Protest tegen zonnepanelen op Put van Nieuwkapelle groeit: “De vijver is geen industrieel terrein”
7 augustus 2025
Menselijke ketting als stil protest tegen zonneproject
Op zondag 3 augustus stonden ongeveer tweehonderd mensen schouder aan schouder rond de Put van Nieuwkapelle in Diksmuide. Geen spandoeken of leuzen, maar een symbolische, stille menselijke ketting als signaal dat het publiek niet onverschillig toekijkt. De vijver is voor velen een plaats van rust en verbondenheid met de natuur. Die waarde mag volgens de deelnemers niet worden opgeofferd aan technologische ambities.
De aanleiding voor de actie is de aanvraag van De Watergroep om bijna tienduizend drijvende zonnepanelen te plaatsen op de waterpartij. Het project beslaat een oppervlakte van twee hectare, terwijl de Put zelf amper zeven hectare groot is. Voor veel omwonenden is de maat vol.
Günther Claes roept op tot respect voor publiek groen
Boomverzorger en Diksmuideling Günther Claes, die eerder een opiniestuk over de kwestie verspreidde, is duidelijk: hernieuwbare energie is nodig, maar niet ten koste van natuur en samenleving. “Deze vijver is geen productieruimte, het is een plek met geschiedenis en betekenis voor de inwoners,” stelt Günther Claes.
Hij wijst erop dat de vijver jarenlang een trekpleister was voor vissers, wandelaars, gezinnen en jongeren. “Wie hier opgroeide of graag wandelt, weet wat deze plek betekent,” zegt Günther Claes. De Put is volgens hem geen braakliggend terrein, maar een natuurlijk rustpunt dat gekoesterd wordt door mensen uit de buurt.
Ecologische zorgen onderbouwd met wetenschap
De zorgen van Günther Claes zijn niet louter emotioneel. Hij verwijst naar een recent advies van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO), waarin expliciet gewaarschuwd wordt voor negatieve effecten op lichtinval, zuurstofhuishouding en biodiversiteit. Vooral bij kleinere wateroppervlakken zoals de Put kan de impact volgens INBO aanzienlijk zijn.
Ook de waterkwaliteit staat onder druk. Günther Claes benadrukt dat De Watergroep al jaren water uit de IJzer in de Put pompt via landbouwgebied. Dat draagt bij aan de verarming van het ecosysteem. “Wie beweert dat er toch al weinig natuurwaarde is, vergeet dat de situatie deels veroorzaakt werd door het huidige beheer,” merkt Günther Claes op.
Alternatieven blijven onderbelicht
Volgens Günther Claes zijn er voldoende andere locaties beschikbaar voor zonnepanelen, zonder dat daarbij natuur of recreatie in de knel komt. Zo verwijst hij naar brede stroken rond het Blankaartbekken, die in handen zijn van De Watergroep zelf. “Waarom kiest men niet voor eigen terrein waar geen recreatieve of ecologische functie verloren gaat?” vraagt Günther Claes zich af.
Ook daken van loodsen, industrieterreinen of zelfs bermen langs infrastructuur zijn volgens hem realistische alternatieven. “Maar daarvoor is politieke wil nodig,” aldus Günther Claes. “En die ontbreekt voorlopig.”
Politieke verdeeldheid vergroot het wantrouwen
Opvallend: gemeenteraadslid Stefaan David (CD&V) was zelf aanwezig bij de menselijke ketting, en sprak zijn persoonlijke steun uit. Zijn partijgenote, de milieuschepen, verdedigde eerder het zonneproject tijdens een vergadering van de stedelijke milieuraad. Voor Günther Claes is dat tekenend voor het gebrek aan eensgezindheid binnen het bestuur.
“Als zelfs het schepencollege het niet eens raakt over de juiste koers, hoe kunnen burgers dan vertrouwen hebben in de beslissingen die volgen?” vraagt Günther Claes. Voor hem is bijsturing geen teken van zwakte, maar een logische stap als het draagvlak ontbreekt.
Een groeiend bewustzijn
Het protest wordt breder gedragen dan velen hadden verwacht. Günther Claes merkt dat mensen die eerder terughoudend waren, zich nu ook uitspreken. “Er komen steeds meer vragen en alternatieven op tafel. Dat betekent dat het debat leeft. En terecht.”
Volgens hem moet de toekomst van de Put niet bepaald worden door een technisch projectdossier, maar door wat het gebied betekent voor mens, natuur en omgeving. “We staan op een kruispunt. Dit gaat niet alleen over energie, maar over welke ruimte we willen voor toekomstige generaties,” besluit Günther Claes.
Hieronder de letterlijke tekst van het opiniestuk van Günther Claes
Geen zonnepanelen ten koste van natuur: de Put van Nieuwkapelle verdient beter
Op zondag 3 augustus vormden ongeveer 200 mensen een menselijke ketting rond de Put van Nieuwkapelle. Geen grootse betoging met vlaggen of slogans, wel een stille, duidelijke lijn van verbondenheid. Een symbool dat krachtiger spreekt dan veel woorden: deze plek leeft. En dat willen we zo houden.
De aanleiding is de vergunningsaanvraag van De Watergroep om 9.756 drijvende zonnepanelen te plaatsen op de Put van Nieuwkapelle. Een installatie van twee hectare panelen op een waterplas van zeven hectare groot. Geen detail, maar een ingrijpend project — ecologisch én sociaal.
Laat er geen misverstand over bestaan: hernieuwbare energie is noodzakelijk. Ook ik geloof in de noodzaak van een klimaattransitie. Maar die transitie mag niet gebeuren ten koste van net die elementen die ons vandaag al beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering: open water, biodiversiteit, natuurlijke koeltebuffers en lokale natuurbeleving.
De Put van Nieuwkapelle is geen industrieel spaarbekken. Het is een publieke vijver met een geschiedenis van zacht gebruik: vissers, wandelaars, gezinnen, jongeren. Mensen komen er tot rust, verbinden zich met het water, met elkaar en met de natuur. Een vijver die gekoesterd wordt door de lokale gemeenschap – niet als industriegebied, maar als gemeenschappelijk erfgoed.
Zonnepanelen op water lijken op papier een logische win-win. Maar ecologisch liggen de kaarten vaak anders. Onderzoek wijst op schaduwimpact, verminderde zuurstofproductie, risico op blauwalg, en verstoring van onderwaterleven. In combinatie met stikstofrijk water (zoals in landbouwgebied) kunnen drijvende installaties zelfs tot achteruitgang leiden.
Het argument dat de ecologische toestand vandaag al beperkt is, houdt bovendien geen steek. Die toestand is deels het gevolg van het feit dat De Watergroep zelf – door water van de IJzer kilometerslang via landbouwgebied naar de Put te pompen – de ecologische balans heeft beïnvloed. De waterkwaliteit bij opstart of na regenval is allesbehalve optimaal. Er zijn genoeg inwoners die zich het vroegere, heldere water herinneren. Eerst de ecologie afzwakken, en dan beweren dat er niets meer te verliezen valt: dat is geen redenering die een overheidsbedrijf zich kan permitteren.
Bovendien toont het recent vrijgegeven advies van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) dat de Put een matig ecologisch waardevolle waterpartij is, met duidelijke gevoeligheid voor bijkomende ingrepen. INBO wijst uitdrukkelijk op mogelijke negatieve effecten van drijvende zonnepanelen op lichtinval, zuurstofhuishouding en biodiversiteit. Ook wordt gewaarschuwd voor de cumulatieve impact van zulke installaties in combinatie met het bestaande waterbeheer. Deze nuances en bezorgdheden werden tot nu toe onvoldoende naar voren gebracht in de publieke communicatie.
De echte vraag is dus niet: zijn zonnepanelen op zich slecht? Wel: is dit de juiste plek? En het antwoord daarop is duidelijk: nee.
Diksmuide is de grootste stad van West-Vlaanderen in oppervlakte. Er zijn alternatieven genoeg die minder ingrijpend zijn: daken van loodsen, industrieterreinen, stortplaatsen, tussenstroken langs infrastructuur.
En nog belangrijker: er zijn meerdere alternatieven die geen publieke natuur- of recreatiegebieden belasten. Zo beschikt De Watergroep zelf over gronden rond haar Waterproductiecentrum aan het Blankaartbekken. Rond het bekken loopt een zone van naar schatting drie kilometer, met brede stroken tussen de ommuring en de trekgracht. Daar zouden perfect grote hoeveelheden panelen geplaatst kunnen worden — zonder ecologische verstoring, zonder impact op recreatie, en volledig op eigen terrein. Daarnaast blijven ook andere locaties — zoals daken van loodsen, industrieterreinen, stortplaatsen of infrastructuurzones — realistische en veel minder ingrijpende opties. Zonder ecologische verstoring, zonder impact op recreatie.
Dat een waterbedrijf, gedragen door publieke middelen en publieke doelen, zijn maatschappelijke rol ernstig moet nemen, lijkt mij vanzelfsprekend. De Put is geen blanco canvas. Wie de Put kent, weet dat dit water leeft in het geheugen, het gebruik en het hart van veel inwoners.
Ook opvallend: bij de menselijke ketting was onder meer Stefaan David (CD&V), gemeenteraadslid en lokaal partijvoorzitter, aanwezig om zijn persoonlijke steun uit te spreken. Dat verdient respect. Zeker omdat zijn partijgenote, schepen van Milieu, het project eerder inhoudelijk verdedigde in de stedelijke milieuraad. Het is nu afwachten hoe het schepencollege én de gemeenteraad zich zullen opstellen. Als een meerderheid haar interne koers nog niet eens op elkaar afgestemd krijgt, hoe kan ze dan verwachten dat de bevolking vertrouwen heeft in wat nog moet beslist worden? Dan is bijsturing geen zwakte, maar een politieke noodzaak.
Want in mijn ogen is er een fundamenteel verschil tussen: een waterplas die al gedragen is door inwoners en zacht gebruik, en een energieproject van 2 hectare panelen dat ecologisch ingrijpend is én het huidig gebruik dreigt te verdringen. Het eerste vraagt beheer. Het tweede is een paradigmashift.
Wie zegt dat het protest te laat komt, vergist zich. De betrokkenheid groeit. De vragen worden luider. De alternatieven worden concreter. En dat is maar goed ook.
Laat de toekomst van deze plek niet afhangen van de eenvoud van een projectfiche, maar van de complexiteit van wat dit water betekent voor mens, natuur en gemeenschap. De Put verdient beter.
Günther Claes
In persoonlijke naam
GSM: 0477 217 684
info@boomverzorginggunther.be
www.boomverzorginggunther.be
Bronnen:
Opiniestuk Günther Claes, Persinformatie actie Nieuwkapelle, INBO-advies
Andy Vermaut +32499357495
