Moskou zet alles op de lange adem in Oekraïne
10 december 2025
Kremlin stuurt op oorlog van uitputting én onderhandeling
Met nieuwe uitspraken en decreten probeert de Russische leiding de indruk te wekken dat het land militair en economisch sterker staat dan Oekraïne en zijn westerse partners. De boodschap is helder: Rusland zou een jarenlange uitputtingsslag aankunnen, waardoor Kiev en het Westen beter nu zouden toegeven aan Russische eisen dan later geconfronteerd te worden met nog zwaardere gevechten.
In toespraken op dinsdag 9 december 2025 schetste president Vladimir Poetin een beeld van een leger dat gestaag terrein wint en een economie die de druk van sancties zonder grote problemen zou dragen. Tegelijk stelt de onderliggende analyse dat Russische troepen aan het front wel vooruitgaan, maar slechts stap voor stap, met hoge verliezen en zonder zicht op een snelle doorbraak.
Territoriale winst tegen extreem hoge kost
Sinds woensdag 1 januari 2025 hebben Russische troepen naar schatting ongeveer 4.669 vierkante kilometer extra grondgebied in Oekraïne ingenomen. Dat komt neer op amper 0,77 procent van het Oekraïense grondgebied. Daar tegenover staan volgens Oekraïense cijfers ongeveer 391.270 Russische slachtoffers in diezelfde periode, gemiddeld zo’n 83 slachtoffers per vierkante kilometer terreinwinst.
De huidige strijd speelt zich af in een oorlogslandschap waarin drones een centrale rol hebben gekregen. Door het dichte netwerk van verkennings- en aanvalsdrones is grootschalige pantsermanoeuvre haast onmogelijk geworden. Russische eenheden worden daardoor gedwongen om te werken met kleine infanteriegroepen die zich langzaam vooruitbewegen, onder zware bewaking vanuit de lucht.
Vooral rond Pokrovsk en Hulyaipole is de situatie zorgwekkend voor Oekraïne. Toch schat de analyse dat een Russische poging om de rest van de zwaar uitgebouwde verdedigingsgordel in Donetsk, de zogeheten “Fortress Belt”, volledig te veroveren waarschijnlijk twee tot drie jaar zou vergen. Dat zou bovendien gepaard gaan met bijzonder zware gevechten en een enorme materiële en menselijke kost, waarvan het maar de vraag is of Rusland die op langere termijn kan dragen.
Oude doelen, nieuwe onderhandelingsstrategie
Omdat het Russische leger zijn oorspronkelijke doelen niet op het slagveld haalt, verschuift de druk naar het diplomatieke spoor. De kern van die doelen blijft ongewijzigd: een veto op verdere uitbreiding van de NAVO, het verwijderen van de huidige Oekraïense regering en de installatie van een gezagsgetrouwe machtsstructuur in Kiev, evenals blijvende beperkingen op de manier waarop Oekraïne zichzelf mag verdedigen.
Op dinsdag 9 december 2025 herhaalde Poetin dat Oekraïne heel de oblasten Loehansk en Donetsk zou moeten afstaan, inclusief de delen die nu nog onder Oekraïense controle staan. Hij noemde deze regio’s “historisch Russisch” en stelde opnieuw dat Oekraïne een kunstmatig construct is dat door Sovjetleiders in elkaar zou zijn gezet. Dat staat haaks op het feit dat Rusland in 1991 de Oekraïense onafhankelijkheid erkende en later, in onder meer het Boedapestmemorandum van 1994 en het vriendschapsverdrag van 1997, de soevereiniteit en grenzen van Oekraïne formeel bevestigde.
De analyse wijst erop dat Moskou inzet op een scenario waarin het Westen en Oekraïne uit vermoeidheid of twijfel aan de toekomst van de oorlog bereid zouden zijn de resterende delen van Donetsk af te staan, zonder verdere strijd. Dat zou Rusland niet alleen een zwaar offensief besparen, maar ook een gunstiger uitgangspositie geven om later opnieuw aan te vallen, met als uiteindelijke doel greep te krijgen op heel Oekraïne, niet enkel het oosten en zuiden.
Rekruteringsmodel schuurt tegen zijn grenzen
Russiaans militair succes hangt niet alleen af van terreinwinst, maar ook van de vraag hoe lang Moskou nieuwe manschappen en materieel kan blijven aanvoeren. Al in februari 2025 werd gewaarschuwd dat Rusland binnen twaalf tot achttien maanden tegen harde grenzen zou botsen op vlak van uitrusting, personeelsaanvoer en economische draagkracht.
Het huidige systeem steunt in grote mate op vrijwillige rekrutering met hoge financiële prikkels. Dat kost de Russische begroting veel geld en lijkt steeds minder resultaat op te leveren. De instroom van nieuwe vrijwilligers verzwakt, terwijl het aantal slachtoffers hoog blijft. Zonder bijkomende maatregelen dreigt de bestaande rekruteringsmachine de verliezen op het front niet langer te kunnen opvangen.
De weg naar verborgen mobilisatie van reservisten
Tegen die achtergrond past het nieuwe decreet dat Poetin op maandag 8 december 2025 ondertekende. Dat besluit maakt het mogelijk om in 2026 een niet nader genoemd aantal inactieve reservisten verplicht op te roepen voor zogeheten “militaire bijeenkomsten” bij de strijdkrachten, de nationale garde, de veiligheidsdiensten en andere staatsinstellingen met een militaire rol. In de publieke versie van het decreet zijn twee van de vier bepalingen geheim gehouden.
Officieel gaat het om oefenperioden van maximaal twee maanden, waarbij de totale duur voor een individuele reservist op twaalf maanden is begrensd. In de praktijk creëert dit een kader waarin Moskou stap voor stap segmenten van de strategische personeelsreserve kan inschakelen, zonder dat gesproken wordt van een grootschalige mobilisatie of een formele oorlogsverklaring.
Het besluit sluit aan bij eerdere wetswijzigingen. Op maandag 4 november 2025 werd al een wet goedgekeurd die toelaat om actieve reservisten in te zetten voor de bescherming van kritieke infrastructuur in Rusland en bezette gebieden. Tegelijk is de administratie rond de dienstplicht vereenvoudigd en aangepast, zodat oproepen over het hele jaar kunnen worden verspreid in plaats van enkel tijdens de klassieke voorjaars- en najaarsrondes.
De herinnering aan de gedeeltelijke mobilisatie van september 2022 speelt hierbij een duidelijke rol. Toen moest Moskou de najaarsronde van de dienstplicht uitstellen omdat er te weinig medisch en administratief personeel beschikbaar was om twee grote oproepen tegelijk te organiseren. De protesten en maatschappelijke onrust die toen losbarstten, tonen de politieke risico’s van een openlijke, massale mobilisatie.
Breuk met het stilzwijgende contract met de bevolking
Sinds 2022 leunde de Russische leiding op een stilzwijgende afspraak met de eigen bevolking: wie zich vrijwillig meldt voor dienst in Oekraïne, ontvangt een aantrekkelijk loon en bonussen, terwijl de overheid probeert te vermijden dat brede lagen van de samenleving via dwang naar het front worden gestuurd.
De nieuwe juridische stappen tasten die afspraak aan. In theorie kunnen reservisten tijdens hun “bijeenkomsten” in Oekraïne worden ingezet, zonder duidelijke garantie over hun exacte taken. Dat kan de regering financieel helpen door minder zwaar te leunen op hoge soldij voor vrijwilligers en tegelijk ruimte te scheppen om manschappen van de mobilisatie van 2022 uiteindelijk naar huis te sturen. Politiek blijft het echter riskant, omdat elke uitbreiding van de verplichte dienstplicht angst en ongenoegen kan aanwakkeren.
Voor Oekraïne en zijn partners is het signaal duidelijk: Moskou bereidt zich voor op een langere strijd, maar moet dat doen met een economie onder druk, een krimpende populatie in dienstplichtige leeftijd en een groeiende vermoeidheid in delen van de Russische samenleving. De analyse stelt dat deze factoren elkaar versterken en dat volgehouden steun aan Kiev de Russische leiders sneller dan hen lief is kan dwingen tot moeilijke keuzes. Tot nu toe heeft het Kremlin echter geen echte toegevingen gedaan in de gesprekken over wapenstilstand of vredesplannen en heeft het ook de meest recente voorstellen uit de Verenigde Staten publiek nog niet aanvaard.
