Iran balanceert tussen nucleaire puinruimers en politieke barricades en in het Syrische Suwayda worden ambulances kapot geschoten

30 juli 2025

Binnenlandse machtsstrijd intensiveert

Media verbonden aan Ali Akbar Velayati, topadviseur van opperleider Khamenei, lanceerden op 29 juli een opvallend offensief voor politieke herschikking. Hun betoog positioneert president Masoud Pezeshkian, parlementsvoorzitter Mohammad Bagher Ghalibaf en Velayati zelf als onmisbare pijlers voor nationale stabiliteit na de verwoestende oorlog met Israël. Deze gematigde en pragmatische vleugel zou volgens het stuk de enige garantie vormen tegen verdere verdeeldheid, terwijl ultra-hardliners en hervormingsgezinden worden afgeschilderd als structurele splijtzwammen. Deze zet bevestigt analyses van het Critical Threats Project en Institute for the Study of War over fundamentele machtsverschuivingen binnen het regime.

Veiligheidshervormingen op de agenda

Parallel hieraan publiceerde Nour News, historisch gelieerd aan de Hoogste Nationale Veiligheidsraad maar nu loyaal aan ex-secretaris Ali Shamkhani, een oproep tot radicale systeemherziening. Het medium dringt aan op een “Strategisch Commando Centrum” dat dwars door veiligheidsdomeinen, economische sectoren en diplomatieke kanalen heen zou opereren. Zo’n orgaan moet bureaucratische overlap elimineren en transparantie vergroten, een reactie op de chaotische besluitvorming tijdens de oorlog. Shamkhani had eind juni al gewaarschuwd dat publiek vertrouwen en sociaal kapitaal integraal deel moeten uitmaken van nationale veiligheid.

Nucleaire inspecties onder tijdsdruk

Bij de Fordow-verrijkingsfaciliteit documenteren satellietbeelden van 25 juli nieuwe wegen die precies langs de inslagkraters van Amerikaanse GBU-57 bunkerbusters lopen, terwijl het Institute for Science and International Security meldde dat Iran bij het Esfahan Nuclear Technology Center toegang heeft verkregen tot de noordelijkste tunnelingang. De drie andere ingangen vertonen daarentegen minimale activiteit, wat vragen oproept over de toegankelijkheid van de verrijkte uraniumvoorraden die daar vermoedelijk begraven liggen. Amerikaanse en Israëlische functionarissen benadrukten dat nieuwe aanvallen volgen bij hervatting van nucleaire activiteiten.

Parlement forceert defensie-ambities

Het parlementaire veiligheidscomité zette op 28 juli stevige stappen met eisen voor verhoogde defensiebudgetten in het komende Perzische jaar, versterkte grensbewaking in het door Jaish al Adl geteisterde zuidoosten, en modernisering van militaire communicatie. Tegelijkertijd bepleitten de parlementsleden intensievere militaire samenwerking met China en een heroverweging van de relatie met Azerbeidzjan, dat tijdens de oorlog beschuldigd werd van samenwerking met Israël. Deze interventie markeert een duidelijke machtsuitbreiding van de wetgevende tak.

Ghaani’s crisisdiplomatie in Irak

IRGC-Qudscommandant Esmail Ghaani voerde tussen 15 en 27 juli intensieve consultaties met Iraaks-sjiitische bondgenoten, waarbij hij op 27 juli vier commandanten van de door Iran gesteunde Volksmobilisatie-eenheden opriep tot terughoudendheid volgens bronnen van Al Arabiya. Deze interventie volgde op circa 40 niet-geautoriseerde droneaanvallen op Israël tijdens het conflict. Premier Mohammed Shia al-Sudani beweerde in een AP-interview dat Iraakse veiligheidstroepen 29 militieslagen tijdens de oorlog verijdelden, terwijl Ghaani al op 15 juli gewaarschuwd had voor dreigende Israëlische aanvallen op militiestructuren.

Economische crisis escaleert

Opperleider Khamenei’s triomfantelijke oorlogsretoriek op 29 juli contrasteert schril met economische realiteiten: inflatie bereikte een tweejarig hoogtepunt met broodprijzen die 16,6% stegen, bakolie 7,3% en vlees 5,9% volgens officiële juli-cijfers. Deze crisis wordt verergerd door watertekorten en stroomuitval in meerdere provincies, een potentieel ontvlambaar mengsel gezien eerdere protestgolven na brandstofprijsverhogingen in 2019.

Syrische leger wankelt

In Syrië ondermijnen salarisachterstanden en systematische corruptie de militaire structuur, waarbij eenheden vooral bestaande uit ex-strijders van het Turkse Nationale Leger slechts $100-$150 per twee maanden ontvangen. Commandanten confisqueren soldij voor informele betalingen, wat leidde tot plunderingen in westelijk Suwayda en bijdroeg aan disciplinaire problemen tijdens de geweldsuitbarsting langs de kust in maart 2025. Deze instabiliteit compliceert de integratie van de Syrische Democratische Strijdkrachten, wiens leider Mazloum Abdi op 29 juli opnieuw constitutionele garanties voor Koerdische identiteit eiste. Ondertussen zien we in Suwayda dat zelfs ambulances worden kapot geschoten.

Israël degradeert Hezbollah

Sinds het november 2024 staakt-het-vuren voerde het Israëlische leger 597 precisieluchtaanvallen uit en honderden grondoperaties in Libanon, waarbij minstens 234 Hezbollah-strijders werden geëlimineerd en 90 raketlanceerinstallaties, 20 commandocentra en 3 Radwan-trainingskampen vernietigd werden. Een hoge IDF-functionaris stelde dat hiermee “een derde van de operationele oorlogsdoelen” bereikt is.

Strategische paradox in Bagdad

Premier al-Sudani’s bewering dat Amerikaanse troepen milities bewapenen wordt weersproken door Kataib Hezbollah-woordvoerder Abu Ali al Askari, die op 5 juli stelde dat “wapens alleen aan Imam Mahdi overgedragen worden”. Desondanks toonde Sudani zich open voor voortgezette veiligheidssamenwerking met de VS en Amerikaanse investeringen in olie en AI-technologie, een positie die haaks staat op Iraanse belangen.

Bronnen: Critical Threats Project (CTP), Institute for the Study of War (ISW), Associated Press (AP), Amwaj Media, Nour News, Institute for Science and International Security (ISIS), satellietbeelden Fordow/Esfahan, Al Araby al Jadeed, Iraakse regeringsbronnen, Syrische defensieministerie, foto Suwayda 24
Andy Vermaut +32499357495