Litouwen leidt ranglijst voor internationale mediavrijheid
31 oktober 2025
Een nieuwe index meet hoe landen mediavrijheid steunen buiten hun eigen grenzen. Litouwen komt als beste uit de bus. Professor Martin Scott, professor Mel Bunce, Shannon Maguire en dr. Mary Myers staan achter dit onderzoek. Hun werk bekijkt diplomatieke stappen, financiële hulp en bescherming voor journalisten.
Deze index richt zich vooral op dertig landen. Dat zijn leden van zowel de Oecd Development Assistance Committee als de Media Freedom Coalition. Deze staten beloven mediavrijheid te bevorderen. Het rapport kijkt naar acties in 2024, behalve bij ontwikkelingshulp, waar nog cijfers uit 2023 gelden.
Hoogste scores
Litouwen scoort 24 punten en eindigt eerste. Dat komt vooral door diplomatieke inspanningen. Het land leidt twee multilaterale initiatieven. Zweden volgt op de tweede plaats met 23 punten. Dit land besteedde 0,91 procent van zijn officiële ontwikkelingshulp aan mediaontwikkeling in 2023. Dat is bijna het aanbevolen percentage van één procent, zoals het Forum on Information & Democracy voorstelt.
Nederland haalt de derde plek met 20 punten.
Estland volgt met 19. Frankrijk en Duitsland delen de vijfde plaats, elk met 17 punten. Frankrijk financierde alle vier kwalificerende multilaterale fondsen in 2024. Letland, op de negende plaats met 12 punten, biedt een visumprogramma voor journalisten in nood en steunt een nationaal initiatief voor bescherming van mediawerkers in ballingschap.
Middelmatige prestaties
Australië en Noorwegen delen de tiende plaats met 11 punten. België, Luxemburg, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten staan gelijk op de twaalfde plek met 10 punten. Oostenrijk, Denemarken en Zwitserland volgen op de zestiende plaats met 9 punten. Finland en IJsland delen de negentiende plek met 8 punten.
Griekenland en Spanje staan gelijk op de eenentwintigste plaats met 7 punten. Ierland eindigt op de drieëntwintigste met 6 punten.
Laagste rangschikkingen
Italië, Nieuw-Zeeland, Portugal en Slowakije delen de vierentwintigste plaats met 5 punten. Japan scoort 4 punten en eindigt achtentwintigste. Zuid-Korea en Slovenië delen de negenentwintigste plek met 3 punten.
Bijna twee derde van de landen valt in de laagste categorie, met 10 punten of minder. Daaronder vier G7-landen: het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten, Italië en Japan. Geen land presteert sterk op alle drie gebieden: diplomatie, financiering en veiligheid.
Gemiddeld besteedden de dertig landen 0,16 procent van hun ontwikkelingshulp aan media in 2023. Dertien landen gaven minder dan 0,1 procent. Letland, Griekenland en Slovenië meldden nul procent.
Slechts vijf landen hadden een noodvisum voor journalisten in 2024. Vijf anderen boden een programma voor journalisten in ballingschap. Eenentwintig landen hadden geen van beide.
Nieuw-Zeeland was het enige land zonder lidmaatschap van de drie kwalificerende multilaterale initiatieven in 2024.
Thema’s in detail
Diplomatieke steun omvat leiding in multilaterale groepen, lidmaatschap en publieke uitspraken. Financiële hulp kijkt naar percentages ontwikkelingshulp, nakoming van beloften en bijdragen aan fondsen. Als we het over veiligheid hebben, hebben we het over veiligheidsvoorzieningen met visa en beschermingsmechanismen.
De index mist recente bezuinigingen in 2025, zoals in de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Frankrijk. In de Verenigde Staten gaan schattingen uit van minstens 150 miljoen dollar minder.
Toekomstige versies willen meer criteria toevoegen en meer landen beoordelen, inclusief de Europese Unie.
Methodologie kort
De index gebruikt acht criteria met punten. Goud voor 21 punten of meer, zilver voor 11 tot 20, brons voor 0 tot 10. Data komen uit openbare bronnen.
