In Oudenaarde krijgt religieuze dialoog een huis

18 juli 2026

Aan de buitenzijde verraadt weinig dat zich achter een kantoorruimte in Oudenaarde ook een hindoeïstische tempel bevindt. Binnen staan Europese vlaggen naast religieuze beelden, liggen documenten over mensenrechten op tafel en wordt gesproken over Shiva, online haat, Europese instellingen, jongeren, Nepal, Bangladesh en de vraag hoe mensen met uiteenlopende overtuigingen naast elkaar kunnen leven. Shiva Forum Europe en Sanatana Dharma Europe werken hier vanuit dezelfde locatie, maar hebben elk een eigen opdracht. De ene organisatie richt zich op interreligieuze dialoog, religieuze vrijheid en de bescherming van minderheden. De andere wil Sanatana Dharma, wereldwijd meestal hindoeïsme genoemd, binnen Europa uitleggen en vertegenwoordigen. Swami Bhairavananda Saraswati, die tijdens het gesprek ook als Sami wordt aangesproken, is dagelijks met beide organisaties bezig. Hij wil van Oudenaarde geen afgesloten religieuze plek maken, maar een plaats waar mensen zonder voorkennis mogen binnenkomen, vragen stellen en hun eigen overtuiging behouden.

Zes jaar zoeken naar een vaste uitvalsbasis

De werking bestaat inmiddels zes jaar en verhuisde in die periode verschillende keren. Er was eerder een tempel op een andere plaats en er waren kantoren in Brussel, onder andere in de omgeving van Tour & Taxis. Die Brusselse aanwezigheid leek op papier logisch door de nabijheid van het Europees Parlement en de Europese Commissie, maar de dagelijkse werkelijkheid bleek minder praktisch. Door het verkeer kostte een verplaatsing vanuit Tour & Taxis naar de Europese wijk soms langer dan een reis vanuit Oudenaarde. De organisatie koos daarom voor een vaste uitvalsbasis buiten Brussel. De Europese activiteiten bleven bestaan, maar het dagelijkse werk kreeg een plaats in de Vlaamse Ardennen. Voor Coryn speelde niet alleen bereikbaarheid een rol. De groene omgeving en de afstand tot de drukte pasten volgens hem bij de betekenis die Shiva binnen zijn leven heeft gekregen. Shiva wordt vaak afgebeeld als een godheid die zich terugtrekt in de natuur, ver van het rumoer van steden en macht. De verhuizing naar Oudenaarde werd daardoor ook een spirituele keuze.

Een roeping die niet vooraf was gepland

Coryn beschrijft zijn religieuze weg niet als een beslissing die hij op een bepaalde dag bewust nam. Hij had naar eigen zeggen nooit het plan om hindoe te worden en al evenmin om een godheid met een blauwe huidskleur te aanbidden. Toch bleef Shiva in zijn leven terugkeren. Hoe sterker hij die aantrekkingskracht aanvankelijk wegduwde, hoe nadrukkelijker ze zich opnieuw aandiende. Uiteindelijk koos hij voor initiatie en voor een leven waarin religieuze dienst, studie, ritueel en maatschappelijk engagement centraal kwamen te staan. Dat betekende ook dat hij zijn vroegere leven niet simpelweg kon voortzetten met religie als bijkomende activiteit. De keuze vroeg dagelijkse discipline en een bereidheid om voortdurend naar het eigen handelen te kijken. In zijn uitleg staat Shiva niet in de eerste plaats voor vernietiging als geweld, maar voor het beëindigen van ego, haat, woede, hebzucht en gedrag dat mensen schade berokkent. Wat wordt afgebroken, moet plaatsmaken voor iets beters.

Van Vrienden van Shiva naar twee Europese organisaties

De eerste structuur die werd opgericht, was Vrienden van Shiva. Die werking moest een tempel mogelijk maken waar hindoes uit verschillende tradities terechtkonden. Later kwamen Shiva Forum Europe en Sanatana Dharma Europe erbij. De organisaties delen mensen, ruimte en een deel van hun activiteiten, maar hebben niet dezelfde taak. Sanatana Dharma Europe richt zich in de eerste plaats op de religieuze traditie zelf. De organisatie wil uitleg geven over rituelen, godheden, teksten, levenswijze en de positie van hindoes in Europa. Shiva Forum Europe kijkt ruimer en werkt rond interreligieuze dialoog, mensenrechten, religieuze minderheden en haatspraak. De organisatie wil niet uitsluitend opkomen voor hindoes. Ook moslims, christenen, sikhs, boeddhisten, joden, bahá’ís, jehovagetuigen, leden van de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen, vrijzinnigen en andere overtuigingen moeten er terechtkunnen wanneer hun rechten worden aangetast.

Geen geloof mag alleen zichzelf verdedigen

Voor Coryn verliest religieuze belangenbehartiging haar geloofwaardigheid wanneer een organisatie alleen verontwaardigd reageert zodra de eigen kring wordt getroffen. Shiva Forum Europe wil daarom ook optreden wanneer haat of vernedering uit hindoeïstische hoek komt. Wie discriminatie tegen hindoes aanklaagt, moet volgens hem eveneens reageren wanneer hindoes moslims, christenen of andere groepen beledigen of aanvallen. Dezelfde regel geldt voor elke overtuiging. Religieuze vrijheid kan niet afhankelijk zijn van aantallen, politieke invloed of culturele nabijheid. Een recht dat alleen voor de eigen groep wordt opgeëist, is volgens die visie geen universeel recht. Coryn verzet zich daarom tegen het voortdurend wijzen naar anderen zonder naar het eigen gedrag te kijken. De organisatie wil een plaats innemen waar kritiek mogelijk blijft, maar waar mensen niet worden herleid tot hun afkomst of geloof.

