21 februari 2025

Bouwfraude, beslaat verschillende malafide praktijken

Bouwfraude, beslaat verschillende malafide praktijken waaronder geheime overeenkomsten om de concurrentie te beperken, nepfacturen en schijnbedrijven en ook het gebruiken van minderwaardige of goedkopere materialen die niet voldoen aan de normen zijn een veelvoorkomend fenomeen in de bouwsector.

Fraude in de bouw alomtegenwoordig

Fraude in de bouw, het is een onderwerp dat wel vaker langskomt bij indegazette.be en dat is niet zonder reden. Bouwfraude gebeurt meer dan we denken en is in feite alomtegenwoordig binnen de bouwindustrie en architectenbureaus. Bij fraude wordt meestal gedacht aan het onderduiken van financiën binnen hooggeplaatste kringen maar dus ook binnen soms kleinere lokale bedrijven vinden er zware misdrijven plaats.

Fraude in terminis

Fraude in dit domein verwijst naar situaties waarin bouwbedrijven of aannemers op een doelbewuste manier misleidende of onethische methodes gebruiken om financieel gewin te behalen. Deze praktijken kunnen diverse vormen aannemen en omvatten onder andere, prijsafspraken en kartels in de bouwindustrie vinden plaats als bouwfirma’s in het geheim overeenkomsten sluiten om prijsniveaus opzettelijk te verhogen en de concurrentie te beperken. Corruptie en omkooppraktijken komen dan weer voor wanneer aannemers of leveranciers steekpenningen betalen aan opdrachtgevers of ambtenaren om bouwovereenkomsten te bemachtigen. Voorbeelden hiervan zijn ook nepfacturen en schijnbedrijven, waar facturen worden ingediend voor niet-verrichte werkzaamheden. Een ander voorbeeld is het gebruiken
van materialen van lagere kwaliteit of goedkopere alternatieven dan de overeengekomen kwaliteit en veiligheidsnormen. Het wordt niet vaak benoemd, hoewel het de meest voorkomende vorm van fraude in de bouwsector is. Fraude en misbruik van vertrouwen in de bouwsector kunnen verschillende vormen aannemen, zoals het opzettelijk wegnemen of overladen van bouwonderdelen. Daarnaast komt fraude met overheidssteun en verzekeringsclaims vaak voor, waarbij onterecht subsidies worden aangevraagd voor bouwwerken of misleidende informatie wordt verstrekt bij verzekeringsdossiers. Dergelijke praktijken leiden niet alleen tot economische schade en hogere kosten voor consumenten, maar kunnen ook gevaarlijke situaties veroorzaken wanneer de bouwkwaliteit in het gedrang komt.

Federale regering schiet in gang

De nieuwe federale regering heeft in haar regeerakkoord maatregelen aangekondigd tegen schijnzelfstandigheid en daarbij dan ook architectuurwerkers. De nieuwe federale regering meldt ook dat er meer controles komen bij zelfstandigen. Maar gaat de federale regering ook kijken naar haar eigen bouwfinanciën bij overheidsgebouwen? Dat is nog maar de vraag. Een advies is om eerst naar zichzelf te kijken en daarna pas naar de anderen.

Betere verloning, oplossing van probleem?

Het advies van de Orde van Architecten (OvA) luidt alleszins dat de overheid meer moet doen voor een hogere verloning van architecten. Ze beweren dat als die verloning hoger zou liggen, er minder verleiding zou zijn om fraude te plegen. Maar klopt die bewering wel? Als we kijken naar andere sectoren waar er fraude gepleegd wordt lijkt het er juist op dat hoe hoger de verloning hoe meer verleiding voor fraude. Kijk maar naar magistraten en politici, daar is fraude alomtegenwoordig. Maar er ligt nog een ander onderliggend probleem en dat is de onzekerheid van betaling. Zo zegt de voorzitter van de OvA Jos Leyssens “De architecten zijn wellicht de enige beroepsgroep die – door de in ons land gangbare aanduidingsprocedures – verplicht zijn om een groot deel van de job uit te oefenen zonder dat zij daarvoor zekerheid hebben op
betaling. Ook de veelheid van taken en verantwoordelijkheden die er voor de architecten de laatste decennia zijn bijgekomen, maken een grondige herpositionering noodzakelijk.” Dat is natuurlijk wel een veel logischer probleem en dat zal door de huidige federale regering dringend moeten worden opgelost.

Bron: Orde van Architecten (OvA)

Sebastiaan Hoedt