Interpol slaat tegelijk toe tegen milieumisdaad en terrorisme
16 november 2025
In korte tijd heeft Interpol, samen met nationale politiediensten en internationale partners, een reeks grootschalige acties uitgevoerd tegen illegale mijnbouw, ontbossing en terrorisme. Van de Madeira-rivier in Brazilië tot de havens rond de Middellandse Zee en de bossen in Zuid-Amerika: de cijfers tonen hoe georganiseerd deze criminaliteit is, maar ook hoe stevig het antwoord van de politiediensten inmiddels wordt. Het gaat niet alleen om spectaculaire beelden van doorgezaagde drijvende installaties of in beslag genomen dieren, maar ook om stille, systematische opbouw van dossiers, financiële analyses en nieuwe samenwerkingsstructuren.
Illegale goudwinning op de Madeira-rivier hard geraakt
Langs de Madeira-rivier in Brazilië heeft een door de Braziliaanse federale politie geleide actie tegen illegale goudwinning 277 drijvende installaties buiten gebruik gesteld. De waarde van deze zogenoemde baggerpontons wordt geraamd op ongeveer 6,8 miljoen Amerikaanse dollar. Wanneer ook recent gewonnen goud, materieel, ecologische schade, sociale gevolgen en verstoorde winsten mee worden gerekend, loopt de totale financiële impact voor de betrokken criminele netwerken op tot naar schatting 193 miljoen Amerikaanse dollar.
De operatie, bekend onder de naam Boiuna, was de eerste actie die werd gecoördineerd door het Amazon International Police Cooperation Centre, het CCPI Amazônia in Brazilië. Meer dan honderd medewerkers namen deel, in operationele, tactische en analytische functies. Zij werkten samen met nationale en internationale instanties en maakten intensief gebruik van inlichtingen en satellietgegevens. In totaal werd een gebied van ruim vierhonderd vierkante kilometer rivier en bos in kaart gebracht waar illegale mijnbouw sporen naliet.
Interpol ondersteunde ter plaatse met realtime raadpleging van eigen databanken, analyse van informatie en het vlot uitwisselen van gegevens tussen betrokken landen en diensten. Dat moet het vertrouwen tussen de partners versterken en samenwerking op langere termijn gemakkelijker maken. Een direct gevolg op internationaal niveau was de publicatie van een zogenoemde Purple Notice, waarin een nieuw werkpatroon voor transnationale smokkel van goud wordt beschreven zodat politiediensten in andere landen hun controles kunnen bijsturen.
Bijzonder aan Boiuna is dat de aandacht expliciet ging naar de financiële en logistieke structuren achter de illegale mijnbouw. De organisatoren en financiers worden daarmee rechtstreeks geviseerd, terwijl de vaak kwetsbare arbeiders, die geregeld onder uitbuitende omstandigheden werken, niet als eerste doelwit werden gezien. Forensische teams verzamelden monsters van zand, textiel en ander materiaal dat in de goudwinning wordt gebruikt. Die stalen moeten duidelijk maken welke stoffen aanwezig zijn, of er bijvoorbeeld sporen van kwik en cyanide zijn, en hoe zwaar de vervuiling is. Daarnaast werden biologische stalen afgenomen van bewoners in het gebied om hun blootstelling aan kwik te kunnen inschatten en mogelijke gezondheidseffecten op te volgen.
De samenwerking rond Boiuna loopt via liaisonofficieren van Bolivia, Brazilië, Colombia, Guyana, Peru en Suriname die in het CCPI Amazônia zijn gestationeerd. De actie kreeg steun via het Law Enforcement Assistance Programme to Reduce Tropical Deforestation, LEAP, dat wordt gefinancierd door de Noorse International Climate and Forest Initiative, en via Project GAIA, ondersteund door het Duitse federale ministerie voor Milieu, Klimaatactie, Natuurbehoud en Nucleaire Veiligheid.
Leap groeit uit tot wereldwijd instrument tegen boscriminaliteit
In Rio de Janeiro werd op woensdag 5 november 2025, tijdens de United for Wildlife Global Summit, de derde fase aangekondigd van het Law Enforcement Assistance Programme to Reduce Tropical Deforestation. Dat programma, kortweg LEAP, is een samenwerking tussen Interpol, het VN-bureau voor drugs en misdaadbestrijding, UNODC, en de Noorse overheid. Het doel blijft hetzelfde: illegale ontbossing en de handel in illegaal hout tegengaan door politie, douane, milieudiensten, aanklagers en financiële onderzoekers nauwer te laten samenwerken.
Sinds de start in 2018 is LEAP gegroeid van een project rond handhaving van boswetgeving tot een mondiale structuur met zowel strategische als operationele impact. In de eerste fase, van 2018 tot en met 2022, werden routes voor illegale houtkap en handel in houtstromen in kaart gebracht, prioritaire regio’s geïdentificeerd en de basis gelegd voor samenwerking tussen diensten. De tweede fase, die loopt van 2023 tot 2025, concentreert zich op gerichte operaties, onderzoeken op basis van inlichtingen en grensoverschrijdende afstemming om georganiseerde netwerken te ontmantelen en de capaciteit van nationale diensten te versterken.
Gecombineerde acties onder LEAP brachten ondernemingen aan het licht die grote oppervlakten bos exploiteren en daarbij jaarlijks miljoenen aan illegale inkomsten genereren. De nieuwe fase moet landen helpen om informatie nog efficiënter te delen, regionale samenwerking te versterken en politiediensten beter toe te rusten voor het opsporen, verstoren en vervolgen van milieumisdrijven. Daarbij is uitdrukkelijk plaats voorzien voor samenwerking met organisaties uit het middenveld, met bedrijven en met regionale en internationale partners.
De Noorse minister voor Klimaat en Milieu, Andreas Bjelland-Eriksen, koppelt de strijd tegen boscriminaliteit expliciet aan het beschermen van mensen die afhankelijk zijn van tropische bossen. Volgens hem zijn illegale houtkap en andere feiten in de bosbouw nauw verweven met andere vormen van grensoverschrijdende misdaad, vaak ondersteund door invloedrijke belangen. UNODC-topvrouw Ghada Waly legt dan weer de link met de rechtsstaat: illegale ontbossing en milieumisdaad tasten biodiversiteit aan, ondergraven wetshandhaving en financieren georganiseerde misdaad.
Operatie madre tierra toont schaal van milieumisdaad in de amerikas
In Centraal- en Noord-Amerika heeft een door Interpol gecoördineerde actie rond milieumisdrijven geleid tot 225 arrestaties, terwijl nog eens enkele honderden verdachten in beeld kwamen voor verder onderzoek. Operation Madre Tierra VII liep van 1 mei tot en met 30 juni 2025 en werd geleid door het regionaal bureau van Interpol voor Centraal-Amerika, met steun van de dienst Milieubeveiliging.
Agenten uit negen landen werkten samen om verdachten en dossiers te identificeren, inlichtingen te delen en bekende probleemgebieden aan te pakken. Uiteindelijk werden ruim vierhonderd strafbare feiten geregistreerd. Het grootste deel, 203 dossiers, had te maken met bosbouw en illegale houtkap. Daarnaast ging het om 138 zaken rond handel in wilde dieren, 26 inbreuken in de visserij, 23 onderzoeken naar illegale mijnbouw en 16 dossiers over vervuiling. De autoriteiten brachten vijftien grensoverschrijdende zaken aan het licht en ontdekten smokkelroutes naar Europa en Azië.
De lijst van in beslag genomen goederen illustreert hoe veelzijdig de illegale handel is. Er werden onder meer vogels, reptielen, schildpadden, primaten en grote katten aangetroffen, samen met 2,4 ton vinnen van haaien en roggen, 875 kilogram totoaba en 7 kilogram gedroogde zeekomkommer. Aan de kant van de bosbouw confisqueerden de autoriteiten hout van onder andere den, eik, guanacaste, laurier en cipres. Ook hooggewaardeerde soorten die onder de CITES-regels vallen, zoals cederhout en palissander, werden onderschept.
Volgens raming levert cederhout doorgaans een prijs tussen 200 en 900 Amerikaanse dollar per kubieke meter op. Palissander haalt op de zwarte markt internationaal nog hogere bedragen, met prijzen die kunnen oplopen van ongeveer 800 tot 6000 Amerikaanse dollar per kubieke meter, afhankelijk van de kwaliteit. De operatie bracht bovendien ontbossingshaarden aan het licht met een gezamenlijke oppervlakte van meer dan vijftigduizend hectare, gelinkt aan georganiseerde misdaad die over meerdere continenten actief is.
Een belangrijk dossier in Panama maakte grootschalige illegale goudwinning zichtbaar, met kinderarbeid, mensenhandel en kwikverontreiniging. Andere onderzoeken brachten smokkel van kwik en ernstige vervuiling van waterbronnen aan het licht, met risico’s voor de volksgezondheid en voor het milieu. Bij de acties werden ook wapens, voertuigen, boten en communicatieapparatuur in beslag genomen. De resultaten worden gebundeld in een analytisch rapport dat eind november aan gespecialiseerde onderzoekers wordt voorgesteld, zodat vervolgacties gericht kunnen worden voorbereid.
Operation Madre Tierra VII vond plaats binnen Project GAIA, gefinancierd door het Duitse federale ministerie voor Milieu, Klimaatactie, Natuurbehoud en Nucleaire Veiligheid via de International Climate Initiative. De Commissie van politiechefs en directeuren uit Centraal-Amerika, Mexico, de Caraïben en Colombia was nauw betrokken bij de coördinatie. De deelnemende landen waren Colombia, Costa Rica, de Dominicaanse Republiek, El Salvador, Guatemala, Honduras, Mexico, Nicaragua en Panama.
Neptune vii versterkt grenstoezicht rond de middellandse zee
Aan de grenzen rond de Middellandse Zee en op een aantal luchthavens en landgrenzen in Europa, het Midden-Oosten en Noord-Afrika heeft Interpol, in samenwerking met Europol, Frontex en de Wereld Douane Organisatie, WCO, een andere prioriteit aangepakt: terrorisme en zware grensoverschrijdende misdaad. Operation Neptune VII liep tussen juli en september 2025 en werd uitgevoerd in twintig landen.
