Nieuwe regels op Oostendse begraafplaatsen zetten rouwende families onder druk

8 november 2025

Begraafplaatsen in Oostende zijn plaatsen waar mensen afscheid nemen, terugkeren naar het graf van hun dierbaren en steun zoeken in kleine, persoonlijke rituelen. Net daarom zorgt een recent besluit van het stadsbestuur, met verregaande nieuwe regels voor de stedelijke begraafplaatsen, voor ongerustheid bij de burgerbeweging de O mens. Volgens de beweging zijn de maatregelen ingrijpend, terwijl vooraf geen enkel inspraakmoment met inwoners werd georganiseerd.

Ingrijpende beperkingen zonder voorafgaand overleg

De nieuwe regels voor de Oostendse begraafplaatsen werden op de gemeenteraad goedgekeurd zonder voorafgaand participatietraject met burgers, nabestaanden of erfgoedverenigingen. De O mens stelt dat het rouwproces van vele Oostendenaars hierdoor rechtstreeks wordt geraakt. Wie een graf wil verzorgen met persoonlijke accenten, krijgt voortaan met strikte beperkingen te maken.

Zo worden herdenkingsvoorwerpen in plantvakken verboden en worden meerjarige planten geweerd. Wie toch persoonlijke voorwerpen of planten plaatst die niet in het reglement passen, riskeert een GAS-boete die kan oplopen tot 350 euro. Voorzitter Flederick Angelo noemt het moeilijk te aanvaarden dat net zulke gevoelige plaatsen via een streng reglement worden gestuurd zonder voorafgaand overleg met de mensen die er dagelijks mee te maken hebben.

Pleidooi voor DNA-spray in plaats van bestraffing

Het stadsbestuur verantwoordt de nieuwe regels als een middel om vandalisme en diefstal op begraafplaatsen terug te dringen. De O mens vindt het doel legitiem, maar wijst op bestaande alternatieven die elders al in gebruik zijn. Politiek secretaris Miroir Yves verwijst naar steden als Antwerpen en naar voorbeelden in Nederland, waar men inzet op DNA-spray om grafornamenten te beschermen.

Die DNA-spray is een synthetische, onzichtbare markering die enkel onder uv-licht zichtbaar wordt. Ze maakt gestolen ornamenten traceerbaar, schrikt potentiële dieven af en helpt speurdiensten om forensisch bewijs te verzamelen, zonder schade aan mens of milieu. Bovendien blijft de emotionele waarde van grafmonumenten bewaard, omdat nabestaanden hun herdenkingsvoorwerpen kunnen laten staan. In Antwerpen kunnen burgers zelfs gratis DNA-lak aanvragen voor hun grafornamenten. De O mens vraagt zich af waarom Oostende niet eerst zulke preventieve middelen onderzoekt, voor er naar boetes wordt gegrepen.

Funerair erfgoed en verwaarloosde grafvelden

De discussie over de nieuwe regels raakt volgens de beweging ook aan een bredere kwestie: het funerair erfgoed van de stad. Op verschillende begraafplaatsen liggen grafzerken waarvan de concessies al decennia verlopen zijn. Sommige delen ogen verwaarloosd, met grafvelden die duidelijk onderhoud vragen.

Schepen van begraafplaatsen Maxim Donck (N-VA) erkent dat probleem en verwijst naar een meerjarenplanning voor ruimtelijke herontwikkeling van bepaalde zones. De O mens steunt het idee om de begraafplaatsen beter te organiseren, maar vraagt dat erfgoed en emotionele betekenis van oude graven mee in beeld blijven. Volgens de beweging kunnen vergroening, zorg voor historische monumenten en inzet van nieuwe beveiligingstechnieken perfect samengaan, op een manier die respect toont voor zowel verleden als nabestaanden.

Onduidelijke regels over planten op graven

Een concreet pijnpunt in het nieuwe reglement is de strikte houding tegenover planten op graven. De O mens vindt dat de stad onvoldoende duidelijk aangeeft wat precies toegelaten is en wat niet. Het onderscheid tussen eenjarige en meerjarige planten wordt door de beweging omschreven als wazig, zeker voor nabestaanden die vooral een verzorgd en waardig graf willen.

De beweging wijst erop dat er tal van lage, niet-overwoekerende plantensoorten bestaan die grafmonumenten niet hinderen en net bijdragen aan een verzorgd uitzicht. Als voorbeelden noemen ze miniroosjes, meiklokjes, tijm, heide, tulpen, druifjes en sneeuwklokjes. Dit zijn meerjarige planten die beperkt in omvang blijven en die, volgens de O mens, makkelijk in een duidelijk kader kunnen worden opgenomen. De beweging stelt dat de stad hiervoor expertise kan vragen aan organisaties zoals Natuurpunt, in plaats van een streng verbod op meerjarige beplanting in te voeren.

Vraag naar inspraak, duidelijkheid en preventie

De O mens vraagt het stadsbestuur uitdrukkelijk om stap terug te zetten en een open traject op te zetten met burgers, nabestaanden en erfgoedverenigingen. Zij willen dat Oostendenaars kunnen meedenken over hoe begraafplaatsen veilig, ordelijk en tegelijk menselijk kunnen worden beheerd. Het gaat hun niet alleen om regels, maar om de vraag hoeveel ruimte families krijgen om hun verdriet en herinneringen vorm te geven.

Daarnaast pleit de beweging voor een beleid dat inzet op preventieve technologie zoals DNA-spray in plaats van meteen naar GAS-boetes te grijpen. Heldere, tijdige communicatie over geplande ruimtelijke herinrichting is volgens hen noodzakelijk om wantrouwen te vermijden. De kern van hun boodschap is dat rouw en herinnering niet enkel in politieke vergaderzalen thuishoren, maar gedragen worden door alle Oostendenaars die een graf bezoeken of er iemand hebben liggen.

Petitie en verzoekschrift naar gemeenteraad en stadsbestuur

Om hun eisen kracht bij te zetten, kondigt de O mens verschillende stappen aan. De beweging werkt aan een verzoekschrift met concrete voorstellen voor een aangepast en mensvriendelijker reglement. Tegelijk bereiden ze een petitie voor, waarmee ze Oostendenaars willen uitnodigen hun mening te geven over de manier waarop de stad met begraafplaatsen omgaat.

Met die acties wil de beweging druk uitoefenen op het stadsbestuur en de gemeenteraad, zodat er alsnog een breed debat komt voordat de nieuwe regels definitief ingeburgerd raken. De vraag die boven de discussie blijft hangen, is hoe ver een stad mag gaan in het reguleren van bloemen, voorwerpen en planten op graven als die regels rechtstreeks ingrijpen in de manier waarop families rouwen.

Bronnen:
Persbericht de O mens over nieuwe regels begraafplaatsen Oostende
Contactgegevens de O mens, info@de-o-mens.be

Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel)