Kupyansk schuift op, terwijl Oekraïne tegelijk 495 luchtbedreigingen telt

14 december 2025

De strijd om Kupyansk, in de oblast Charkiv, laat opnieuw zien hoe snel het front kan bewegen wanneer een verdedigingslinie onder druk komt te staan. Beelden die op vrijdag 12 december 2025 publiek raakten, wijzen erop dat Oekraïense eenheden verder zijn opgeschoven in het centrum van Kupyansk, terwijl ze er ook zuiveringsacties uitvoerden. In dezelfde periode werd ook vooruitgang gemeld ten zuidoosten van Petropavlivka, ten oosten van Kupyansk.

Kupyansk als test voor doorzettingsmacht

Volgens de Oekraïense militaire waarnemer Yuriy Butusov is de wijk Yuvileynyi Microraion in het zuidwesten van Kupyansk volledig in Oekraïense handen gekomen. In zijn lezing weegt dat zwaar, omdat het resterende Russische houvast in het zuiden van de stad daardoor moeilijker vol te houden wordt. Tegelijk wijzen nieuwe geolokaliseerde beelden van vrijdag 12 december 2025 en zaterdag 13 december 2025 erop dat Russische infiltratiegroepen nog aanwezig zijn in het noorden en westen van Kupyansk. Een stafchef van een Oekraïens dronebataljon meldde dat Russische groepen nog altijd proberen binnen te dringen, vooral te voet.

Russische militaire bloggers erkenden vooruitgang in Yuvileynyi Microraion en ten noordwesten van Kupyansk, en spraken over zware gevechten in de buurt van Myrove en Radkivka. Eén blogger gaf zelfs toe dat Radkivka en twee verdedigingsposities ten zuiden en oosten daarvan verloren gingen. Opvallend is dat meerdere Russische kanalen, ondanks zichtbaar bewijsmateriaal, Oekraïense meldingen over terreinwinst blijven wegwuiven of afwijzen. Dat maakt de informatieoorlog rond Kupyansk bijna even zichtbaar als het gevecht zelf.

Van infiltraties naar tegenaanval sinds september 2025

De huidige tegenaanval begon in september 2025, na een periode waarin Russische eenheden in de richting van Kupyansk relatief snel terrein wonnen en de stad zelf tegen begin augustus 2025 in het vizier kregen. Eind augustus 2025 begon de Russische legerleiding infiltraties in Kupyansk te presenteren als grote doorbraken. Butusov stelde dat zulke missies het mogelijk maakten om posities in de stad te verstevigen en dat de situatie voor Oekraïne tegen midden september 2025 nijpend werd.

Hij koppelde die opmars onder meer aan aanvalsgroepen van het 121ste en 122ste gemotoriseerde schuttersregiment, de 27ste gemotoriseerde schuttersbrigade en het 1855ste bataljon, binnen formaties van het 6de Gecombineerde Leger en aanverwante onderdelen. Oekraïense heroveringen van plaatsen ten noordwesten van Kupyansk, waaronder Tyshchenkivka op woensdag 24 september 2025, Kindrashivka op donderdag 9 oktober 2025 en Radkivka op zaterdag 11 oktober 2025, zouden daarna de Russische verdediging in die zone hebben opengebroken. Tegen dinsdag 21 oktober 2025 zou de westelijke oever van de Oskilrivier bereikt zijn, met verstoring van Russische aanvoerlijnen naar Kupyansk vanuit het noorden.

Butusov beschreef in dezelfde context een gebied met sterk verhoogd risico op droneaanvallen, opgezet door Russische drone-eenheden en projecten zoals Rubikon Center for Advanced Unmanned Technologies en Sudniy Den, naast operators die aan reguliere regimenten gelinkt worden. Zijn conclusie was dat Oekraïne, ondanks die dreiging, toch vensters vond om tegenstoten te plaatsen. De kernvraag die daarbij blijft hangen is nuchter en ongemakkelijk tegelijk: hoeveel van zulke vensters kan een leger blijven benutten wanneer de druk, ook in de lucht, oploopt?

