Jeugdrechter beveelt gesloten plaatsing aan, instellingen kunnen niet leveren, beschikkingen kunnen niet meer uitgevoerd worden

28 mei 2025

Een recente uitspraak van het Hof van Beroep in Gent legt een structureel probleem bloot. Het parket van Oost-Vlaanderen, afdeling Dendermonde, benadrukt dat onuitvoerbare beschikkingen voor gesloten jeugdplaatsingen toenemen. Dit leidt tot hogere recidiverisico’s en gevaar voor de samenleving.

Plaatsgebrek blokkeert vonnis

Eind april 2025 legde de jeugdrechter in Dendermonde een gesloten plaatsing van negen maanden op aan een 17-jarige jongen. Dit vonnis volgde op ernstige feiten: brandstichting in bewoonde gebouwen, drugshandel, illegaal wapenbezit en phishing. Ondanks de onmiddellijke uitvoerbaarheid kon het vonnis niet worden uitgevoerd. Geen enkele gesloten instelling had plaats vrij.

Nieuwe feiten tijdens procesdag

Op dezelfde dag als de uitspraak verscheen de jongen opnieuw voor de rechter. Hij werd verdacht van zware mishandeling en bedreigingen tegen begeleiders van gesloten instelling De Zande, waar hij eerder verbleef. De jeugdrechter achtte opnieuw een gesloten plaatsing noodzakelijk voor zijn eigen veiligheid en die van de maatschappij. Plaatsgebrek leidde echter tot voorwaardelijke vrijlating.

Hof van Beroep legt verantwoordelijkheid

Het Parket Oost-Vlaanderen tekende beroep aan tegen deze tegenstrijdige beslissingen. Het Hof van Beroep in Gent oordeelde op 26 mei 2025 dat het beroep terecht was. Een gesloten opname is essentieel om de samenleving te beschermen, zo stelde het Hof. Het gebrek aan plaatsen mag geen rol spelen in juridische afwegingen. De uitvoerende macht draagt verantwoordelijkheid voor de capaciteit.

Dagelijkse strijd om plaatsen

Deze situatie is geen uitzondering. Justitie ziet zich steeds vaker geconfronteerd met onuitvoerbare vonnissen door tekorten aan opvangplaatsen, personeel en middelen. Dit zet het systeem onder druk en vergroot risico’s voor burgers én jongeren. Sinds eind april wordt dagelijks een plaats voor de betrokken jongen aangevraagd, tot nu toe zonder succes.

Andy Vermaut