Iran hervormt veiligheidsarchitectuur en lanceert nucleair initiatief te midden van regionale crises

Nu voormalig minister van Buitenlandse zaken Mohammad Javad Zarif pleit voor een Midden-Oosten Netwerk voor Atoomonderzoek.
2 augustus 2025
Voormalig minister Mohammad Javad Zarif sprak in The Guardian over een ambitieus nucleair plan: het Midden-Oosten Netwerk voor Atoomonderzoek en -vooruitgang (Menara), gericht op gezamenlijke uraniumverrijking en medische toepassingen. Kernpunt is Iran’s eis om binnenlandse verrijkingscapaciteiten te behouden – strijdig met het Amerikaanse verbod. Een anonieme expert waarschuwde voor het plan’s “onhaalbaarheid” zonder steun van wereldmachten en Israëlische deelname, wat het zou reduceren tot “eenzijdige ontwapening van Iran en Arabische staten”.
Strategische veiligheidstransformatie
Fars News (IRGC-gelieerd) sprak over de oprichting van een Defensieraad als hoeksteen van een nieuwe veiligheidsstructuur. Deze raad krijgt regie over nationaal defensiebeleid, parallel aan de verwachte benoeming van Ali Larijani tot secretaris van de Hoge Nationale Veiligheidsraad. Huidig secretaris Ali Akbar Ahmadian verschuift naar “strategische dossiers”. Deze hervorming volgt op Nour News’ oproep voor een “Strategisch Commandocentrum” met dwingende bevoegdheden over veiligheid, economie en diplomatie – een echo van de Supreme Defense Council uit de Iran-Irakoorlog.
Oliehandel onder sanctiedruk
Een CBS News-onderzoek documenteerde twaalf clandestiene schip-tot-schip olieoverdrachten in 24 uur bij Maleisië. Iraanse en Chinese tankers maskeerden identificatiegegevens met zeilen, schakelden transponders uit en omzeilden zo sancties. In juni 2025 ging 92% van Iraanse olie-export naar China. De VS reageerden met sancties tegen vijf entiteiten en één individu voor levering van CNC-machines aan dronefabrikant HESA – cruciaal voor precisieonderdelen van Ababil- en Shahed-drones.
Binnenlandse instabiliteit
Kerman registreerde een nieuwe aanval op rechterlijk personeel: Ali Reza Mohammadi, officier van justitie in Rafsanjan, werd op 31 juli bij zijn woning neergestoken. Dit volgt op moorden op rechters in Shiraz (mei) en Teheran (januari). Gelijktijdig waarschuwde VN-expert Kaveh Madani voor een “acuut watertekort in Teheran binnen weken”. President Masoud Pezeshkian bevestigde dat dammen in september leeg raken zonder 20% besparing, terwijl slechts 7% reductie is bereikt. Energie-minister Abbas Aliabadi en binnenlandse zaken-minister Eskandar Momeni bogen zich over oplossingen, maar mismanagement en onduurzaam beleid bleken hardnekkige kernproblemen.
Irak: verkiezingsstrategieën
Hadi al Ameri (Badr Organisatie) bevestigde onafhankelijke deelname aan novemberverkiezingen – een breuk met het pro-Iraanse Fatah-verbond. Deze zet volgt op druk van IRGC-generaal Esmail Ghaani, die sjiitische partijen tot eenheid maande. De Shia Coordination Framework verliest sinds 2021 zetels door onderlinge concurrentie, wat Iran’s invloed bedreigt.
Syrië: verzoeningspogingen
Na etnisch geweld in Suwayda (sinds 13 juli) tussen Druzen en Bedoeïenen startte een regeringscommissie een onderzoek. Het team – met o.a. voormalig Assad-rechter Hatem al Naasan en oppositiejurist Jamal al Ashqar – heeft drie maanden voor een rapport. Eerdere wandaden door regeringstroepen op 15 juli leiden tot Druzenprotesten voor een internationaal onderzoek. Als reactie introduceert het Binnenlands Ministerie bodycams en ID-nummers voor veiligheidspersoneel, na marteldoden en muiterij tijdens de maart 2025 kustbloodbaden.
Buitenlandminister Asaad al Shaibani besprak in Moskou de toekomst van Russische militaire bases, waarbij Poetin “historische banden” en wederopbouwhulp benadrukte – mogelijke ruil voor baserechten.
Jemen: Houthi-versterkingen
Honderden Houthi-strijders versterken kustposities in Hudaydah, inclusief scheepskapingsoefeningen bij Luhayyah-eilanden. Ondanks VS-Israëlische luchtaanvallen (maart-juli 2025) blijven havens functioneel: tussen 17-31 juli meerden zes vrachtschepen in Hudaydah, drie in Salif en vier tankers in Ras Issa aan. Beschadigde dokken worden met containers en schroot hersteld, terwijl nachtelijke overslag via kleine boten sancties omzeilt. Ondertussen is de VN in Hudayhah nog steeds bezig met de vele slachtoffers van de landmijnen in Hudayah.
Andy Vermaut +32499357495


