Libellen nagenoeg afwezig aan Nieuwkapelleplas: verontrustend signaal

17 augustus 2025

Waterkwaliteit en oeverstructuur ongunstig voor voortplanting libellen

Langs de oevers van de Nieuwkapelleplas, gelegen in de deelgemeente Nieuwkapelle op het grondgebied van Diksmuide, zijn nauwelijks libellen waar te nemen. Dat blijkt uit een recent ecologisch onderzoek dat werd uitgevoerd in opdracht van De Watergroep. De studie onderzoekt het functioneren en de biodiversiteit van de plas in het kader van een gepland drijvend zonnepark, en wijst op een sterke achteruitgang van typische libellensoorten, zoals de kanaaljuffer en de watersnuffel.

Libellen als graadmeter voor ecologisch herstelvermogen

Libellen behoren tot de bekendste indicatorsoorten in zoetwaterbiotopen. Ze zijn gevoelig voor veranderingen in waterkwaliteit, zuurstofgehalte, lichtklimaat en vegetatiestructuur. Hun afwezigheid aan de Nieuwkapelleplas is dan ook veelzeggend. Het wijst op verstoorde leefomstandigheden, een gebrek aan onderwatervegetatie en een onevenwichtige oeverstructuur.

Oorzaken: troebel water, steile oevers en gebrek aan plantengroei

Volgens het rapport is het water in de plas troebel door een teveel aan nutriënten en door het wroeten van bodemvissen. Daardoor krijgen onderwaterplanten geen kans om zich te ontwikkelen, en ontbreekt de nodige structuur waarin libellenlarven zich kunnen verstoppen en groeien. Ook de steile oevers, vaak zonder overgang naar moerasvegetatie, maken het moeilijk voor libellen om zich voort te planten.

Belang voor bredere voedselketen

De afwezigheid van libellen heeft ook gevolgen voor andere soorten. Libellenlarven vormen een belangrijke voedselbron voor vissen, terwijl volwassen libellen zelf prooi zijn voor vogels en vleermuizen. Ze maken dus deel uit van een bredere ecologische keten, die verzwakt wanneer deze schakels verdwijnen.

Aanbevelingen: oeverherstel en helder water als prioriteit

De studie beveelt het herstel van natuurlijke oevers aan, met geleidelijke overgangen van water naar riet en oeverplanten. Daarnaast is het verbeteren van de helderheid van het water cruciaal, zodat ondergedoken vegetatie opnieuw kan ontwikkelen. Alleen dan krijgen libellen opnieuw kans op herstel.

Bronnen

Ecologische waardebepaling van de Nieuwkapelleplas, in opdracht van De Watergroep (INBO, 2025)
https://www.facebook.com/share/g/16bQQL1itm/

Andy Vermaut
???? +32 499 35 74 95

PS. Beste lezers, Ik wil dit nogmaals met alle klem benadrukken: ik heb géén enkele rol gespeeld in de uitvoering of conclusies van de INBO-studie in opdracht van De Watergroep. De inhoud ervan staat volledig los van mijn persoonlijke visie rond de aanleg van dit zonnepark. Het verrast mij en raakt mij diep dat sommigen mij nu persoonlijk aanvallen voor dit onderzoek. Laat mij hierover glashelder zijn: als journalist rapporteer ik louter over onderzoek dat INBO zélf uitvoerde, in opdracht van De Watergroep. Mijn taak is helder: informatie helder voor u ontsluiten. Ik bepaal niet welke resultaten een studie oplevert, beïnvloed niet de onderzoeksmethode, en de conclusies zijn noch van mijn hand noch door mij gestuurd. Daarom een dringend verzoek: houd deze scheiding tussen verslaggeving en onderzoek scherp voor ogen – zowel in reacties op sociale media als in persoonlijke berichten aan mij. Een thema als dit verdient een respectvol, feitelijk debat. Dat zijn wij elkaar verschuldigd. Dank voor uw begrip en nuance,