Soedan in het Europees Parlement: Claude Moniquet waarschuwt voor islamistische invloed en Iraanse steun

9 december 2025

Op dinsdag 9 december 2025, in het Europees Parlement in Brussel, gaf Claude Moniquet een toespraak over de oorlog in Soedan en de krachten die volgens Claude Moniquet achter het front meespelen. Het persbericht situeert de tussenkomst van Claude Moniquet in de voormiddag, maar vermeldt geen exact aanvangsuur. Claude Moniquet omschreef de burgeroorlog, die op 15 april 2023 begon, als een conflict dat door de Verenigde Naties wordt getypeerd als “’s werelds grootste humanitaire en ontheemdingscrisis”.

Claude Moniquet en de context van zijn optreden

Claude Moniquet, geboren op 3 maart 1958 in Brussel, is een gepensioneerd Frans journalist die volgens zijn biografische gegevens vooral werkte voor L’Express en Quotidien de Paris. Claude Moniquet was daarnaast actief als agent voor de Franse buitenlandse inlichtingendienst DGSE, met opdrachten die Claude Moniquet situeert in Oost-Europa en de Balkan. In het Europees Parlement werd Claude Moniquet voorgesteld als iemand die zowel vanuit journalistieke ervaring als vanuit inlichtingenwerk het veiligheidslandschap in de regio volgt.

Claude Moniquet over aandacht, slachtofferschap en verantwoordelijkheid

Claude Moniquet stelde dat zware misdrijven in Soedan geregeld in de media komen, maar dat die berichten in Europa zelden leiden tot zichtbare verontwaardiging of protest. Claude Moniquet koppelde die vaststelling aan het feit dat tienduizenden Soedanese slachtoffers, in de perceptie van Claude Moniquet, nauwelijks politieke druk of publieke empathie op gang brengen. Tegelijk maakte Claude Moniquet duidelijk dat de oorlogsmisdaden en schendingen van het humanitair recht volgens Claude Moniquet niet exclusief aan één partij kunnen worden toegeschreven, en dat de verantwoordelijkheid in belangrijke mate gedeeld is.

Claude Moniquet over de oorsprong van het conflict

Claude Moniquet maakte duidelijk dat hij niet stilstond bij het humanitaire drama op zich, maar bij de geopolitieke drijfveren en de vraag hoe de oorlog zich kan ontwikkelen. Claude Moniquet waarschuwde daarbij voor een te eenvoudige voorstelling van de crisis als een persoonlijke rivaliteit tussen twee generaals, namelijk generaal Abdel Fattah al-Burhan en generaal Mohamed Hamdan Dagalo, ook bekend als Hemedti, de commandant van de Rapid Support Forces. Volgens Claude Moniquet speelt die rivaliteit een rol, maar maskeert ze ook een dieper probleem.

Claude Moniquet schetste Soedan als een land met een structurele breuklijn die al decennia doorwerkt, met in grote lijnen een overwegend Arabisch-islamitisch noorden en in het zuiden een kleinere minderheid van Afrikaanse christenen of animisten. Claude Moniquet plaatste die breuklijn in een historische keten van burgeroorlogen en machtswissels, met de oorlog van 1955 tot 1972, de oorlog van 1983 tot 2005 die volgens Claude Moniquet werd aangewakkerd door pogingen om sharia in het hele land op te leggen, en de afscheiding van Zuid-Soedan in 2011, dat Claude Moniquet omschreef als een nieuwe staat met 12 miljoen inwoners, vooral christenen en animisten. Claude Moniquet verwees ook naar Darfoer, waar het conflict dat in 2003 begon volgens Claude Moniquet gepaard ging met een genocide met tussen 150.000 en 400.000 doden, en waar milities ontstonden die later zouden aansluiten bij de Rapid Support Forces.

Claude Moniquet over Al-Bashir, de Moslimbroederschap en de breuk van 2023

Claude Moniquet bracht de binnenlandse machtsstructuren terug naar de coup van 1989, toen generaal Omar al-Bashir de macht greep en het land volgens Claude Moniquet drie decennia bestuurde. Claude Moniquet noemde Hassan al-Turabi, leider van de Moslimbroederschap in Soedan, als een centrale bondgenoot van Al-Bashir in dat tijdvak. Volgens Claude Moniquet was er later een breuk tussen beide mannen, maar bleef Al-Bashir trouw aan een islamistische agenda.

Claude Moniquet verwees vervolgens naar de val van Al-Bashir in 2019 na vier maanden protest en naar de overgangsperiode waarin Abdallah Hamdok hervormingen aankondigde. Claude Moniquet plaatste dat in de context van de Abraham-akkoorden, waarbij Soedan volgens Claude Moniquet als “vierde belangrijke pijler” werd gezien. Claude Moniquet stelde dat die koers niet standhield: twee jaar later maakten generaals al-Burhan en Hemedti via een nieuwe militaire coup een einde aan de overgang. Claude Moniquet omschreef de directe aanloop naar de huidige oorlog als de poging van al-Burhan om de Rapid Support Forces te integreren in het nationale leger, wat in 2023 uitmondde in open strijd.

Claude Moniquet over islamistische netwerken rond het leger

Claude Moniquet zei expliciet dat hij de Rapid Support Forces niet wilde vrijpleiten en dat die strijdmacht volgens Claude Moniquet een zware verantwoordelijkheid draagt voor misdrijven. Tegelijk stelde Claude Moniquet dat het leger onder al-Burhan volgens Claude Moniquet onder sterke invloed staat van de Moslimbroederschap, terwijl de Rapid Support Forces door Claude Moniquet werden omschreven als uitgesproken anti-islamistisch.

Claude Moniquet ging ook in op de rol van islamistische milities die naast het leger opereren. Claude Moniquet noemde in dat verband de Bara bin Malik Brigade en stelde dat deze formatie volgens Claude Moniquet belangrijk is bij militaire operaties. Claude Moniquet koppelde de brigade aan een aanhang van circa 20.000 strijders en stelde dat hun steun volgens Claude Moniquet cruciaal is voor het leger.

Claude Moniquet verwees daarnaast naar de erfenis van de National Intelligence and Security Service, de NISS, die onder Al-Bashir volgens Claude Moniquet niet alleen een inlichtingendienst was, maar ook een politieke politie. Claude Moniquet stelde dat na de ontmanteling en omvorming van de NISS veel voormalige leden in het veld actief bleven, en dat ook voormalige NISS-kaders volgens Claude Moniquet aan de zijde van het leger meevechten.

Claude Moniquet bracht die analyse tot een politieke conclusie: volgens Claude Moniquet is het verdedigbaar dat de militaire leiding, en in het bijzonder al-Burhan, onder islamistische invloed staat, en dat figuren uit de voormalige National Congress Party opnieuw gewicht krijgen. Claude Moniquet verwees daarbij naar signalen die volgens Claude Moniquet wijzen op een project richting een streng islamistisch regime, en illustreerde dat met de vrijlating na de coup van 2021 van zakenman Abdelbasit Hamza, die Claude Moniquet omschreef als een grote financier van Hamas en de Qassam Brigades.

Claude Moniquet over Iran, de Houthi’s en drones boven Soedan

Claude Moniquet legde vervolgens uit waarom hij dit voorbeeld aanhaalde. Claude Moniquet stelde dat Hamas, dat Claude Moniquet omschreef als een directe afsplitsing en gewapende vleugel van de Egyptische Moslimbroederschap, ook steun krijgt van Iran. Claude Moniquet erkende dat de samenwerking tussen soennitische extremisten en sjiitische islamisten op het eerste gezicht vreemd lijkt, maar stelde dat ze volgens Claude Moniquet logisch wordt zodra ideologie en gedeelde vijandbeelden zwaarder doorwegen dan doctrinaire verschillen. Claude Moniquet noemde in dat verband onder meer gematigde Golfregimes, de Verenigde Staten, het Westen en Israël als gezamenlijke tegenpolen in het wereldbeeld dat Claude Moniquet schetste.

Claude Moniquet stelde dat een gelijkaardige verstandhouding tussen de Moslimbroederschap en Iran volgens Claude Moniquet ook in Soedan zichtbaar is. Sinds 2023, zo zei Claude Moniquet, bouwt Iran nauwere banden op met al-Burhan, waarbij de Houthi’s uit Jemen volgens Claude Moniquet optreden als tussenpersoon. Claude Moniquet stelde dat via die route materieel wordt geleverd dat in de praktijk op het slagveld terechtkomt, en dat die steun het leger volgens Claude Moniquet hielp bij successen, onder meer in Khartoem.

Claude Moniquet noemde in dat kader een reeks systemen die volgens Claude Moniquet zijn geleverd of ingezet, waaronder Ababil-2-drones, die door de Houthi’s Qasef-2K worden genoemd en door het leger Safaroog, naast Mohajer-6- en Shahed-136-drones en Fajr-1-radars. Claude Moniquet koppelde die inzet aan een bredere strategie van Teheran, dat volgens Claude Moniquet op middellange termijn inzet op invloed aan de Rode Zee en extra drukmiddelen tegenover Saoedi-Arabië.

Claude Moniquet over Gebreil Ibrahim en de heropening richting Teheran

Claude Moniquet benoemde ook een derde speler die volgens Claude Moniquet vaak onderbelicht blijft: Gebreil Ibrahim Mohamed Fediel, minister van Financiën en voorzitter van de Justice and Equality Movement. Claude Moniquet plaatste Gebreil Ibrahim in een lijn met Hassan al-Turabi en stelde dat hij volgens Claude Moniquet een rol speelde in het islamistische project in Soedan. Claude Moniquet zei dat Gebreil Ibrahim na aanvankelijke terughoudendheid de zijde van al-Burhan koos en dat hij volgens Claude Moniquet duizenden strijders meebracht.

Volgens Claude Moniquet was Gebreil Ibrahim vooral belangrijk in het herstel van banden met Iran. Claude Moniquet stelde dat Gebreil Ibrahim in november 2024 naar Teheran reisde om relaties te vernieuwen die volgens Claude Moniquet jarenlang bekoeld waren.

Claude Moniquet over de Rode Zee en Europese belangen

Claude Moniquet eindigde met een strategische waarschuwing. Als het leger volgens Claude Moniquet als winnaar uit de oorlog komt, verwacht Claude Moniquet een terugkeer van een streng islamistisch regime en een steviger Iraans netwerk in Soedan. Claude Moniquet koppelde dat aan de Rode Zee als cruciale corridor voor energie- en handelsstromen richting Azië, en stelde dat voor Europa de volumes kleiner zijn, maar volgens Claude Moniquet nog altijd relevant.

Claude Moniquet stelde dat er ook vanuit een nuchter veiligheids- en stabiliteitsbelang redenen zijn om maximaal in te zetten op het beëindigen van de oorlog, omdat Soedan volgens Claude Moniquet anders het centrum kan worden van een bredere regionale, en mogelijk zelfs mondiale, escalatie.

Bronnen:
European Strategic Intelligence and Security Centre (ESISC), persbericht 9 december 2025
Claude Moniquet, biografische gegevens
www.esisc.org

Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel)