepen en een strenge aanpak van demonstranten.

Regime retoriek over protesten

Sommige Iraanse regimefunctionarissen presenteren de aanhoudende protesten als de volgende fase in de oorlog tussen Iran en Israël. De Islamitische Revolutionaire Garde (IRGC) schreef op 11 januari 2026 de protesten toe aan Israël en de Verenigde Staten, met het argument dat de onrust honderden levens heeft gekost en een uitbreiding vormt van het twaalfdaagse conflict dat in juni 2025 eindigde. De IRGC stelde dat de Verenigde Staten en Israël terroristen hebben bewapend en uitgerust om chaos te veroorzaken in Iran. President Masoud Pezeshkian verklaarde op dezelfde dag dat de Verenigde Staten en Israël proberen interne onrust te veroorzaken onder het mom van economische problemen. Parlementsvoorzitter Mohammad Bagher Ghalibaf zei op 11 januari 2026 dat Iran oorlog voert met de Verenigde Staten en Israël op vier fronten: cognitief, economisch, militair en via terrorisme. Ze geven het dus gewoon zelf toe dat zij de oorlog gestalte geven tegen Israël. Het militaire front verwijst daarboven naar het kortdurende conflict van twaalf dagen in juni 2025..

Dreigementen tegen Verenigde Staten

Mohammad Bagher Ghalibaf waarschuwde de Verenigde Staten op 11 januari 2026 voor misrekeningen en dreigde dat Iran Amerikaanse militaire bases in de regio of Israël zou kunnen aanvallen als de Verenigde Staten Iran aanvallen. Hij gaf aan dat Iran zich niet beperkt tot reactieve maatregelen en zal reageren op basis van de waargenomen dreiging. Dit dreigement volgt waarschijnlijk op recente berichten in westerse media dat de Amerikaanse president Donald Trump verschillende opties overweegt om in te grijpen in de protesten. The Wall Street Journal meldde op 11 januari 2026 dat Trump en hoge functionarissen, waaronder minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio, minister van Defensie Pete Hegseth en voorzitter van de Joint Chiefs of Staff generaal Dan Caine, op 13 januari 2026 een briefing krijgen over reactieopties op de protesten in Iran, hoewel geen definitief besluit tijdens die bijeenkomst wordt verwacht. The New York Times berichtte op 10 januari 2026 dat Trump serieuze overwegingen heeft voor militaire aanvallen op Iran als reactie op de gewelddadige onderdrukking van protesten door het regime, maar nog geen eindbeslissing heeft genomen. Niet nader genoemde Amerikaanse functionarissen zeiden dat adviseurs Trump een reeks mogelijke doelen presenteerden, waaronder niet-militaire locaties in Tehran en faciliteiten verbonden aan Iraanse veiligheidsdiensten die betrokken zijn bij het neerslaan van protesten. Axios meldde op 11 januari 2026 dat Trump militaire aanvallen, de inzet van een vliegdekschipgroep naar het Midden-Oosten en cyber- of informatieoperaties overweegt om protesten in Iran te steunen, maar nog geen keuze heeft gemaakt, volgens Amerikaanse functionarissen.

Aanpak van demonstranten

Het regime labelt mogelijk Iraanse demonstranten als terroristen en verbindt de protesten met de Verenigde Staten en Israël om aarzelende veiligheidsfunctionarissen te motiveren tot een harde onderdrukking. De inlichtingenorganisatie van de IRGC gaf op 10 januari 2026 een verklaring uit over het aanpakken van mogelijke desertie. Deze verklaring wijst erop dat sommige Iraanse veiligheidsdiensten al zijn overgelopen of dat het regime zich zorgen maakt over die mogelijkheid. Een Koerdische mensenrechtenorganisatie rapporteerde eerder op 8 januari 2026 dat het regime tientallen veiligheidsfunctionarissen in Kermanshah City had gearresteerd die weigerden op demonstranten te schieten. Door demonstranten als terroristen te bestempelen en ze te koppelen aan de Verenigde Staten en Israël, verhoogt het regime mogelijk de bereidheid van veiligheidsdiensten om dodelijk geweld te gebruiken en vermindert het het risico op overlopen. De benadering van demonstranten als terroristen en de karakterisering van protesten als voortzetting van de oorlog met Israël duiden erop dat het regime de protesten behandelt als een militair vraagstuk in plaats van een zaak voor rechtshandhaving.