Tijdens de actie werden grenscontroles georganiseerd op meer dan zeventig locaties. De deelnemende landen raadpleegden Interpol-databanken ongeveer dertig miljoen keer, tegenover zestien miljoen controles een jaar eerder. Dat leverde 153 arrestaties op, waar dat in 2024 nog 66 aanhoudingen waren. In totaal werden 328 personen geïdentificeerd die in de systemen stonden met een internationale signalering of verspreiding, onder wie 57 mensen met vermoedelijke banden met terrorisme.
Een van de bekendste namen in de resultaten is die van Igor Grechushkin, eigenaar van het vrachtschip dat de lading ammoniumnitraat vervoerde die in 2020 leidde tot de catastrofale explosie in de haven van Beiroet. Hij werd aangehouden op de luchthaven van Sofia in Bulgarije op basis van een Red Notice van Libanon, waar hij meerdere aanklachten, waaronder terreurgerelateerde feiten, tegemoetziet. De uitleveringsprocedure loopt.
Daarnaast waren er nog 23 arrestaties op basis van Red Notices of Red Diffusions voor onder meer drugszaken en betrokkenheid bij criminele organisaties. In de Spaanse havenstad Algeciras werden bijvoorbeeld twee personen opgepakt die respectievelijk gezocht werden voor terrorisme en drugsfeiten.
Neptune VII leverde ook waardevolle informatie op over de verplaatsingen van zogenoemde Foreign Terrorist Fighters. Tijdens de operatie werden tien Blue Notices uitgevaardigd voor terreurverdachten, en controles in verschillende landen gaven extra gegevens over bijna zestig vermoedelijke buitenlandse strijders en hun reisbewegingen. Daarbovenop kwamen personen met banden met terrorisme aan het licht die eerder nog niet in de databases van Interpol voorkwamen.
Wat in de marge wordt onderschept, is minstens zo belangrijk. Crosschecks met de databank voor gestolen en verloren reisdocumenten leidden tot 130 treffers, onder meer op blanco documenten die eerder in handen waren gevallen van terreurgroepen in het Midden-Oosten. Bij de fysieke controles werden daarnaast onder andere 220 kilogram marihuana, 20 kilogram zilverbaren, 130.000 Amerikaanse dollar in contanten en meerdere gestolen luxewagens aangetroffen. Dergelijke goederen, drugs en geldstromen dienen vaak als financiering voor criminele en terroristische activiteiten.
De operatie werd gefinancierd door Global Affairs Canada, het Koninkrijk der Nederlanden en Frontex. De deelnemende landen waren Albanië, Algerije, Bosnië en Herzegovina, Bulgarije, Cyprus, Frankrijk, Griekenland, Irak, Italië, Jordanië, Kroatië, Libanon, Libië, Malta, Marokko, Montenegro, Portugal, Slovenië, Spanje en Tunesië.
Een dubbele boodschap: milieumisdaad en veiligheid horen bij hetzelfde verhaal
Samen schetsen Boiuna, LEAP, Madre Tierra VII en Neptune VII een beeld van criminaliteit die tegelijk bosgebieden, rivieren, steden en internationale transportassen inschakelt om winst te maken. Illegale goudwinning langs de Madeira, houtkap in tropische bossen, handel in exotische diersoorten en de inzet van gestolen documenten of luxewagens voor terrorisme en zware misdaad: het zijn schakels in één lange keten. De operaties tonen hoe belangrijk het is dat politiediensten niet alleen in eigen land werken, maar ook informatie delen over geldstromen, reisbewegingen en nieuwe werkwijzen. Voor wie die gegevens leest, dringt zich een vraag op: hoe ver reikt de invloed van georganiseerde milieumisdaad en terrorisme in het dagelijks leven van bewoners langs rivieren, in bosregio’s of aan drukke maritieme routes?
De kern van deze recente acties ligt in een combinatie van klassieke politiewerking op het terrein en gespecialiseerde kennis. Forensische analyses van zand, water en biologische stalen geven aan hoe groot de schade voor mens en milieu is. Financiële onderzoeken helpen om de geldzijde van de netwerken zichtbaar te maken. En internationale afspraken rond de uitwisseling van informatie maken het mogelijk om personen zoals Igor Grechushkin of de organisatoren van goudsmokkel in de Amazone op te sporen, ook wanneer zij landsgrenzen overschrijden. De komende maanden zal blijken welke vervolgdossiers uit deze operaties groeien, maar duidelijk is alvast dat milieumisdaad en terrorisme niet langer los van elkaar worden bekeken.
Bronnen:
INTERPOL – Brazilian authorities dismantle hundreds of illegal dredges in major anti-mining operation – interpol.int
INTERPOL – INTERPOL, UNODC and Norway step up global fight against forest crime – interpol.int
INTERPOL – INTERPOL border security operation yields record arrests, vital information on terrorist travel – interpol.int
INTERPOL – Americas: Environmental crime operation leads to 225 arrests, identifies hundreds more suspects – interpol.int
Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel)