Waarom de naam Sanatana Dharma belangrijk is

De term Sanatana Dharma betekent vrij vertaald de eeuwige weg, de blijvende levensorde of de levenswijze die steeds opnieuw richting geeft. Coryn gebruikt die naam bewust. Het woord hindoeïsme roept bij veel Europeanen uitsluitend India op, terwijl de traditie ook diep aanwezig is in Nepal, Mauritius, Sri Lanka en tal van andere landen. Daarnaast leven grote hindoeïstische groepen in Europa, Noord-Amerika, Afrika en andere werelddelen. Het geloof kan volgens hem daarom niet als bezit van één land of één etnische groep worden beschouwd. Hij verzet zich tegen de gedachte dat iemand uitsluitend hindoe kan zijn wanneer die persoon in India of in een hindoeïstisch gezin is geboren. Na zijn initiatie kreeg hij zelf van strenge gelovigen te horen dat hij geen echte hindoe kon zijn omdat hij niet de juiste afkomst had. Eerst raakte hem dat. Later besloot hij dat hij inderdaad niet hoefde vast te houden aan een etiket dat anderen hem niet wilden geven. Hij koos ervoor zichzelf te beschrijven als iemand die Sanatana Dharma beoefent.

Een naam die door de geschiedenis werd gevormd

Tijdens het gesprek verwijst Coryn naar de etymologische geschiedenis van het woord hindoe. De benaming zou zijn ontstaan rond de rivier Sindhu. Perzische sprekers spraken de naam anders uit, waarna een geografische aanduiding geleidelijk ook voor inwoners en religieuze tradities werd gebruikt. Eeuwen later werd hindoeïsme wereldwijd de gangbare term voor een brede verzameling van rituele, spirituele en religieuze stromingen. Coryn vergelijkt dat met de benaming mormonen. Leden van de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen werden door buitenstaanders zo genoemd wegens het Boek van Mormon, hoewel de officiële kerknaam anders luidt. Namen die breed ingeburgerd raken, kunnen blijven bestaan, zelfs wanneer de mensen op wie ze worden toegepast liever een andere benaming gebruiken. Sanatana Dharma Europe wil daarom de oorspronkelijke term opnieuw bekender maken, zonder te ontkennen dat de meeste Europeanen eerst het woord hindoeïsme nodig hebben om het onderwerp te plaatsen.

Geen eenvoudig systeem met miljoenen afzonderlijke goden

Voor veel buitenstaanders lijkt het hindoeïsme een geloof met een haast onbeperkt aantal goden. Tijdens het bezoek probeert Coryn die indruk te nuanceren. In zijn uitleg is het goddelijke niet beperkt tot één beeld, één naam of één plaats. Het goddelijke is aanwezig in mensen, dieren, planten en zelfs in een grasspriet. De verschillende godheden geven eigenschappen, krachten en levensvragen een herkenbare vorm. Lakshmi wordt verbonden met voorspoed en welzijn. Sarasvati staat voor kennis, kunst, studie en wijsheid. Ganesha helpt bij het wegnemen van hindernissen. Shiva maakt een einde aan wat schadelijk is, zodat opnieuw kan worden opgebouwd. Parvati staat naast Shiva en maakt duidelijk dat mannelijke en vrouwelijke kracht niet los van elkaar kunnen worden gezien. De godheden hoeven binnen deze uitleg niet te worden opgevat als rivalen die elk een afzonderlijk universum besturen. Ze maken het mogelijk om het onbegrijpelijke via verschillende vormen te benaderen.

God in een grasspriet en verantwoordelijkheid voor natuur

De overtuiging dat goddelijke aanwezigheid ook in dieren, planten en kleine levensvormen voorkomt, heeft gevolgen voor de omgang met de natuur. Respect voor dieren en ecosystemen is binnen Coryns visie geen bijkomend sociaal thema, maar vloeit voort uit het geloof zelf. Wanneer leven een geestelijke waarde draagt, kan de natuur niet uitsluitend als bezit of grondstof worden behandeld. Sanatana Dharma Europe wil daarom ook milieuzorg, dierenwelzijn en menselijke verantwoordelijkheid bespreekbaar maken. De organisatie ziet geen strikte scheiding tussen religie en de manier waarop mensen eten, consumeren, omgaan met afval of levende wezens behandelen. Het dagelijkse handelen wordt deel van de religieuze praktijk.

Shiva als spiegel voor het eigen gedrag

Shiva wordt vaak de god van de vernietiging genoemd, maar die omschrijving kan volgens Coryn tot misverstanden leiden. Het gaat niet om vernietiging om de vernietiging. Shiva confronteert mensen met wat in henzelf moet verdwijnen. Ego, jaloezie, woede, haat en gehechtheid kunnen een mens beheersen en relaties beschadigen. Het zogenaamde derde oog van Shiva is binnen deze uitleg niet bedoeld als een extra oog dat andere mensen beoordeelt. Het dwingt iemand om naar binnen te kijken. Daardoor kan de traditie zwaar aanvoelen. Bezoekers zoeken soms een oplossing die onmiddellijk werkt, terwijl de religieuze praktijk vraagt dat zij zelf inspanningen leveren. Een ritueel kan steun geven, maar neemt persoonlijke verantwoordelijkheid niet weg. Iemand die niet bereid is het eigen gedrag te onderzoeken, zal volgens Coryn weinig hebben aan symbolen of gebeden.

De tempel als geestelijk ziekenhuis

Coryn gebruikt voor de tempel het beeld van een geestelijk ziekenhuis. Mensen kunnen er binnenkomen met verdriet, spanning, angst, schuldgevoel of innerlijke onrust. Sommigen huilen. Anderen zitten stil of nemen deel aan een ritueel. De ruimte moet hen helpen om zware emoties los te laten en opnieuw richting te vinden. Dat betekent niet dat bezoekers met één gebed genezen worden of dat religie professionele medische of psychologische hulp vervangt. Coryn verzet zich tegen de verwachting dat een swami met een gebaar ieder probleem kan oplossen. De tempel kan kracht geven, maar de bezoeker blijft zelf betrokken bij het proces. Mensen worden soms geconfronteerd met trauma’s of oude ervaringen die zij jarenlang hebben weggeduwd. Niet iedereen wil of kan daar meteen aan werken. De taak van de tempel bestaat er dan in om een veilige plaats te bieden zonder valse beloften.

Geen bekeringswerk

Een belangrijk uitgangspunt is dat bezoekers niet worden aangespoord om hun eigen religie achter te laten. Coryn vertelde tijdens het gesprek over een imam die ooit de tempel bezocht en sterk reageerde op de sfeer in de ruimte. De imam werd gerustgesteld met de mededeling dat niemand hem wilde bekeren. Shiva Forum Europe beschouwt bekering niet als doel van interreligieuze dialoog. Een moslim moet als moslim naar buiten kunnen gaan, een christen als christen en een vrijzinnige als vrijzinnige. Het bezoek kan wel leiden tot wederzijds begrip. Mensen kunnen ervaren dat een tempel niet de bedreigende plaats is die zij zich misschien hadden voorgesteld. De organisatie vraagt op haar beurt dat bezoekers hindoeïstische symbolen en gebruiken met respect behandelen.

Wat gebeurt er wanneer na de dood een andere naam wacht

Om zijn kijk op religieuze bescheidenheid uit te leggen, gebruikt Coryn een gedachteoefening. Een mens kan tijdens zijn leven overtuigd zijn dat één naam voor God de juiste is, maar niemand kan dat definitief bewijzen. Hij stelde zich tegenover de imam de vraag wat er zou gebeuren wanneer hij na zijn dood niet Shiva maar Allah zou ontmoeten. In dat geval zou hij hopen dat mensen uit de islamitische kring konden getuigen dat hij moslims steeds had verdedigd en nooit haat tegen hen had gepredikt. Omgekeerd zou hij, wanneer de imam na zijn dood Shiva zou ontmoeten, voor die imam willen pleiten omdat de man vrede nastreefde, vrouwen respecteerde en zich tegen haat verzette. De gedachteoefening is niet bedoeld als theologische uitspraak over het hiernamaals, maar als morele test. De manier waarop iemand andere gelovigen behandelt, weegt dan zwaarder dan de naam die tijdens het leven wordt gebruikt.

Alle religies als stukken van één puzzel

Coryn gebruikte eerder in het Europees Parlement het beeld van een puzzel. Iedere religie en levensbeschouwing bezit volgens hem een deel van het menselijke zoeken naar waarheid, zingeving en goed handelen. Katholieken, protestanten, moslims, joden, hindoes, boeddhisten, sikhs, bahá’ís, jehovagetuigen, vrijzinnigen en andere groepen kijken vanuit verschillende ervaringen naar dezelfde fundamentele vragen. Geen enkele groep beschikt daarom automatisch over ieder antwoord. Pas wanneer mensen bereid zijn de stukken naast elkaar te leggen, ontstaat een ruimer beeld. Dat betekent niet dat alle verschillen verdwijnen of dat religies hun eigen leer moeten opgeven. Het betekent wel dat men kan luisteren zonder elke ontmoeting als een wedstrijd te behandelen.

Een open deur en twee sikhbezoekers

Tijdens het bezoek kreeg die visie een zeer concreet gezicht. Een moeder en haar dochter bleven buiten staan en keken voorzichtig naar binnen. Ze bleken uit een sikhfamilie te komen en in de buurt te wonen. Coryn nodigde hen uit om de tempel te bezoeken. Ze mochten hun schoenen uittrekken of beschermhoesjes gebruiken. Er werd meteen gesproken over de plaats van het sikhisme in België en over de geplande religieuze academie in Oudenaarde. Coryn stelde voor dat zij of iemand uit hun kennissenkring vanaf januari 2027 uitleg zou komen geven over het sikhisme. De bezoekers reageerden positief en wezen erop dat verschillende groepen niet ieder in een eigen kring moeten blijven. Mensen leren pas wat anderen belangrijk vinden wanneer ze met elkaar spreken. Binnen enkele minuten veranderde een toevallige ontmoeting aan de deur in een mogelijke toekomstige activiteit.

Angst ontstaat vaak uit onbekendheid

Zowel Coryn als de bezoekers wezen op een eenvoudig maar hardnekkig mechanisme. Mensen zijn vaak bang voor wat zij niet kennen. Religieuze kleding, gebedsruimten, rituelen en onbekende woorden kunnen afstand scheppen wanneer niemand uitleg geeft. Die afstand wordt groter wanneer sociale media vooral conflicten tonen. Shiva Forum Europe wil daarom geen academie organiseren die uitsluitend voor specialisten bedoeld is. Inwoners van Oudenaarde moeten in begrijpelijke taal kunnen horen wat een sikh, moslim, hindoe, christen, jood, boeddhist of vrijzinnige gelooft en hoe die overtuiging in het dagelijkse leven wordt beleefd. Vragen mogen direct zijn, zolang mensen elkaar niet beledigen. Coryn vindt kennis van de Nederlandse taal daarbij belangrijk, omdat dialoog moeilijk wordt wanneer groepen elkaar alleen via vertegenwoordigers of vertalers spreken.

Een maandelijkse academie vanaf januari 2027

De organisatie wil vanaf januari 2027 maandelijks iemand uitnodigen die een religie of levensbeschouwing toelicht. Het plan ontstond kort voor het interview en moet nog verder worden uitgewerkt. De basisgedachte ligt wel vast. Iedere maand krijgt een andere overtuiging ruimte. Niet alleen gevestigde kerken, maar ook kleinere religies en niet-confessionele organisaties moeten kunnen deelnemen. Inwoners kunnen luisteren, vragen stellen en rechtstreeks kennismaken met mensen die een traditie van binnenuit kennen. De academie moet voorkomen dat kennis over religie uitsluitend afkomstig is uit conflictberichten of sociale media. Coryn hoopt dat ook scholen, lokale verenigingen en stadsdiensten interesse tonen.

Een vredesconferentie met plaatselijke gevolgen

Coryn verwijst naar een eerdere vredesconferentie in Oudenaarde als bewijs dat een plaatselijk initiatief daadwerkelijk iets kan veranderen. De toenmalige burgemeester Marnic De Meulemeester was aanwezig en bleef volgens Coryn ongeveer acht uur bij het programma. Nadien werd nagedacht over de manier waarop religieuze vertegenwoordigers voor nieuwjaarsontmoetingen werden uitgenodigd. Katholieken en protestanten kwamen vroeger op verschillende tijdstippen. Na de conferentie ontstond het idee om religies en vrijzinnigen samen uit te nodigen. Die gezamenlijke bijeenkomst vond daarna verschillende jaren plaats. Voor Shiva Forum Europe is dat een belangrijk voorbeeld. Een conferentie hoeft niet te eindigen zodra de stoelen worden opgeruimd. Ze kan ook een gewoonte binnen een stad veranderen.

Een moeilijke ontmoeting aan de Bijbeltafel

Niet ieder gesprek verloopt vanzelf. Coryn herinnerde zich een nieuwjaarsreceptie waar een vrouw eerst belangstelling toonde voor zijn religieuze kleding, maar daarna met een Bijbel in de hand stelde dat een mens slechts in één God mocht geloven. Coryn antwoordde dat de bijeenkomst juist was bedoeld om elkaar te leren kennen en niet om anderen te veroordelen. Hij wees erop dat religieuze teksten vaak passages bevatten waarmee mensen elkaar kunnen aanvallen wanneer zij uitsluitend naar tegenstellingen zoeken. Zijn bedoeling was niet om het christendom te beledigen, maar om duidelijk te maken dat iedere aanwezige een tekst of uitspraak als wapen kan gebruiken. Interreligieuze dialoog vraagt dat deelnemers die neiging bewust afremmen.

Lokale besturen kennen de structuren niet altijd

Op Europees niveau bestaan vaste overlegkanalen voor religieuze en niet-confessionele organisaties. Op lokaal niveau is die kennis volgens Coryn minder vanzelfsprekend. Burgemeesters, schepenen en ambtenaren weten niet altijd welke religieuze groepen in hun stad actief zijn of welke organisaties kunnen helpen wanneer er spanningen ontstaan. Shiva Forum Europe wil daarom ook op stedelijk niveau een gesprekspartner worden. De organisatie wil niet alleen worden uitgenodigd wanneer er een crisis is. Contact moet reeds bestaan voordat er problemen ontstaan. Een stadsbestuur dat weet wie de plaatselijke vertegenwoordigers zijn, kan sneller reageren op discriminatie, bedreiging of misverstanden.

De tempelruimte van dichtbij

Wie de gebedsruimte betreedt, ziet beelden van Shiva, Parvati, Ganesha en Nandi. Water speelt een zichtbare rol in de rituelen. Beelden en stenen worden gereinigd en verzorgd. Bloemen die aan Shiva worden aangeboden, moeten vers zijn. Tijdens het bezoek merkte Coryn op dat een verwelkte of verkeerd geplaatste bloem door gelovigen als oneerbiedig kan worden ervaren. De opmerking maakte duidelijk dat respect vaak in kleine handelingen zit. Een bezoeker hoeft niet ieder gebruik te kennen, maar moet bereid zijn uitleg te aanvaarden. Foto’s zijn mogelijk, al vraagt de organisatie dat heilige voorwerpen waardig worden afgebeeld.

Nandi als voorbeeld van geduld en trouw

Nandi, de stier die bij Shiva hoort, neemt een bijzondere plaats in. Coryn beschrijft hem als het rijdier en de trouwste dienaar van Shiva. Nandi voert zijn opdracht uit zonder voortdurend te klagen of te vragen wanneer er iets gebeurt. Hij wacht met vertrouwen. Voor bezoekers wordt het beeld daardoor een les in geduld, trouw en dienstbaarheid. In een samenleving waar mensen vaak onmiddellijk antwoord verwachten, staat Nandi voor een andere houding. Niet iedere vraag wordt meteen beantwoord. Niet ieder proces kan worden versneld. Soms vraagt geestelijke groei dat iemand blijft werken zonder onmiddellijk resultaat te zien.

Ganesha en het overwinnen van hindernissen

Ganesha, herkenbaar aan zijn olifantenhoofd, wordt binnen de tempel als eerste benaderd. Hij helpt gelovigen bij het overwinnen van hindernissen en bij het begin van nieuwe ondernemingen. Studenten kunnen zich tot Sarasvati richten wanneer zij kennis en wijsheid zoeken. Mensen die zich zorgen maken over bestaanszekerheid kunnen Lakshmi aanroepen. Voor een buitenstaander kan dat lijken alsof iedere behoefte een afzonderlijke godheid krijgt. Coryn legt het anders uit. De verschillende vormen helpen mensen om hun aandacht te richten. Zij geven taal en beeld aan vragen die moeilijk uit te drukken zijn.

Shiva en Parvati als gelijkwaardigheid

De voorstelling van Shiva en Parvati samen heeft volgens Coryn ook een maatschappelijke betekenis. Man en vrouw zijn geen tegenstanders en de ene staat niet boven de andere. Zij vormen samen een eenheid. In gesprekken met andere religies gebruikt hij dit beeld om te spreken over de positie van vrouwen. Religieuze tradities kunnen volgens hem niet geloofwaardig over vrede spreken wanneer vrouwen binnen diezelfde tradities systematisch worden uitgesloten of als minderwaardig behandeld. Interreligieuze dialoog gaat daarom niet alleen over beleefde ontmoetingen tussen leiders, maar ook over de vraag hoe religies hun eigen achterban behandelen.

Wekelijkse reiniging op maandag

Maandag is binnen de tempel een belangrijke dag. De beelden en stenen worden dan gereinigd. Binnen de religieuze beleving wordt aangenomen dat de zware gevoelens die bezoekers meebrengen zich aan de heilige voorwerpen kunnen hechten. Het wassen met water maakt deel uit van de wekelijkse zorg. Op maandagavond om 19.30 uur vindt een gezamenlijk ritueel plaats. Ook Nepalezen bezoeken de tempel. De organisatie nodigt nieuwsgierige bezoekers uit om aanwezig te zijn, zolang zij de gebruiken respecteren. Er wordt niet verwacht dat iedere bezoeker de mantra’s kent. Luisteren en observeren is toegestaan.

Om Namah Shivaya in Oudenaarde

Tijdens het bezoek werd de mantra Om Namah Shivaya uitgesproken. Coryn toonde hoe hij zelf voor een beeld staat en hoe de handen worden gehouden. Ik nam dezelfde houding aan. Het moment toont hoe uitleg in de tempel niet beperkt blijft tot theorie. Mensen leren door te kijken, te vragen en voorzichtig mee te doen. De organisatie wil daarbij vermijden dat rituelen worden herleid tot decoratie of amusement. Voor gelovigen zijn de beelden, bloemen en woorden heilig. Een open deur betekent daarom niet dat alles zonder uitleg kan worden aangeraakt of gefotografeerd.

Voeding als onderdeel van discipline

Ook eten maakt deel uit van de religieuze praktijk. Coryn vermijdt of beperkt onder andere look en ui. Binnen bepaalde hindoeïstische stromingen worden die producten verbonden met lichamelijke en geestelijke prikkeling. De precieze regels verschillen per traditie en persoon. Het gesprek hierover ontstond informeel tijdens de maaltijd, maar maakt duidelijk dat Sanatana Dharma niet alleen bestaat uit ceremonies. Keuzes rond voedsel, gedrag, reinheid, studie en omgang met anderen maken deel uit van hetzelfde pad.

Nepal als venster op hindoeïstisch leven

Tijdens het gesprek bracht ik mijn ervaring uit Nepal ter sprake. Ik verbleef er ongeveer een maand en deed samen met mijn dochter vrijwilligerswerk. We bezochten een centrum waar kinderen en jongeren verbleven die slachtoffer waren geworden van zuuraanvallen, gedwongen huwelijken en andere vormen van geweld. Wat mij bijbleef, was niet alleen hun kwetsbaarheid, maar ook hun veerkracht. Geloof gaf verschillende bewoners kracht om verder te leren en opnieuw plannen te maken. Ik nam in Nepal ook deel aan religieuze feesten en zag hoe hele dorpen daarbij samenkwamen. Hindoes bezochten er eveneens boeddhistische heiligdommen en verschillende boeddhistische feestdagen kregen een officiële plaats. Die ervaring vormde tijdens het gesprek een aanleiding om te vragen hoe de vele goddelijke vormen binnen Sanatana Dharma moeten worden begrepen.

Niet iedere vorm van religieus gezag is betrouwbaar

Coryn en ik spraken ook over mensen die religie gebruiken om macht, geld of invloed te verkrijgen. Dat gevaar bestaat binnen elke traditie. Religieuze kleding, indrukwekkende titels of kennis van rituelen bieden geen garantie op goed gedrag. Kwetsbare mensen kunnen worden misleid door personen die zichzelf als genezer, goeroe of geestelijk leider voorstellen. Shiva Forum Europe wil daarom niet alleen religieuze vrijheid verdedigen, maar ook verantwoordelijkheid binnen religieuze organisaties bevorderen. Kritiek op misbruik is geen aanval op een religie. Ze is nodig om gelovigen te beschermen.

De strijd tegen online haat

Online haatspraak wordt een steeds belangrijker werkterrein. Coryn ontvangt meldingen over belediging, intimidatie en vijandige berichten tegen hindoes. Tegelijk weigert hij uitsluitend één richting te bekijken. Ook haat van hindoes tegen moslims, christenen of andere groepen moet worden aangepakt. Shiva Forum Europe wil slachtoffers helpen, meldingen verzamelen en waar nodig contact leggen met instellingen. De organisatie ziet hoe mensen online sneller uitspraken doen die zij in een rechtstreeks gesprek waarschijnlijk niet zouden gebruiken. Religieuze identiteit wordt daarbij vaak herleid tot enkele beelden uit nieuwsberichten of buitenlandse conflicten.

De ervaring van een journalist met online druk

Tijdens het gesprek bleek dat Coryn en ik elkaar ook vonden in onze ervaringen met publieke druk. Ik beheer tientallen nieuws- en plaatselijke groepen op sociale media. Daardoor krijg ik dagelijks meldingen, klachten, beschuldigingen en vragen om berichten te verwijderen. Mensen verwachten vaak binnen enkele minuten een antwoord. Wanneer een bericht niet wordt goedgekeurd, gaan sommigen meteen uit van kwade wil, zelfs wanneer zij geen lid van de groep zijn of niet aan de technische voorwaarden voldoen. Coryn herkende die voortdurende belasting. Wie een maatschappelijke opdracht opneemt, krijgt niet alleen waardering, maar ook verwijten en eisen. Dat maakt het moeilijk om grenzen te stellen.

Vrije meningsuiting vraagt ook begrenzing

De bestrijding van online haat roept onvermijdelijk vragen op over vrije meningsuiting. Ik legde uit dat ik zo weinig mogelijk berichten wil verwijderen, maar moet ingrijpen wanneer iemand zonder bewijs van zware misdrijven wordt beschuldigd of wanneer personen rechtstreeks worden bedreigd. Shiva Forum Europe ziet hetzelfde spanningsveld. Kritiek op een religie moet mogelijk blijven. Spot, debat en afwijzing behoren tot een vrije samenleving. Bedreiging, doelbewuste ontmenselijking en aanzetten tot geweld gaan echter verder dan inhoudelijk meningsverschil. De grens ligt niet altijd meteen vast, maar niets doen is evenmin neutraal wanneer mensen worden geïntimideerd.

Toegang tot het Europees Parlement

Shiva Forum Europe en Sanatana Dharma Europe nemen deel aan activiteiten rond het Europees Parlement en de Europese Commissie. Coryn spreekt over accreditatie en informele vergaderingen waar religieuze vrijheid, mensenrechten en interreligieuze samenwerking aan bod komen. De organisaties maken gebruik van Europese overlegkanalen voor religieuze en levensbeschouwelijke instellingen. Die toegang betekent niet dat ieder verzoek automatisch politieke aandacht krijgt. Coryn ervaart dat kleine organisaties vaak veel brieven moeten sturen om één reactie te ontvangen. Contact met een Europees parlementslid kan maanden voorbereiding vragen en soms blijft het bij een korte ontvangstbevestiging.

Artikel 17 en het Europese gesprek met religies

Binnen de Europese Unie bestaat een formeel kader voor gesprekken met kerken, religieuze verenigingen, levensbeschouwelijke organisaties en niet-confessionele instellingen. Shiva Forum Europe wil binnen dat kader duidelijk maken dat kleinere tradities eveneens gehoord moeten worden. Grote kerken beschikken vaak over ervaren medewerkers, vaste kantoren en uitgebreide netwerken. Kleinere religies werken met beperkte middelen en steunen sterk op persoonlijke inzet. Wanneer Europese instellingen alleen luisteren naar organisaties die reeds goed ingebed zijn, blijven nieuwe of kleinere groepen ondervertegenwoordigd. Coryn wil daarom dat hindoeïstische organisaties niet alleen worden geraadpleegd bij culturele evenementen, maar ook bij gesprekken over mensenrechten, onderwijs, integratie en buitenlands beleid.

De afstand tussen toegang en invloed

Een toegangspas of uitnodiging betekent nog geen politieke invloed. Coryn vertelde dat zijn organisatie over Bangladesh brieven naar verschillende Europese parlementsleden stuurde. Slechts één kantoor antwoordde en dat antwoord bleef beperkt tot een bedankbericht. Voor kleine organisaties kan dat ontmoedigend zijn. Zij verzamelen informatie, schrijven dossiers en proberen slachtoffers een stem te geven, maar weten niet altijd of hun materiaal wordt gelezen. Tijdens het gesprek bood ik aan om mijn ervaring met verzoekschriften bij het Europees Parlement te delen. Ik dien al sinds 2007 petities in en ken inmiddels de procedures, vereisten en mogelijkheden. Een verzoekschrift namens Shiva Forum Europe zou bepaalde problemen een formelere ingang kunnen geven.

Bangladesh als grote zorg

De situatie van hindoes in Bangladesh is voor de organisaties een belangrijk aandachtspunt. Coryn sprak over meldingen van intimidatie, discriminatie, aanvallen en vlucht. De omstandigheden maken het voor plaatselijke activisten moeilijk om langdurig en zichtbaar te werken. Shiva Forum Europe wil de problemen onder de aandacht brengen van Europese beleidsmakers, maar botst op beperkte respons. Ik vertelde dat ik zelf verzoekschriften en rapporten over de positie van hindoes in Bangladesh aan het Europees Parlement bezorgde en daarbij samenwerkte met mensenrechtenorganisaties. De verwerking van Europese antwoorden vraagt veel tijd. Een formele reactie kan tientallen pagina’s verwijzingen, juridische formuleringen en beleidsdocumenten bevatten. Wie zonder betaald team werkt, moet dat naast alle andere taken analyseren.