Doden onder veiligheidsdiensten

Meer Iraanse veiligheidsfunctionarissen zijn omgekomen tijdens de huidige protesten dan in enige eerdere golf van onrust in Iran. Media verbonden aan de IRGC meldden op 11 januari 2026 dat ten minste 114 leden van de veiligheidsdiensten van het regime, waaronder de Law Enforcement Command (LEC), Basij en IRGC, zijn gedood sinds het begin van de protesten op 28 december 2025. De LEC vormt de belangrijkste interne veiligheidsdienst van het regime en is verantwoordelijk voor reguliere politietaken en het handhaven van sociale controle. De Basij is een paramilitaire organisatie die zich richt op het verspreiden van regimepropaganda, het onderdrukken van binnenlandse onenigheid en civiele verdedigingsactiviteiten. Het regime heeft ook grondtroepen van de IRGC ingezet in sommige gebieden tijdens deze golf van protesten, hoewel onduidelijk blijft of alle gemelde IRGC-doden grondtroepen betreffen. Iraanse media rapporteerden dat Esfahan Province het hoogste aantal doden onder LEC en IRGC telt met 30, gevolgd door 9 doden onder Basij en IRGC in Ghazvin Province. De gegevens tonen aan dat de IRGC voornamelijk actief is in westelijk Iran, wat overeenkomt met recente meldingen van IRGC-grondtroependetacheringen in Kermanshah en West Azerbaijan provincies. Het werkelijke aantal doden onder Iraanse veiligheidsfunctionarissen ligt waarschijnlijk hoger dan het aantal dat media verbonden aan de IRGC rapporteerden, aangezien waarnemingen wijzen op slachtoffers in gebieden zoals Tehran Province die niet in de telling zijn opgenomen. Tijdens de Mahsa Amini-beweging van 2022-2023 kwamen meer dan 70 regimeveiligheidsfunctionarissen om, wat tot deze golf de dodelijkste was.

Protestactiviteit en informatie

De geregistreerde protestactiviteit in Iran was lager op 11 januari 2026 vergeleken met recente dagen. Deze lagere registratie komt waarschijnlijk door de landelijke internetblokkade van het regime en de aanpak van het gebruik van Starlink-satellieten. Er zijn 22 protesten geregistreerd in negen provincies sinds middernacht lokale tijd op 11 januari 2026, waarvan 11 middelgroot met 100 tot 1000 deelnemers en zes groot met meer dan 1000 deelnemers. De afname in geregistreerde protestactiviteit komt ten minste deels door de landelijke internetblokkade die al meer dan drie dagen van kracht is. Het Iraanse regime heeft ook begonnen met het storen van Starlink-signalen om te voorkomen dat Iraniërs Starlink-satellieten gebruiken. Ongeveer de helft van de geregistreerde protesten sinds de laatste datagrens vond plaats in Tehran, wat mogelijk te verklaren valt door de betere toegang tot hulpmiddelen zoals Starlink in grotere steden dan in minder stedelijke gebieden. Meldingen van arrestaties, doden en geweld uit regime- en anti-regimebronnen in provincies als Lorestan, Kurdistan, Sistan and Baluchistan, South Khorasan en Golestan wijzen erop dat protesten door het hele land plaatsvinden, maar dat demonstranten in deze gebieden geen beelden kunnen delen met buitenlandse media. Staatsmedia meldden dat het hoofd van de anti-narcotica politie in Mashhad op 11 januari 2026 is gedood tijdens protesten in Mashhad, wat de intensiteit van de demonstraties daar aantoont ondanks beperkte beelden. Er zijn geen protesten geregistreerd in Kermanshah Province sinds 9 januari 2026, hoewel de provincie daarvoor intense en gewelddadige protestactiviteit kende.

Baloch activiteit en Iraakse milities

Recente anti-regimeactiviteiten door Baloch en gemelde Iraanse inspanningen om Iraakse milities gesteund door Iran in te zetten voor onderdrukking duiden op aanzienlijke beperkingen in de veiligheidsmogelijkheden van het regime. Strijders van de Baloch anti-regimecoalitie Mobarizoun Popular Front (MPF) doodden op 11 januari 2026 een officier van de Law Enforcement Command (LEC) en verwondden een ander bij een aanval op een LEC-patrouillevoertuig in Dashtiari County, Sistan and Baluchistan Province. De MPF kondigde aan dat de aanval een reactie was op de voortdurende onderdrukking van protesten door Iraanse veiligheidsdiensten door heel Iran. De MPF voerde een vergelijkbare aanval uit en doodde een LEC-commandant in Iranshahr, Sistan and Baluchistan Province, op 7 januari 2026 als reactie op het doden en onderdrukken van demonstranten in verschillende delen van Iran. Protesten zijn waargenomen in Zabol, Iranshahr, Zahedan en Chabahar in Sistan and Baluchistan Province sinds het begin van de protesten op 28 december 2025. Regimekrachten gebruikten scherp vuur, traangas en rubberkogels om een middelgroot protest in Zahedan op 9 januari 2026 uiteen te drijven. Het feit dat de MPF aanvallen op Iraanse veiligheidsfunctionarissen in zuidoostelijk Iran kan blijven uitvoeren, suggereert dat veiligheidsdiensten mogelijk niet de capaciteit hebben om deze groep aan te pakken terwijl ze wijdverspreide protesten in het land het hoofd bieden. Iran heeft naar verluidt Iraakse milities gesteund door Iran gevraagd om hulp bij het onderdrukken van de protesten, volgens een Fox News-correspondent die ongespecificeerde bronnen citeerde op 11 januari 2026. Anti-regimemedia en sociale media-gebruikers beweerden eerder op 6 januari 2026 dat ongeveer 800 strijders van Iraakse milities gesteund door Iran sinds 2 januari 2026 naar Iran zijn ingezet via grensovergangen in Diyala, Maysan en Basra provincies. De Iraakse strijders zijn naar verluidt leden van Kataib Hezbollah, Harakat Hezbollah al Nujaba, Kataib Sayyid al Shuhada en de Badr Organization, onder andere milities. IRGC Quds Force-commandant brigadegeneraal Esmail Ghaani ontmoette niet nader genoemde Iraakse militieleiders in Baghdad tussen 6 en 8 januari 2026, volgens geïnformeerde Iraakse bronnen die op 8 januari 2026 met regionale media spraken. Iran probeert waarschijnlijk Iraakse milities gesteund door Iran in te zetten om het aantal krachten te vergroten voor het onderdrukken van de huidige onrust. Het gebruik door Iran van Iraakse milities gesteund door Iran voor het onderdrukken van protesten wijst erop dat Iraanse veiligheidsdiensten mogelijk beperkingen en moeilijkheden ondervinden bij het zelfstandig neerslaan van de protesten.

Bronnen:
Critical Threats Project (CTP)
Institute for the Study of War (ISW)