De index vergelijkt internationale steun met binnenlandse mediavrijheid, via de Reporters Without Borders ranglijst van 2024.
Dit rapport komt van een onafhankelijk team bij City St George’s, University of London, en de University of East Anglia.
Wat denk je, voldoet jouw land aan zijn beloften voor mediavrijheid? De index laat zien waar verbetering mogelijk is.
Volledige rangschikking beschreven
In de Index on International Media Freedom Support van 2025 springt Litouwen eruit als absolute koploper. Met een totaal van 24 punten, verdeeld over 13 in diplomatie, 6 in financiering en 5 in veiligheid en bescherming, toont dit Baltische land hoe gerichte leiderschap in multilaterale initiatieven een groot verschil maakt. Binnenlands staat Litouwen op de dertiende plaats in de Reporters Without Borders-ranglijst van 2024, wat een redelijke balans laat zien tussen binnenlandse praktijken en internationale inzet.
Zweden, met 23 punten op de tweede plaats, excelleert vooral in financiering met 15 punten, maar scoort nul op veiligheid. De 8 punten in diplomatie onderstrepen een focus op financiële bijdragen, zoals het naderen van dat aanbevolen één procent van de ontwikkelingshulp. Binnenlands behoort Zweden tot de top, op de derde plek.
Nederland pakt de derde positie met 20 punten, een evenwichtige verdeling: 10 in diplomatie, 7 in financiering en 3 in veiligheid. Dit weerspiegelt een brede aanpak, al is er ruimte voor meer op beschermingsgebied. Binnenlands eindigt Nederland vierde, wat consistentie suggereert.
Estland volgt kort daarachter op vier met 19 punten, sterk in diplomatie (10) en veiligheid (5), maar met slechts 4 in financiering. De zesde plaats binnenlands versterkt het beeld van een land dat mediavrijheid serieus neemt.
Frankrijk en Duitsland delen de vijfde plek met elk 17 punten. Frankrijk blinkt uit met bijdragen aan alle vier multilaterale fondsen, resulterend in 8 diplomatie, 6 financiering en 3 veiligheid; binnenlands eenentwintigste. Duitsland scoort 9 in diplomatie, 6 in financiering en 2 in veiligheid, met een tiende plaats binnenlands.
Tsjechië, zevende met 15 punten, verdeelt zich over 4 diplomatie, 6 financiering en 5 veiligheid, wat wijst op sterke bescherming voor journalisten. Binnenlands zeventiende.
Canada, op acht met 14 punten, toont een gelijkaardig patroon: 4 diplomatie, 5 financiering en 5 veiligheid, binnenlands veertiende.
Letland haalt de negende plaats met 12 punten, opvallend door 8 in veiligheid – het enige land met zowel een visumprogramma als een beschermingsinitiatief voor journalisten in ballingschap. Diplomatie 3, financiering slechts 1, binnenlands twaalfde.
Australië en Noorwegen delen tien met 11 punten. Australië: 4 diplomatie, 7 financiering, nul veiligheid, binnenlands negenendertigste. Noorwegen, dat binnenlands eerste staat, scoort identiek in diplomatie en financiering, maar ook nul op veiligheid.
Vier landen delen de twaalfde plaats met 10 punten: België (3 diplomatie, 7 financiering, 0 veiligheid; binnenlands zestiende), Luxemburg (5 diplomatie, 5 financiering, 0 veiligheid; binnenlands elfde), het Verenigd Koninkrijk (5 diplomatie, 5 financiering, 0 veiligheid; binnenlands drieëntwintigste) en de Verenigde Staten (4 diplomatie, 6 financiering, 0 veiligheid; binnenlands vijfenvijftigste). Hier valt op hoe grootmachten als het VK en de VS achterblijven op bescherming.
Oostenrijk, Denemarken en Zwitserland staan gelijk zestiende met 9 punten. Oostenrijk leunt zwaar op diplomatie met 9, maar nul elders; binnenlands tweeëndertigste. Denemarken: 3 diplomatie, 6 financiering, nul veiligheid; binnenlands tweede. Zwitserland: 1 diplomatie, 8 financiering, nul veiligheid; binnenlands negende.
Finland en IJsland delen negentien met 8 punten. Finland: 3 diplomatie, 5 financiering, nul veiligheid; binnenlands vijfde. IJsland: 2 diplomatie, 6 financiering, nul veiligheid; binnenlands achttiende.
Griekenland en Spanje, eenentwintigste met 7 punten. Griekenland: 7 diplomatie, nul elders; binnenlands achtentachtigste, wat een kloof blootlegt. Spanje: 1 diplomatie, 3 financiering, 3 veiligheid; binnenlands dertigste.
Ierland, drieëntwintigste met 6 punten: 2 diplomatie, 4 financiering, nul veiligheid; binnenlands achtste.
Vier landen delen vierentwintig met 5 punten: Italië (2 diplomatie, 3 financiering, nul veiligheid; binnenlands zesenveertigste), Nieuw-Zeeland (1 diplomatie, 4 financiering, nul veiligheid; binnenlands negentiende), Portugal (1 diplomatie, 4 financiering, nul veiligheid; binnenlands zevende) en Slowakije (2 diplomatie, 3 financiering, nul veiligheid; binnenlands negenentwintigste).
Japan, achtentwintigste met 4 punten: 1 diplomatie, 3 financiering, nul veiligheid; binnenlands zeventigste.
Zuid-Korea en Slovenië sluiten af op negenentwintig met 3 punten. Zuid-Korea: 2 diplomatie, 1 financiering, nul veiligheid; binnenlands tweeënzestigste. Slovenië: 3 diplomatie, nul financiering, nul veiligheid; binnenlands tweeënveertigste.
Deze rangschikking onthult patronen: diplomatie en financiering variëren, maar veiligheid blijft vaak een zwak punt, met slechts vijf landen die visa bieden en evenveel met beschermingsprogramma’s. Het nodigt uit tot reflectie over waar prioriteiten liggen en hoe inconsistenties tussen binnenlandse en internationale prestaties kunnen worden aangepakt.
België in de index
België positioneert zich in het middenveld, op een gedeelde twaalfde plaats met een totaal van 10 punten. Dit resultaat komt tot stand door een bescheiden 3 punten in diplomatie – geen leiderschap in multilaterale initiatieven, maar wel één punt voor lidmaatschap en twee voor publieke uitspraken over mediavrijheid. In financiering doet België het beter met 7 punten: 4 voor de daadwerkelijke besteding aan mediaontwikkeling, 3 voor het nakomen van eerdere beloften, al ontbreken bijdragen aan gepoolde multilaterale fondsen.
Opvallend is de nulscore op veiligheid en bescherming. België biedt geen specifiek noodvisumprogramma voor journalisten in gevaar en evenmin een nationaal initiatief om mediawerkers in ballingschap te ondersteunen. Dit contrasteert met landen als Letland, dat hier juist uitblinkt.
Binnenlands scoort België zestiende in de Reporters Without Borders-ranglijst van 2024, wat een redelijke maar niet toonaangevende positie is. Vergeleken met andere bronzen landen (0 tot 10 punten) presteert België relatief sterk in financiering, maar de afwezigheid van beschermingsmaatregelen wijst op een potentieel verbeterpunt. Hoewel het exacte percentage ontwikkelingshulp aan media niet expliciet wordt vermeld, valt België niet onder de dertien landen met minder dan 0,1 procent, wat suggereert dat er wel enige investering is, zij het beperkt.
Als lid van zowel de Media Freedom Coalition als de Oecd-Dac voldoet België aan basisverplichtingen, maar mist het lidmaatschap van sommige sleutelinitiatieven. Dit plaatst het land in een positie waar meer coördinatie en actie mogelijk zijn, vooral gezien de bredere trend van bezuinigingen in 2025 die de index nog niet weerspiegelt. Voor België biedt dit een kans om diplomatieke en beschermende inspanningen te versterken, in lijn met zijn binnenlandse waarden.
Bronnenoverzicht
- IMFS-full-report.pdf (volledig rapport van de Index on International Media Freedom Support 2025)
Andy Vermaut +32499357495
