Jonge architecten rebelleren tegen schijnzelfstandigheid: “Vastgeroeste sector schiet zichzelf in de voet”

29 juni 2025

Lorenzo Van Tornhout, projectontwikkelaar én KU Leuven-professor, trekt hard aan de alarmbel. Startende architecten ploeteren vaak voor minder dan 14,16 euro per uur. Officieel zijn ze zelfstandig, in werkelijkheid werken ze als pseudo-ondernemers onder druk. Dit is geen toeval, schrijft Van Tornhout, maar een logisch gevolg van een eeuwenoud systeem.

Starre structuren blokkeren verandering

De Orde van Architecten weet al decennia dat het misloopt. Toch verandert er weinig. De huidige wetgeving stamt nog uit 1925. Toen stond de architect als bouwmeester aan het hoofd van ongeschoolde arbeiders. Nu is hij één schakel tussen hoogopgeleide specialisten. Toch blijft de sector vasthouden aan zijn brede wettelijke monopolie. Dit leidt tot onhoudbare situaties: jonge krachten werken onderbetaald als schijnzelfstandigen.

Academie versus praktijk

De kloof tussen universiteit en werf is problematisch, stelt Van Tornhout. Opleidingen schieten tekort in praktijkvoorbereiding. Kantoren gebruiken dit excuus om starters als “leerlingen” te behandelen. Maar een stage zonder leerplan of degelijke begeleiding? Dat is geen opleiding, het is uitbuiting. Waarom hechten we nog aan het diploma als de echte vorming pas op kantoor begint?

Hervormingen stranden op conservatisme

Initiatieven zoals het wetsvoorstel van Kamerlid Anja Vanrobaeys (Vooruit) sneuvelden op interne tegenstand. De sector blijft slotgrachten graven in plaats van bruggen te bouwen. Meer ruimte voor specialisatie of innovatie? Liever niet. Men houdt angstvallig vast aan tradities, ook al schaadt dit de eigen toekomst. Jong talent hakt steeds vaker het knoop door: ze verlaten de sector.

Bron: De Tijd

Andy Vermaut +32499357495