Legitimiteit van Kiev als toekomstige onderhandelingskaart
Een andere ontwikkeling die nauwlettend wordt gevolgd, is de manier waarop Moskou spreekt over de legitimiteit van de Oekraïense regering. Leonid Sloetski, voorzitter van de commissie Buitenlandse Zaken van de Doema, verklaarde op dinsdag 9 december 2025 dat Oekraïne verkiezingen zou moeten organiseren om de regering opnieuw een “legitiem” mandaat te geven.
Die stelling past in een langere lijn waarin het Kremlin de grondwet en wetten van Oekraïne op een eigen manier uitlegt, om president Volodymyr Zelensky en zijn team als onwettig neer te zetten. De vrees is dat Rusland dit in de toekomst kan aangrijpen om een eventueel vredesakkoord te negeren. Het risico bestaat dat Moskou een akkoord ondertekent wanneer dat tactisch goed uitkomt, om het later ongeldig te verklaren met het argument dat de ondertekenaars in Kiev niet rechtsgeldig aan de macht waren.
Amerikaans vredesplan met twintig punten op tafel
Tegen deze achtergrond gaf president Zelensky op maandag 8 december 2025 meer uitleg over het meest recente Amerikaanse vredesvoorstel, dat uit twintig punten bestaat. Een aantal kernkwesties blijft daarbij open, in het bijzonder de vraag wat er gebeurt met tijdelijk bezette gebieden. Zelensky herhaalde dat Oekraïne vecht om geen enkel deel van zijn internationaal erkend grondgebied op te geven.
Volgens Kiev probeert Rusland diplomatieke druk, militaire druk en informatiecampagnes te combineren om Oekraïne tot het afstaan van heel Donetsk te bewegen. In het pakket dat circuleert, zou zelfs sprake zijn van een ruil waarbij de door Rusland bezette kerncentrale van Zaporizja en een deel van de andere bezette gebieden zouden worden ingeschoven in een regeling, in ruil voor Oekraïense afstand van nog niet bezette delen van Donetsk. Voor Oekraïne is dat onaanvaardbaar zonder harde veiligheidsgaranties en duidelijke garanties over de eigen grenzen.
Europese leiders zoeken lijn in Londen
Op maandag 8 december 2025 reisde Zelensky naar Londen voor overleg met de Franse president Emmanuel Macron, de Britse eerste minister Keir Starmer en de Duitse bondskanselier Friederich Merz. Daar werd gesproken over de stand van de onderhandelingen met Washington en de verdere militaire steun aan Oekraïne.
In de Britse hoofdstad bevestigden de Europese leiders dat elk aanvaardbaar vredesplan de territoriale integriteit en soevereiniteit van Oekraïne moet respecteren, moet voorzien in stevige veiligheidsgaranties en moet leiden tot een volledige wapenstilstand. Zelensky en Starmer spraken diezelfde dag ook telefonisch met vertegenwoordigers van Finland, Italië, Polen, Noorwegen, Nederland, Denemarken, Zweden, Turkije, de NAVO en de Europese Commissie. In dat overleg werd benadrukt dat een groep bereidwillige staten een sleutelrol moet spelen bij de toekomstige veiligheidsgaranties voor Oekraïne en dat de Europese inbreng in de lopende besprekingen onmisbaar blijft.
Oekraïense drones raken Russische defensie-industrie
Terwijl de diplomatieke gesprekken lopen, gaat de strijd op en achter het front verder. In de nacht van zondag 8 op maandag 9 december 2025 vond in de Russische stad Tsjeboksary, in de autonome republiek Tsjoevasjië, een grootschalige brand plaats na een vermoedelijke Oekraïense droneaanval. De drone zou een bedrijf hebben geraakt dat onder meer satellietontvangers en antennes voor militair gebruik produceert. De gouverneur van de regio riep de noodtoestand uit.
Deze aanval past in een reeks van Oekraïense langeafstandscampagnes tegen de Russische defensie-industrie, met als doel de aanvoer van wapens en gevoelige technologie naar het front te verstoren.
Druk langs de grens in Sumy en rond Charkiv
In de noordelijke regio Sumy, vlak bij de grens, bleven Russische troepen op zondag 8 en maandag 9 december 2025 aanvallen uitvoeren. Er vonden gevechten plaats in de buurt van onder andere Andriivka en Kindrativka ten noorden van de regionale hoofdstad, en bij Sadky en Myropillya ten noordoosten van de stad. Oekraïense eenheden voerden daar lokale tegenaanvallen uit om de linies te stabiliseren.
Verder naar het oosten, in de oblast Charkiv, probeerden Russische troepen terrein te winnen rond plaatsen als Pryplipka, Vovchansk, Synelnykove, Vilcha en Lyman. Een Oekraïense woordvoerder verklaarde dat de aanval op de Pechenhiydam op zaterdag 7 december 2025 bedoeld was om de bevoorrading van Oekraïense troepen lastig te maken. Die poging zou slechts beperkte impact hebben gehad: er zijn geen aanwijzingen dat Rusland in dat gebied voorbereidingen treft voor een grootschalige doorbraak. De aanvallen gebeuren er vooral met kleine infanteriegroepen die langzaam opschuiven.
In de buurt van de plaats Velykyi Burluk vuurde Rusland geleid raketgeschut af op een stuwdam in het Siverskyi Donets-reservoir, vermoedelijk om het Oekraïense logistieke netwerk te verstoren en toekomstige aanvallen voor te bereiden.
Kupyansk, Borova en Lyman: kleine verschuivingen, grote inspanning
In de richting van Kupjansk werd op zaterdag 8 en zondag 9 december 2025 gevochten aan de oostrand van de stad en bij omliggende dorpen zoals Petropavlivka, Pishchane en Kupjansk-Vuzlovyj. Beelden tonen dat Oekraïense troepen nog actief zijn langs de hoofdweg H-26 tussen Kupjansk en Charkiv, ondanks eerdere Russische claims over controle in dat gebied.
Ten zuiden van Kupjansk, rond Borova, vonden gevechten plaats ten noorden van de rivier de Siverskyi Donets, onder meer bij Bohuslavka, Novoplatonivka, Novovodyane en Hrekivka.
In de as Slovjansk–Lyman boekten Russische troepen een kleine vooruitgang ten zuiden van Zarichne en ten westen van Serednie. Volgens een Oekraïense militair moeten Russische eenheden in dit gebied acht tot twintig kilometer te voet afleggen om Oekraïense stellingen aan te vallen, omdat voertuigen er te kwetsbaar zijn. Onbemande grondvoertuigen zouden er nauwelijks nog worden ingezet, en in sommige gevallen gebruiken Russische troepen zelfs lastdieren voor bevoorrading.
Oekraïense speciale eenheden voerden in dezelfde periode een precisieaanval uit op een belangrijke elektriciteitsinstallatie bij Prokhladne in de oblast Loehansk, op ongeveer 140 kilometer van de frontlijn.
Siversk, Kramatorsk en de druk op de Donbas-steden
Rond de stad Siversk circuleren tegenstrijdige berichten over de exacte posities. Russische bronnen spreken over terreinwinst in het oosten en centrum van de stad, en over een oversteek van de rivier de Bakhmoetka. Andere bronnen uit dezelfde hoek erkennen dat het vooral gaat om infiltratieteams die lastig te bevoorraden zijn en dat er geen sprake is van volledige controle over de oostkant van de stad.
De gevechten reiken tot noordelijke en zuidelijke randdorpen zoals Zakitne, Jampil, Dronivka, Serebryanka, Svyato-Pokrovske en Fedorivka.
Verder westwaarts trof een Russische aanval met een geleide bom de stad Kramatorsk, waardoor delen van de stad tijdelijk zonder stroom kwamen te zitten.
In het zuidwesten van de Donbas, rond Kostjantynivka en Doezjkiwka, vielen Russische troepen aan in de buurt van Chasiv Jar, Orikhovo-Vasylivka, Minkivka, Pleshchiivka, Shcherbynivka, Ivanopillya, Kleban-Byk, Jablunivka, Rusyn Jar en Sofiivka. De modderige ondergrond maakt het gebruik van voertuigen daar moeilijk, zodat veel verplaatsingen te voet of met lichte voertuigen gebeuren.
Rond Dobropillja werd gevochten bij Shakhove, Zapovidne en Ivanivka.
Pokrovsk en Myrnohrad: frontlijn in de woonwijken
In de richting van Pokrovsk werden recente gevechten geanalyseerd op basis van beeldmateriaal. Russische eenheden zouden licht terrein hebben gewonnen in het noordwesten van de stad en in het oostelijke deel van Rodynske. Tegelijk blijkt uit andere beelden dat Oekraïense troepen er nog altijd een stevig steunpunt hebben, zodat het om fel betwiste zones gaat.
Rond Myrnohrad, ten noorden van Pokrovsk, is de situatie bijzonder zwaar. De Oekraïense snelle-reactie-eenheid die er actief is, meldde dat Russische vliegtuigen in één week tijd eenentwintig geleide bommen op de stad hebben afgevuurd, tussen ongeveer dinsdag 2 en maandag 8 december 2025. De Russische stafchef Valeri Gerasimov verklaarde op dinsdag 9 december 2025 dat Russische troepen inmiddels ruim dertig procent van de gebouwen in Myrnohrad in handen zouden hebben. Volgens de analyse geldt de inname van Myrnohrad als belangrijkste doelwit voor het Russische Tweede Legerkorps zodra Pokrovsk zelf is veroverd.
Verder ten zuiden, in de regio rond Novopavlivka, gingen de gevechten door in en rond de plaats zelf, bij Dachne en richting de kustplaats Jalta.
Lokale Oekraïense vooruitgang en strijd rond Hulyaipole en Zaporizja
Niet alleen Russische troepen verleggen de frontlijn. Bij Oleksandrivka boekten Oekraïense eenheden recent vooruitgang ten noorden van het dorp Stepove. Russische troepen vielen daar in reactie onder meer aan richting Zelenyi Hai, Vorone, Sichneve, Vyshneve, Verbove en Krasnohirske.
Oekraïense speciale eenheden pakten ondertussen een Russisch depot voor drones aan in de buurt van Donetsk-stad, verbonden aan een brigade die daar actief is.
In de richting van Hulyaipole claimen Russische bronnen dat een brigade van het 29ste leger de plaats Ostapivske, ten noorden van Hulyaipole, heeft ingenomen. De kruising van de rivieren Haichur en Jantsjoel bij die plaats geldt als sleutel voor verdere opmars naar het westen. Als Rusland erin zou slagen om in de regio Danylivka en Dobropillja de Haichur definitief over te steken, dreigt op termijn een omsingeling van de Oekraïense troepen in Hulyaipole vanuit het noordwesten.
Russische bronnen melden intense gevechten in en rond Hulyaipole, bij Danylivka, Jehoriwka, Rybne, Pryluky, Varvarivka, Solodke, Pryvilne en Zatyshshya. Tegelijk waarschuwen sommige Russische militairbloggers voor overdreven claims over doorbraken in de stad zelf.
In het westelijk deel van de oblast Zaporizja boekten Russische troepen beperkte terreinwinst aan de zuidrand van Stepnohirsk, ten westen van Orikhiv. Er werd ook gevochten bij Mala Tokmachka, Bilohirja, Stepove en Prymorske.
Een Oekraïense officier van de militaire inlichtingendienst in dit gebied gaf aan dat Rusland duidelijk probeert dichterbij te komen tot binnen het bereik van klassiek artillerievuur op de stad Zaporizja, maar daarbij gehinderd wordt door het terrein. Zware voertuigen zijn moeilijk in te zetten, waardoor Russische eenheden vooral met kleine groepen infanterie opereren.
Volgens Oekraïense bronnen bleven delen van Novodanylivka in Oekraïense handen, ondanks een eerdere claim van het Russische ministerie van Defensie. Beelden tonen dat een Oekraïense MiG-29 in de omgeving van Stepnohirsk een precisiebom van het type AASM Hammer inzette tegen een Russische troepenconcentratie.
Kherson en Krim: sluipende pogingen over de rivier
In de richting van Kherson werden de voorbije dagen geen grote verschuivingen op de grond gemeld. Een Oekraïense brigadecommandant beschreef wel hoe Russische troepen bij mistig weer dagelijks proberen over te steken naar de eilanden in de Dniprodelta.
Volgens die commandant gebruiken Russische militairen op de rivier bij Oleshky opblaasbare boten, terwijl ze aan de kant van Hola Prystan snelheidsschepen inzetten om snel heen en weer te varen. Luchtlandingseenheden zijn er actief met drones en artillerie.
In de nacht van zondag 8 op maandag 9 december 2025 waren er meldingen van ontploffingen in de buurt van Bakachyk-Kyiat op de bezette Krim, tussen de luchthaven van Simferopol en een nabijgelegen goederenstation. De Russische autoriteiten meldden dat eenentwintig Oekraïense drones in het luchtruim boven de Krim werden neergehaald.
Grote droneaanval op Oekraïense infrastructuur
In de nacht van zondag 8 op maandag 9 december 2025 voerden Russische troepen een nieuwe grootschalige droneaanval uit op Oekraïens grondgebied. In totaal werden 110 toestellen gelanceerd, waaronder ongeveer zeventig Shahed-types, afkomstig uit verschillende regio’s: de oblasten Brjansk, Orjol en Koersk, de omgeving van Millerovo in Rostov, de kustplaats Primorsko-Achtarsk in Krasnodar, de bezette stad Donetsk en de luchtmachtbasis Hvardiiske op de Krim.
De Oekraïense luchtmacht gaf aan dat 84 drones zijn neergehaald, terwijl 24 toestellen doel troffen op negen verschillende locaties. Daarbij werden energievoorzieningen, woningen en civiele infrastructuur geraakt in de oblasten Soemy, Charkiv en Dnipropetrovsk.
Het grootste private energiebedrijf van Oekraïne, DTEK, liet op maandag 8 december 2025 weten dat het de activiteiten in de kolenmijn Bilozerska in Donetsk tijdelijk stopzet, wegens de verslechterende veiligheidssituatie en het gebrek aan stabiele stroomvoorziening.
Geen grote verplaatsingen in Belarus (Wit-Rusland), wel voortdurende druk
In Belarus werden de laatste dagen geen belangrijke nieuwe militaire bewegingen gemeld. De rol van het land blijft vooral bestaan uit het beschikbaar houden van grondgebied voor Russische troepen en infrastructuur, wat Oekraïne dwingt om een deel van zijn eenheden aan de noordelijke grens paraat te houden.
Traag schuivende frontlijn, groeiende druk op onderhandelingen
Het beeld dat naar voren komt, is dat van een oorlog die militair gezien langzaam opschuift, maar politiek en economisch steeds zwaarder weegt. Russische troepen winnen terrein, maar aan een tempo dat niet in verhouding staat tot de slachtoffers en de middelen die worden ingezet. Tegelijk probeert het Kremlin via juridische ingrepen, informatiecampagnes en druk aan de onderhandelingstafel een eindspel af te dwingen waarin Oekraïne delen van zijn grondgebied zou prijsgeven.
Voor Oekraïne draait alles rond de vraag hoelang het zijn verdediging kan volhouden, terwijl het steun van westerse bondgenoten nodig heeft om luchtverdediging, artillerie en logistiek op peil te houden. Aan Russische kant wordt duidelijk hoe economische beperkingen, demografische krapte en het risico op maatschappelijke onrust steeds nadrukkelijker op de achtergrond meespelen. In die spanning ligt de kern van de huidige fase van de oorlog: geen snelle beslissingen op het slagveld, maar een langgerekte strijd waarin de draagkracht van samenlevingen, economieën en bondgenootschappen centraal komt te staan.
Bronnen:
Institute for the Study of War – Russian Offensive Campaign Assessment 9 december 2025
Oekraïense generale staf – openbare mededelingen
Oekraïense luchtmacht – officiële rapportering over luchtaanvallen
DTEK – mededeling over de sluiting van de mijn Bilozerska
Officiële mededelingen van Russische autoriteiten en presidentiële decreten
Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel)