Geen strijd tegen één religie

Aandacht voor vervolgde hindoes mag volgens Coryn niet veranderen in vijandigheid tegen moslims. Bangladesh wordt niet gebruikt als argument om alle moslims verantwoordelijk te stellen voor het handelen van daders, politieke groepen of overheden. Dat onderscheid is voor Shiva Forum Europe wezenlijk. Een mensenrechtenorganisatie moet concrete feiten onderzoeken, slachtoffers steunen en verantwoordelijken aanspreken, zonder een volledige religie te veroordelen. Anders wordt bescherming van de ene minderheid een reden om een andere groep te treffen. De organisatie wil precies dat mechanisme tegengaan.

Panama en de Faith and Freedom Summit

Coryn nam deel aan de Faith and Freedom Summit in Panama. Hij trad er op als moderator en sprak kort tijdens het programma. De bijeenkomst bracht vertegenwoordigers van verschillende religies, organisaties en landen bijeen. Er waren gesprekken over de rol van burgerorganisaties, interreligieuze dialoog, media-ethiek en de verantwoordelijkheid van overheden. In een video die tijdens het bezoek in Oudenaarde werd afgespeeld, kwam een centrale gedachte steeds terug: religieuze vrijheid bestaat alleen wanneer zij voor iedereen geldt. Een meerderheid die vrij kan bidden terwijl een minderheid wordt vervolgd, leeft niet in een land met echte religieuze vrijheid.

Waarom Panama paste bij het thema

Panama werd tijdens de bijeenkomst voorgesteld als een land dat door handel, migratie en de bouw van het kanaal mensen uit uiteenlopende religies heeft samengebracht. In de video werd verwezen naar religieuze leiders die bij verschillende openingen van sluizen betrokken waren. Priesters, imams en rabbijnen stonden naast elkaar. Het beeld diende als voorbeeld van publieke erkenning van religieuze verscheidenheid. De top wilde niet alleen theorie bespreken, maar ook organisaties met elkaar in contact brengen. Deelnemers begonnen tijdens het programma reeds over gezamenlijke projecten te spreken.

Religieuze vrijheid als mensenrecht

Voor Shiva Forum Europe is religieuze vrijheid niet alleen het recht om een gebedsruimte te openen. Het gaat ook om het recht om van overtuiging te veranderen, geen religie te hebben, religieuze kleding te dragen, kinderen binnen wettelijke grenzen op te voeden, feestdagen te vieren en zonder angst deel te nemen aan het openbare leven. Het recht geldt ook voor mensen die intern kritiek uiten op hun religieuze leiding. Overheden moeten niet bepalen welke geloofsinhoud juist is, maar moeten wel optreden wanneer mensen worden bedreigd, uitgebuit of gewelddadig behandeld.

Media kunnen religies reduceren tot conflicten

Een van de thema’s in Panama was media-ethiek. Religie verschijnt vaak in nieuwsberichten wanneer er sprake is van geweld, extremisme, misbruik of politieke strijd. Dat nieuws moet worden gebracht, maar het kan ertoe leiden dat lezers een hele traditie uitsluitend met problemen associëren. Shiva Forum Europe wil daarom journalisten uitnodigen om ook dagelijkse religieuze praktijken, sociale inzet en gesprekken tussen overtuigingen te tonen. Dat betekent niet dat media kritische vragen moeten vermijden. Het betekent wel dat gelovigen als mensen worden beschreven en niet uitsluitend als vertegenwoordigers van een probleem.

Jongeren als groeiende prioriteit

Jongeren vormen volgens Coryn een van de grootste zorgen voor de komende jaren. Hij ziet jonge mensen die moeite hebben met richting, verantwoordelijkheid, relaties en toekomstplanning. Sommigen willen geen kinderen, vermijden langdurige engagementen of raken geïsoleerd. Hij ziet dat niet uitsluitend als individueel falen. Jongeren groeien op met voortdurende digitale prikkels, sociale vergelijking en druk om onmiddellijk succes te bereiken. Religieuze organisaties kunnen volgens hem een kader aanbieden waarin dienstbaarheid, geduld en zorg voor anderen opnieuw aandacht krijgen. Dat kader mag jongeren niet dwingen, maar kan hen helpen om na te denken over wie zij willen worden.

Een ecologisch woonproject voor jongeren

Coryn werkt aan een plan dat hij binnen ongeveer vijf jaar hoopt te verwezenlijken. Een traditionele Nepalese tempel, waarvan onderdelen volgens hem in Nepal beschikbaar zijn, zou worden opgebouwd nabij de grens tussen Vlaanderen en Wallonië. Rond de tempel zou een ecologisch woon- en leerproject ontstaan. Jongeren die het moeilijk hebben, zouden er tijdelijk kunnen verblijven. In hun vrije tijd zouden zij helpen in een moestuin, bij het onderhoud en bij dagelijkse taken. Het uitgangspunt is dat verblijf, ritme, natuur en verantwoordelijkheid elkaar ondersteunen. Een architect heeft reeds vele uren aan het concept besteed zonder daarvoor een vergoeding te vragen, omdat hij vertrouwen heeft in het initiatief.