Nachtelijke aanval met 495 middelen treft energie en havens

In de nacht van vrijdag 12 december 2025 op zaterdag 13 december 2025 meldde de Oekraïense luchtmacht een grootschalige Russische aanval met in totaal 495 raketten en drones, met een sterke focus op energie-infrastructuur. Het ging volgens die lezing om 465 drones van verschillende types, waaronder ongeveer 270 Shahed-drones, gelanceerd vanuit onder meer de omgeving van Koersk en Orjol, Millerovo in de oblast Rostov, Primorsko-Achtarsk in de kraj Krasnodar en vanuit bezet gebied op de Krim. Daarnaast werden ook raketten gemeld: vier Kh-47M2 Kinzhal vanuit het luchtruim boven Toela en Tambov, vijf Iskander-M of KN-23 vanuit bezette delen van de Krim, vijf Iskander-K vanaf de oblast Koersk en zestien Kalibr-kruisraketten vanaf de Zwarte Zee en de Kaspische Zee.

De Oekraïense luchtmacht stelde dat 417 drones en dertien kruissraketten uit de lucht werden gehaald. Tegelijk zouden acht raketten en 33 drones achttien locaties hebben geraakt, terwijl brokstukken op drie plaatsen neerkwamen. Zes raketten bereikten hun doelen niet, vermoedelijk door elektronische tegenmaatregelen. De aanvallen zouden vooral de oblast Odesa hebben geviseerd.

Oekraïense autoriteiten meldden inslagen op civiele energievoorzieningen, woongebieden en haveninfrastructuur in onder meer Odesa, Dnipropetrovsk, Tsjerkasy, Tsjernihiv, Kirovohrad, Cherson en Mykolaiv, met minstens acht gewonden. President Volodymyr Zelensky en het Oekraïense ministerie van Energie spraken over schade aan energievoorzieningen in Dnipropetrovsk, Tsjernihiv, Odesa en Mykolaiv, met stroomonderbrekingen in een brede gordel van regio’s. Minister van Binnenlandse Zaken Ihor Klymenko meldde dat meer dan één miljoen aansluitingen zonder elektriciteit kwamen te zitten. Vicepremier Oleksiy Kuleba stelde dat de stad Odesa zonder elektriciteit, water en warmte viel. Energiebedrijf DTEK meldde schade aan twintig hoogspanningsstations in de oblast Odesa en uitval voor minstens 100.000 gebruikers. De Oekraïense marine rapporteerde dat een Russische drone het Turkse schip Viva trof, terwijl het in de Zwarte Zee zonnebloemolie vervoerde.

Gesprekken in Berlijn en een referendum als piste

Zelensky kondigde aan dat hij in de komende dagen overleg zal voeren over een mogelijke vredesregeling met delegaties uit de Verenigde Staten en Europa in Berlijn. Volgens informatie die door twee functionarissen van het Witte Huis werd gedeeld met Axios zouden de speciale gezant Steve Witkoff en voormalig senior adviseur Jared Kushner Zelensky ontmoeten, samen met de Britse premier Keir Starmer, de Franse president Emmanuel Macron en de Duitse bondskanselier Friedrich Merz, op maandag 15 december 2025 in Berlijn. Een functionaris verklaarde daarbij dat de Verenigde Staten een mogelijk referendum over Oekraïens grondgebied zouden steunen en dat Zelensky’s voorstel om zo’n referendum te organiseren als vooruitgang in de onderhandelingen wordt gezien.

Aanvallen over en weer, van Saratov tot Zaporizja

Oekraïne zette in dezelfde periode ook langeafstandsdrones in tegen Russische olie- en defensiegerelateerde infrastructuur. Andriy Kovalenko, hoofd van het Oekraïense Centrum voor Bestrijding van Desinformatie, meldde een treffer op de olieraffinaderij van Saratov, terwijl de gouverneur van Saratov, Roman Busargin, schade aan niet nader benoemde infrastructuur erkende. Geolokaliseerde beelden van vrijdag 12 december 2025 toonden brand in de buurt van de raffinaderij, met opnames waarop ontploffingen hoorbaar zijn. Oekraïense bronnen meldden daarnaast een aanval op de Minudobreniya-chemische fabriek in Rossosh, in de oblast Voronezj, waar onder meer ammoniak en salpeterzuur worden geproduceerd. Gouverneur Alexander Gusev bevestigde schade aan een industrieel terrein in de oblast Voronezj. Bronnen binnen de Oekraïense veiligheidsdiensten vertelden dat drones ook twee olieplatformen van Lukoil in de Kaspische Zee raakten en de activiteiten daar stillegden, terwijl de Oekraïense generale staf een eerdere treffer bevestigde op de Slavneft-YANOS raffinaderij in Jaroslavl. Het Russische oppositiemedium Astra berichtte over een aanval op de basis van de Russische 26ste raketbrigade in Loega, in de oblast Leningrad, op zondag 7 december 2025 in de ochtend.

Op de frontkaart zelf schetste het rapport een beeld van brede druk, met veel aanvallen maar vaak zonder bevestigde terreinwinst. In het noorden van de oblast Soemy zouden Russische operaties doorgaan, maar een Oekraïense grensdienstwoordvoerder, Andriy Demchenko, stelde dat kleine infanterieaanvallen rond Khotyn en Yunakivka afnamen door zware verliezen en gebrek aan vooruitgang, terwijl sabotage- en verkenningsgroepen volgens hem blijven proberen binnen te geraken. Rond Charkiv werden aanvallen gemeld nabij Lyptsi en Vovchansk, met opmerkingen dat mist en regen drone-operaties hinderen. Verder naar het oosten werden in de richting van Lyman zowel Oekraïense als Russische verschuivingen beoordeeld op basis van geolokaliseerde beelden bij Karpivka, terwijl in de richting van Siversk een Russische vooruitgang werd ingeschat in het centrum van Svyato-Pokrovske.

In de zone Kostyantynivka-Druzhkivka werd melding gemaakt van aanvallen rond Kostyantynivka, terwijl een Oekraïense brigadecommandant stelde dat Russische groepen vooral aan de rand infiltreren en dat berichten over straatgevechten in de stad niet kloppen; ook daar werd mist genoemd als factor die kleine groepen helpt om dichterbij te komen. In de richting van Pokrovsk werd een Russische infiltratiemissie in Myrnohrad beschreven als een actie zonder wijziging van terreincontrole op dat moment, terwijl een Oekraïens luchtlandingskorps meldde dat het noorden van Pokrovsk in Oekraïense handen blijft en dat er raids ten zuiden van de spoorlijn plaatsvinden. In Zaporizja weerlegden de Zuidelijke Defensietroepen Russische claims over Novodanylivka en publiceerden ze geolokaliseerde beelden waarop twaalf Russische militairen zich overgaven. In Cherson werd gesproken over beperkte grondaanvallen nabij de Antonivskyi-brug, zonder bevestigde doorbraak.

Wit-Rusland: vrijlatingen en voorwaarden

Op zaterdag 13 december 2025 werd ook melding gemaakt van een binnenlandse stap in Wit-Rusland met internationale ruilwaarde. President Aleksandr Loekasjenko zou 123 politieke gevangenen hebben gratie verleend, in ruil voor het opheffen van Amerikaanse sancties tegen Wit-Russische potas. Oppositieleider Svetlana Tichanovskaja stelde dat Loekasjenko op het laatste moment besloot om 114 vrijgelatenen naar Oekraïne te sturen in plaats van naar Litouwen, zoals gepland, en dat Oekraïne niet klaar zou zijn geweest om hen op te vangen. De Amerikaanse speciaal gezant voor Wit-Rusland, John Cole, stelde dat Loekasjenko ook instemde met het stopzetten van Wit-Russische weerballonnen die Litouws luchtruim binnendringen.

Bronnen:
Institute for the Study of War, Russian Offensive Campaign Assessment, december 13, 2025, understandingwar.org (understandingwar.org)
Institute for the Study of War, kaart “Assessed Control of Terrain in the Kupyansk Direction”, december 13, 2025 (understandingwar.org)
Axios, berichtgeving over overleg en betrokken delegaties (Axios)
Foto 1 (rechtenvrij): Kupiansk (oblast Charkiv) na bezetting, Creative Commons Attribution 4.0

Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel)