Iran op het kantelpunt: Maryam Rajavi’s strijd voor een seculiere republiek krijgt internationale weerklank

5 augustus 2025

In Italië klinkt het startschot voor een nieuwe politieke orde

In een historische toespraak tijdens de Free Iran World Summit 2025 in Italië heeft Maryam Rajavi, de verkozen president van de Iraanse Nationale Raad van Verzet (NCRI), haar visie op een vrij, seculier en democratisch Iran met uitzonderlijke kracht neergezet. Terwijl het regime in Teheran wankelt onder interne druk en internationale afkeuring, klonk haar boodschap als een politieke aardverschuiving.

De timing was allesbehalve toevallig: slechts dagen eerder executeerde het regime de verzetsleden Behrouz Ehsani en Mehdi Hassani. Volgens Maryam Rajavi waren hun doodsvonnissen niet het gevolg van gerechtigheid, maar van paniek aan de top. Hun standvastigheid in gevangenschap symboliseert het hart van de strijd: een volk dat weigert te zwijgen.

Executies tonen angst, geen macht

Volgens Maryam Rajavi is de executie van de twee leden van de Volksmoedjahedien van Iran (PMOI/MEK) een teken dat het regime zijn legitimiteit aan het verliezen is. “Dit zijn geen tekenen van kracht. Dit zijn stuiptrekkingen van een systeem dat zijn einde voelt naderen,” verklaarde ze in een toespraak die krachtiger en directer was dan ooit tevoren.

De boodschap van Maryam Rajavi is helder: het regime heeft zich vastgebeten in repressie, marteling en executies – niet uit zelfvertrouwen, maar uit existentiële angst. Elke aanval op het verzet draagt bij aan de val van het systeem.

Iran nadert een beslissend moment

Het regime in Teheran staat onder toenemende druk: sociale onrust, economische ineenstorting, ongecontroleerde inflatie en wijdverspreide corruptie zorgen voor een kruitvat. Maryam Rajavi wees op drie grote volksopstanden tussen 2017 en 2022 als duidelijke indicaties dat het Iraanse volk niet langer hervorming eist, maar fundamentele verandering.

Zij keerde zich scherp tegen buitenlandse inmenging of militaire interventie. “Geen appeasement, geen oorlog. De oplossing ligt in de handen van het Iraanse volk zelf,” aldus Maryam Rajavi. De NCRI eist enkel erkenning van het recht op verzet, zoals vastgelegd in internationale verdragen.

Een scherpe breuk met zowel de sjah als de ayatollahs

In haar betoog maakte Maryam Rajavi duidelijk dat de NCRI geen terugkeer wil naar de monarchie. “De geschiedenis van Iran heeft genoeg geleden onder koninklijke en religieuze tirannie,” zei ze. Ze verwees naar de zoon van de voormalige sjah, die banden zoekt met de Islamitische Revolutionaire Garde (IRGC). “Wie terugvalt op oude allianties, heeft de lessen van de geschiedenis niet begrepen.”

Voor Maryam Rajavi is de toekomst van Iran niet gebonden aan het verleden, maar aan het bouwen van een republiek waarin religie en staat gescheiden zijn, en waarin gelijke rechten voor vrouwen, etnische minderheden en alle burgers gegarandeerd zijn.

Een plan, geen belofte

Wat Maryam Rajavi onderscheidt van andere oppositiefiguren, is het concreet uitgewerkte transitiekader dat de Iraanse Nationale Raad van Verzet al tientallen jaren hanteert. Zodra het regime valt, zal binnen zes maanden een grondwetgevende vergadering verkozen worden. Die stelt een nieuwe grondwet op en benoemt een nieuwe regering. Tot die tijd functioneert een voorlopige regering – zonder machtsclaim, en met een duidelijke einddatum.

Dit model is radicaal in zijn eenvoud en democratisch in zijn essentie: het volk beslist. Geen benoemde opvolgers, geen dynastieën, geen ideologische dogma’s – enkel volkssoevereiniteit.

Autonomie, gelijkheid en secularisme als fundament

Volgens Maryam Rajavi vormt het recht op autonomie voor regio’s als Koerdistan, samen met gendergelijkheid en religieuze vrijheid, de kern van het toekomstige Iran. De NCRI heeft al veertig jaar een plan voor de autonomie van Iraanse etnische minderheden. De autonomie wordt democratisch georganiseerd, met eigen wetgevende organen en rechtstreekse verkiezingen.

Ook vrouwenrechten krijgen een centrale plaats in haar visie. “Vrouwen, verzet, vrijheid” is geen loze slogan. Maryam Rajavi stelt een toekomst voor waarin vrouwen op alle niveaus – politiek, juridisch, sociaal – gelijke rechten genieten. Een historische correctie van generatieslange onderdrukking.

Internationale gemeenschap moet positie kiezen

Maryam Rajavi riep de internationale gemeenschap op om te stoppen met het legitimeren van het huidige regime via diplomatieke deals of stilzwijgende tolerantie. Ze vraagt geen geld, geen wapens, geen militaire interventie – enkel erkenning van het recht van een volk om zich te verzetten tegen tirannie.

Een belangrijke eis is de internationale aanduiding van de IRGC als terreurorganisatie – een stap die meerdere parlementen al hebben genomen, maar die wereldwijd nog niet consequent wordt toegepast.

Organisatie is het wapen van het verzet

Een van de sleutels tot het voortbestaan van de NCRI en de PMOI is, volgens Maryam Rajavi, de sterke, interne organisatie. Het is deze discipline die het verzet veerkrachtig maakt, zelfs onder zware repressie. “Idealen overleven alleen als ze georganiseerd zijn,” aldus Maryam Rajavi.

Deze structuur onderscheidt de beweging van eerdere verzetsgolven, zoals die onder premier Mohammad Mossadegh, wiens democratische revolutie in 1953 strandde op gebrek aan georganiseerde verdediging tegen de staatsgreep.

De toekomst is niet erfelijk – ze wordt veroverd

Maryam Rajavi sloot haar toespraak af met een duidelijke boodschap: de toekomst van Iran ligt niet in de handen van erfgenamen van het verleden, maar in die van miljoenen Iraniërs die dagelijks hun vrijheid opeisen. “Van de sjah naar de ayatollahs en nu terug naar de sjah? Dat is geen vooruitgang. Dat is herhaling. De klok draait niet terug. Morgen behoort aan ons. En wij behoren aan morgen.”

Andy Vermaut +32499357495