HADOCK haalt voor 25ste verjaardag archiefstukken naar zes locaties in Koekelare

7 september 2026

Op zondag 13 september 2026, van 10 tot 18 uur, staat het lokale erfgoed van Koekelare op zes plaatsen in de kijker tijdens Open Monumentendag. Het Historisch-Archeologisch Documentatiecentrum Koekelare, HADOCK, bestaat 25 jaar en haalt voor die verjaardag bijzondere stukken uit zijn archief. Bezoekers kunnen terecht in HADOCK zelf, Huis Proot, CC De Brouwerij, het Lange Max Museum, de Hovaeremolen en de Sint-Andrieskerk in Zande. Wie de verschillende locaties op één dag wil aandoen, kan daarvoor ook een fietstraject van ongeveer 23 kilometer volgen. Het programma sluit aan bij het thema van Open Monumentendag 2026, ‘In goede handen’, waarbij het bewaren en doorgeven van erfgoed centraal staat.

Vijfentwintig jaar bewaren van het geheugen van Koekelare

HADOCK bewaart archiefmateriaal dat betrekking heeft op Koekelare en zijn verleden. Het documentatiecentrum brengt historisch en archeologisch materiaal samen en zorgt ervoor dat documenten, boeken, foto’s en andere stukken bewaard blijven en geraadpleegd kunnen worden. Voor het 25-jarige bestaan blijft dat materiaal niet uitsluitend op de gebruikelijke bewaarplaats. Tijdens Open Monumentendag worden geselecteerde stukken over verschillende locaties verspreid. Daardoor ontstaat een parcours waarbij telkens een ander deel van de lokale geschiedenis aan bod komt. De aandacht gaat daarbij van archeologie en oude geschriften tot politiek, religieus leven, literatuur, wielrennen, oorlogsgeschiedenis, plaatselijk toneel en de geschiedenis van een molen.

HADOCK toont archeologische vondsten en oude documenten

Het vertrekpunt ligt bij Site Pyck-HADOCK aan het Sint-Jorisplein 1A in Koekelare. In de vergaderzaal worden archeologische voorwerpen opgesteld die in Koekelare werden gevonden. Daarbij wordt ook inhoudelijke toelichting voorzien. In de leeszaal en bibliotheek ligt de nadruk op geschreven erfgoed. Daar wordt een selectie gemaakt uit de oudste documenten en boeken die in het documentatiecentrum worden bewaard. Het bezoek toont zo twee belangrijke onderdelen van de werking naast elkaar: tastbare archeologische sporen en geschreven bronnen die informatie over vroegere generaties bewaren. De deuren zijn er op zondag 13 september geopend van 10 tot 18 uur.

Huis Proot brengt doktersleven, wielrennen en plaatselijke verhalen samen

Huis Proot in de Noordomstraat 2 krijgt een heel andere invulling. De voormalige dokterswoning vormt het kader voor een inkijk in het leven en werk van een huisarts uit de 19de eeuw. De woning zelf speelt daarbij een rol in het verhaal. Daarnaast komt de milieubeweging in Koekelare en omgeving aan bod. Ook de wielergeschiedenis krijgt er een plaats. Uit het archief werd een opmerkelijke reeks koersverslagen geselecteerd rond drie bekende regionale renners: Johan Museeuw, Freddy Maertens en Michel Pollentier. Hun namen plaatsen het plaatselijke materiaal meteen tegen een bredere wielerhistorische achtergrond.

Van toneel tot marktliederen in Huis Proot

In Huis Proot wordt daarnaast aandacht besteed aan het toneelleven van Koekelare. Het gaat daarmee niet uitsluitend over grote gebeurtenissen of bekende figuren, maar ook over culturele activiteiten die jarenlang deel uitmaakten van het plaatselijke leven. Een ander onderdeel zijn de marktliederen. Die worden in het programma omschreven als een soort ‘Facebook avant la lettre’. Dergelijke liederen brachten nieuws, verhalen, commentaar en gebeurtenissen onder mensen lang voordat sociale media bestonden. Het materiaal laat daardoor zien hoe informatie en verhalen vroeger via heel andere kanalen werden verspreid.

Koekelaarse schrijvers krijgen plaats in CC De Brouwerij

In CC De Brouwerij aan het Sint-Maartensplein 15b verschuift de aandacht naar het literaire erfgoed. In de bibliotheek en de voormalige brouwerijomgeving wordt werk van Koekelaarse schrijvers getoond. Die tentoonstelling loopt tijdens de kermisweek van 6 tot en met 13 september. Op Open Monumentendag zelf gelden voor deze locatie afwijkende openingsuren: CC De Brouwerij is op zondag 13 september toegankelijk van 13.30 tot 17 uur. Daarmee is dit de enige van de zes locaties waarvoor bezoekers rekening moeten houden met een beperkter tijdsvenster. (Gemeente Koekelare)

Sint-Andrieskerk wordt archiefplek voor politiek, geloof en familiegeschiedenis

In de Sint-Andrieskerk aan de Sint-Andriesstraat 1 in Zande wordt een bijzonder brede selectie uit de HADOCK-collecties samengebracht. Er zijn affiches en vlaggen, maar ook bidprentjes, communieprentjes en devotieprentjes. Afbeeldingen van pastoors en burgemeesters plaatsen kerkelijke en bestuurlijke figuren naast elkaar. Genealogisch materiaal, waaronder kwartierstaten, stambomen en boeken, biedt aanknopingspunten voor bezoekers die belangstelling hebben voor familiegeschiedenis. Daarnaast worden oude kaarten, plannen en wandplaten getoond. De kerk wordt voor één dag zo ook een plaats waar uiteenlopende geschreven en visuele bronnen uit het lokale verleden naast elkaar kunnen worden bekeken. (Portaal)

Verkiezingspamfletten tonen hoe politiek campagne voerde

Een opvallend onderdeel in Zande zijn de Koekelaarse verkiezingspamfletten uit verschillende perioden. Daarbij wordt ook informatie gegeven over de ontwikkeling van het stemrecht. Campagnemateriaal dat ooit bedoeld was om kiezers te overtuigen, krijgt daardoor een tweede functie als historische bron. Affiches en pamfletten kunnen informatie geven over politieke thema’s, kandidaten, taalgebruik en de manier waarop partijen zich in een bepaalde periode presenteerden. Binnen het programma van HADOCK worden die stukken geplaatst naast ander materiaal uit het bestuurlijke en sociale leven van Koekelare.

Van gemeentelijk informatieblad tot 80 jaar parochieblad

De Sint-Andrieskerk biedt eveneens een overzicht van de geschiedenis van het gemeentelijke informatieblad vanaf 1968. Daarbij krijgt ook 25 jaar De Roesteen aandacht. Daarnaast wordt teruggekeken op 80 jaar parochieblad in Koekelare. Oude postkaarten en bijzondere foto’s uit het beeldarchief maken het geheel visueel. Daardoor kan de bezoeker niet alleen lezen hoe over Koekelare werd bericht, maar ook zien hoe straten, gebouwen, activiteiten en mensen door de jaren heen werden vastgelegd. Die combinatie van gedrukte informatie, kerkelijk materiaal, verkiezingsdrukwerk en fotografie maakt Zande tot een van de inhoudelijk breedste onderdelen van het programma.

Lange Max Museum legt oorlogsgeschiedenis naast HADOCK-archief

Het Lange Max Museum aan de Clevenstraat 2 krijgt tijdens Open Monumentendag een selectie boeken en documenten uit HADOCK over de Eerste en Tweede Wereldoorlog. Die keuze sluit rechtstreeks aan bij de historische focus van het museum. Het HADOCK-materiaal wordt er geplaatst in een omgeving waar oorlogsgeschiedenis al een centrale rol speelt. Voor bezoekers ontstaat daardoor een mogelijkheid om plaatselijke documenten en boeken te bekijken op een site die zelf nauw met die geschiedenis is verbonden. Het Lange Max Museum behoort tot de zes officiële locaties van het HADOCK-programma op 13 september.

Hovaeremolen krijgt film over eigen restauratie

Ook de Hovaeremolen is in het traject opgenomen. Daar wordt doorlopend een film uit de HADOCK-collectie vertoond over de restauratie van de molen. Het is een andere manier van omgaan met archiefmateriaal dan bij boeken, pamfletten of foto’s. Bewegend beeld documenteert hier hoe aan het gebouw werd gewerkt en hoe de restauratie verliep. Dat onderwerp sluit rechtstreeks aan bij ‘In goede handen’, het thema van Open Monumentendag 2026. De Hovaeremolen is zelf beschermd erfgoed en krijgt tijdens de dag dus zowel een rol als historische locatie als onderwerp van documentatie.

Open Monumentendag draait in 2026 om zorg voor erfgoed

De keuze voor de 25ste verjaardag van HADOCK sluit nauw aan bij het Vlaamse jaarthema van Open Monumentendag. Op zondag 13 september 2026 staat onder de noemer ‘In goede handen’ centraal hoe monumenten en erfgoed worden onderhouden, beschermd, beheerd, gerestaureerd en bruikbaar gehouden. In Koekelare wordt dat principe toegepast op archiefzorg: materiaal verzamelen is één zaak, maar het degelijk bewaren, ordenen en opnieuw toegankelijk maken is minstens even belangrijk. HADOCK plaatst bij zijn verjaardag precies die taak centraal. Open Monumentendag vindt dit jaar voor de 38ste keer plaats. (Open Monumentendag)

Zes erfgoedplekken kunnen per fiets worden bezocht

Wie niet afzonderlijk van locatie naar locatie wil rijden, kan het programma met de fiets afwerken. De programmabrochure bevat daarvoor een route langs de fietsknooppunten. De lus is 23,1 kilometer lang en vertrekt bij de zone waar HADOCK, Huis Proot en CC De Brouwerij liggen. Vanaf knooppunt 65 gaat het traject naar 79, 9, 49, 36, 24, 52, 53, 26, 72 en 29, waarna de route terugkeert naar knooppunt 65. De kaart vermeldt achtereenvolgens 0 kilometer bij de start, 2,1 kilometer, 5,4 kilometer, 6,7 kilometer, 8,5 kilometer, 12,4 kilometer, 14,8 kilometer bij Kerk Zande, 16,4 kilometer, 19 kilometer, 19,6 kilometer, 22,6 kilometer bij de Hovaeremolen en uiteindelijk 23,1 kilometer bij terugkeer naar de startzone.

Fietstocht maakt van zes locaties één dagprogramma

De fietskaart is praktisch opgevat rond de locaties van de tentoonstellingen. HADOCK, Huis Proot en CC De Brouwerij liggen dicht bij het vertrekpunt. Daarna voert het traject verder door Koekelare en Zande, met onder andere het Lange Max Museum, de Sint-Andrieskerk en de Hovaeremolen als erfgoedplekken langs of nabij de lus. De officiële informatie spreekt over een route van ongeveer 23 kilometer. Wie alle locaties wil bezoeken, moet wel rekening houden met de afwijkende openingsuren van CC De Brouwerij. De andere hoofdactiviteiten zijn voorzien tussen 10 en 18 uur. (Gemeente Koekelare)

Een archief dat buiten de eigen muren treedt

De aanpak voor de 25ste verjaardag maakt duidelijk hoeveel uiteenlopende onderwerpen binnen één lokaal documentatiecentrum kunnen terechtkomen. Een archeologische vondst, een verkiezingspamflet, een koersverslag over Johan Museeuw, Freddy Maertens of Michel Pollentier, een oude postkaart, een parochieblad, een boek over een wereldoorlog en een film over de restauratie van een molen lijken op het eerste gezicht ver uit elkaar te liggen. Op 13 september krijgen ze binnen hetzelfde programma ieder een plaats. Daarmee laat Koekelare zien hoe plaatselijk archiefmateriaal informatie bewaart over politiek, sport, geloof, cultuur, gebouwen en het dagelijkse leven.

Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel. AI wordt gebruikt als redactioneel hulpmiddel. De journalist controleerde de inhoud en feiten.)