Raadselachtige werfverslagen wekken vragen

26 december 2024

Achtergrond van de situatie

Op 23 december 2024 heeft een melder meerdere afdelingen van de Orde van Architecten op de hoogte gebracht van veertien werfverslagen. Deze verslagen zijn opgesteld door een mandataris-architect en zouden onder meer foto’s bevatten die in alle documenten hetzelfde zijn. De melder stelde vast dat deze afbeeldingen identiek zijn, behalve dat ze telkens kleiner zijn uitgesneden. De mail werd de dag erna opnieuw doorgezonden en kreeg zo onze extra aandacht.

Inhoud en reikwijdte van de verslagen

De veertien verslagen hebben betrekking op de voortgang van verschillende bouwactiviteiten. Normaal gezien worden dergelijke rapporten door een architect opgesteld om de huidige stand van zaken te illustreren, onder andere via beelden van toezichthouders. De kernvraag is of deze herhaaldelijke gebruikte zelfde foto’s daadwerkelijk de actuele situatie weergeven. Uiteraard niet. De fotodocumenten lijken voornamelijk te verschillen in de uitsnede van de foto’s, wat twijfels zaait over de juistheid van de gegevens en doet vermoeden dat telkens éénzelfde foto werd aangepast.

Betrokken instanties en mogelijke stappen

Diverse architectenraden hebben de mail in kwestie gekregen. Vraag is of ze nu opnieuw zullen beoordelen of een formele procedure noodzakelijk is. De Orde van Architecten, zou een onderzoek kunnen starten als er onregelmatigheden worden vermoed. De aard van de onderzoeksstappen kan variëren van intern overleg tot een tuchtrechtelijke procedure, afhankelijk van de ernst van de bevindingen.

Juridische dimensie en aansprakelijkheid

Het gebruik van herhaaldelijk hetzelfde beeldmateriaal in formele documenten die over verschillende data gaan, kan juridische gevolgen hebben wanneer de inhoud niet overeenstemt met de feitelijke situatie op de bouwlocatie… Wanneer een architect verslagen indient die de realiteit niet accuraat weerspiegelen, kan dat leiden tot discussies over aansprakelijkheid. In uiterste gevallen kan er sprake zijn van misleiding als de belanghebbenden op basis van onjuist materiaal worden geïnformeerd. De Orde van Architecten kan beslissen om disciplinaire maatregelen te nemen als blijkt dat de professionele plichten niet zijn nageleefd. Ook kan een rechter, bij civielrechtelijke geschillen, nagaan of de informatie in de verslagen voldoende betrouwbaar is om als bewijs te dienen.

Gevolgen voor de sector

In architectuur- en bouwprojecten is het cruciaal om betrouwbare verslagen op te stellen. Dergelijke rapporten dienen als naslag, maar ook als onderbouwing van investeringen, planning en verantwoordingsplicht. Als blijkt dat de integriteit van deze werfverslagen en fotodocumenten in het geding is, zou dat ertoe kunnen leiden dat opdrachtgevers en toezichthouders strenger gaan controleren. Mogelijk kunnen er strengere voorschriften worden opgesteld voor het aanleveren van beeldmateriaal, met expliciete eisen voor authenticiteit en datering.