Een project dat nog veel voorbereiding vraagt

Het woonproject bevindt zich nog in een vroege fase. Er is nog geen afgewerkt terrein, financieringsplan of bouwkalender. Vergunningen, begeleiding, verzekeringen, partnerschappen en professionele ondersteuning moeten nog worden geregeld. Coryn spreekt erover als een richting voor de komende jaren, niet als een project dat binnenkort opent. De ambitie toont wel hoe hij de tempelwerking ziet. Religie moet niet alleen uit gebed bestaan, maar ook uit zorg, werk, opvoeding en aandacht voor mensen die dreigen uit te vallen.

Internationale waardering betaalt geen rekeningen

De organisaties krijgen volgens Coryn positieve reacties van Europese instellingen, lokale bestuurders en internationale partners. Die erkenning lost de dagelijkse financiële en organisatorische problemen echter niet op. Een kleine werking moet huur, vervoer, administratie, evenementen, communicatie en rituelen bekostigen. Tegelijk komen hulpvragen bij dezelfde beperkte ploeg terecht. Coryn is er voltijds mee bezig. De afstand tussen lof en concrete steun kan groot zijn. Organisaties worden gevraagd om aanwezig te zijn op bijeenkomsten, documenten te leveren en mensen te vertegenwoordigen, maar krijgen daarvoor niet altijd middelen.

De prijs van permanente beschikbaarheid

Wie vanuit een religieuze of maatschappelijke roeping werkt, kan moeilijk zeggen dat het kantoor na de werkuren gesloten is. Mensen bellen wanneer zij bang, boos of verdrietig zijn. Europese contacten verwachten documenten. Vrijwilligers hebben vragen. Bezoekers willen de tempel zien. Sociale media blijven berichten tonen. Coryn herkende in mijn verhaal hoe publieke inzet iemand kan uitputten. We spraken allebei over momenten waarop de vraag opkomt waarom iemand blijft doorgaan. Positieve reacties komen vaak van mensen die weinig zeggen, terwijl kritiek luid en onmiddellijk binnenkomt. Toch wordt telkens opnieuw gekozen om het werk voort te zetten.

Een werking zonder aanspraak op volmaaktheid

Shiva Forum Europe presenteert zichzelf niet als organisatie die alle religieuze spanningen kan oplossen. Coryn weet dat ook binnen hindoeïstische kringen conflicten, rivaliteit en wantrouwen bestaan. Sommige groepen betwisten wie hen mag vertegenwoordigen. Dat gebeurt ook binnen het sikhisme, het christendom, de islam en andere tradities. De organisatie wil met verschillende gesprekspartners werken en niet één persoon tot enige vertegenwoordiger uitroepen. Wie steun heeft van een deel van een religieuze kring, vertegenwoordigt daarom nog niet automatisch iedereen.

Oudenaarde als plaats van dagelijkse dialoog

De keuze voor Oudenaarde krijgt in de loop van het bezoek steeds duidelijker betekenis. De Europese instellingen blijven belangrijk, maar interreligieuze dialoog gebeurt niet alleen in Brussel, Straatsburg of Panama. Ze gebeurt wanneer twee sikhbezoekers aan een deur blijven staan. Ze gebeurt wanneer iemand voor het eerst schoenen uittrekt voor een tempel. Ze gebeurt wanneer een voormalige burgemeester besluit religieuze vertegenwoordigers samen uit te nodigen. Ze gebeurt wanneer een hindoeïstische leider zegt dat hij ook voor een moslimimam zou pleiten. De grote woorden uit internationale conferenties krijgen pas waarde wanneer zij in een gewone straat worden toegepast.

Een kleine tempel met een ruime opdracht

De tempel in Oudenaarde is niet groot. Er is geen omvangrijk personeel en er zijn geen onbeperkte middelen. Toch probeert de werking lokale inwoners, Europese beleidsmakers, jongeren, religieuze minderheden en internationale partners te bereiken. Dat is een zware opdracht voor een beperkte ploeg. Coryn ziet geen andere weg. De religieuze traditie die hem jarenlang bleef roepen, bracht hem uiteindelijk naar een kantoor met een tempel in de Vlaamse Ardennen. Daar wil hij mensen leren dat verschil geen reden hoeft te zijn voor vijandigheid en dat respect pas geloofwaardig wordt wanneer het ook geldt voor de overtuiging die iemand zelf niet deelt.

Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel. AI wordt gebruikt als redactioneel hulpmiddel. De journalist controleerde de inhoud en feiten.)

PS: In deze reportage heb ik als journalist voor de leesbaarheid en een ondubbelzinnige identificatie geregeld de geboorte- en burgerlijke naam van Jimmy Coryn gebruikt. Die keuze doet geen afbreuk aan zijn religieuze positie of aan de wijze waarop hij binnen zijn spirituele werk wordt aangesproken. Voor het Shiva Forum Europe wordt de naam Jimmy Coryn zelf aan Bhairavananda Saraswati Swami gekoppeld, Binnen het hindoeïsme is Swami zijn religieuze eretitel voor hem als spiritueel leider, terwijl Swamiji tevens ook een respectvolle aanspreekvorm is. Waar zijn religieuze functie centraal staat, is Swami Bhairavananda Saraswati of Swamiji daarom de passende benaming. Het feit dat ik de burgerlijke naam hebt gebruikt in het artikel heeft dus alleen maar met de leesbaarheid van het artikel te maken.