1. Critical Threats Project (CTP) en Institute for the Study of War (ISW) – Iran Update, January 11, 2026. Type: Rapport. Publicatiedatum: 11 januari 2026. Link: https://www.criticalthreats.org/analysis/iran-update-january-11-2026 of https://understandingwar.org/research/middle-east/iran-update-january-11-2026. Beschrijving: Primair rapport dat de kern van het artikel vormt, inclusief regime-retoriek over protesten als vervolg op de oorlog met Israël en de VS, dreigementen, aanpak van demonstranten, doden onder veiligheidsdiensten, protestactiviteit en inzet van Iraakse milities. Bevat kaarten en data over protesten en slachtoffers.
2. The Wall Street Journal – “Trump briefing on Iran options planned for Tuesday”. Type: Nieuwsartikel. Publicatiedatum: 11 januari 2026. Link: https://www.wsj.com/world/middle-east/iran-toughens-crackdown-as-death-toll-grows-a2200bda. Beschrijving: Beschrijft de briefing aan president Trump op 13 januari 2026 over opties voor interventie in de Iraanse protesten, inclusief militaire acties. Relevant voor sectie over dreigementen tegen de VS.
3. The New York Times – “Trump Is Briefed on Options for Striking Iran as Protests Continue”. Type: Nieuwsartikel. Publicatiedatum: 10 januari 2026. Link: https://www.nytimes.com/2026/01/10/us/politics/trump-iran-strikes.html. Beschrijving: Details over Trumps overwegingen voor militaire aanvallen op Iran als reactie op de onderdrukking van protesten, inclusief mogelijke doelen in Teheran. Ondersteunt de discussie over Amerikaanse responsopties.
4. Axios – “Trump considers options as Iran cracks down on protests”. Type: Nieuwsartikel. Publicatiedatum: 11 januari 2026. Link: https://www.axios.com/2026/01/11/trump-iran-protest-options-death-toll. Beschrijving: Rapporteert over Trumps opties zoals militaire aanvallen, inzet van vliegdekschepen en cyberoperaties om protesten te steunen. Relevant voor dreigementen en Amerikaanse overwegingen.
5. Fox News – “Iran regime said to unleash Hezbollah and Iraqi militias as uprising spreads”. Type: Nieuwsartikel. Publicatiedatum: 11 januari 2026. Link: https://www.foxnews.com/world/iran-regime-said-unleash-hezbollah-iraqi-militias-uprising-spreads. Beschrijving: Beschrijft Irans verzoek aan Iraakse milities (zoals Kataib Hezbollah) voor hulp bij onderdrukking van protesten. Ondersteunt sectie over Baloch-activiteit en Iraakse milities.
6. X-post van @truestory24 (Geo-Politico News). Type: Sociaal mediabericht. Publicatiedatum: 11 januari 2026. Link: https://twitter.com/truestory24/status/2010457529059520560. Beschrijving: Linkt naar Al Mayadeen-artikel over IRGC die VS en Israël blameert voor onrust en oproept tot massarally’s. Relevant voor regime-retoriek over protesten.
7. X-post van @Haghaie (Hossein Aghaie, Ph.D.). Type: Sociaal mediabericht. Publicatiedatum: 11 januari 2026. Link: https://twitter.com/Haghaie/status/2010300617571348656. Beschrijving: Video en commentaar op dreigementen van parlementsvoorzitter Ghalibaf tegen VS en Israël. Bevat oproepen tot internationale steun en discussie over regimes angst.
8. X-post van @FAB87F (GMan). Type: Sociaal mediabericht. Publicatiedatum: 11 januari 2026. Link: https://twitter.com/FAB87F/status/2010164355380219958. Beschrijving: Deelt ISW-informatie over regimes verschuiving van “oproerkraaiers” naar “terroristen” voor protesteerders, signalerend een compromisloze houding.
9. X-post van @liveupdates247 (Aman singh). Type: Sociaal mediabericht. Publicatiedatum: 11 januari 2026. Link: https://twitter.com/liveupdates247/status/2010358688205427153. Beschrijving: Meldt via Tasnim News dat minstens 109 veiligheidsfunctionarissen zijn gedood in protesten. Deel van een thread over Israëlische dreigementen.
10. X-post van @RyanRozbiani (Ryan Rozbiani). Type: Sociaal mediabericht. Publicatiedatum: 11 januari 2026. Link: https://twitter.com/RyanRozbiani/status/2010151482910233003. Beschrijving: Rapporteert jamming van Starlink-signalen door Iran om protestcoördinatie te verstoren. Bevat discussies over implicaties voor communicatie.
11. Koerdische mensenrechtenorganisatie (vermoedelijk Hengaw Organization for Rights). Type: Rapport. Publicatiedatum: 8 januari 2026. Link: Geen directe link beschikbaar; vermeld in CTP/ISW-rapport. Beschrijving: Meldt arrestaties van veiligheidsfunctionarissen in Kermanshah die weigerden op demonstranten te schieten. Relevant voor aanpak van demonstranten en mogelijke desertie.
12. IRGC-inlichtingenorganisatie. Type: Officiële verklaring. Publicatiedatum: 10 januari 2026. Link: Geen directe link; geciteerd in CTP/ISW-rapport. Beschrijving: Verklaring over aanpakken van mogelijke desertie onder veiligheidsdiensten. Ondersteunt discussie over regimes zorgen over overlopen.
13. Regime-affiliated media (bijv. Tasnim News). Type: Nieuwsbericht. Publicatiedatum: 11 januari 2026. Link: https://www.tasnimnews.com/ (specifiek artikel niet gespecificeerd). Beschrijving: Meldt doden onder veiligheidsdiensten (minstens 114) en specifieke provincies. Relevant voor sectie over doden onder veiligheidsdiensten.
14. Mobarizoun Popular Front (MPF). Type: Verklaring. Publicatiedatum: 11 januari 2026. Link: Geen directe link; vermeld in CTP/ISW-rapport. Beschrijving: Aankondiging van aanvallen op LEC-officieren als reactie op onderdrukking. Ondersteunt Baloch-activiteit.

Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel)