Klacht tegen Bob Vylan zet Brusselse concertzaal in het middelpunt van gerechtelijk onderzoek

12 december 2025

De European Jewish Association (EJA) heeft gerechtelijke stappen gezet naar aanleiding van een optreden van de artiest Bob Vylan op dinsdag 2 december 2025 in concertzaal Ancienne Belgique in Brussel. Volgens de organisatie leidde de artiest het publiek tijdens het concert in slogans als “Death to the IDF” en “Everybody hates the police”, terwijl hij een T-shirt droeg met het logo van Samidoun, een organisatie die in meerdere landen in verband wordt gebracht met terrorisme en waarvan activiteiten op verschillende plaatsen al werden verboden.

Onderzoek geopend na neerlegging van klacht

Op donderdag 11 december 2025 ontving de onderzoeksrechter bij de Rechtbank van eerste aanleg Brussel de klacht die werd ingediend door de Belgische advocaat Christophe Boeraeve en advocaat Shlomo Dahan, juridisch raadsman van de EJA. De onderzoeksrechter gaf vervolgens toestemming om een onderzoek te openen naar wat er tijdens het optreden gebeurde en naar mogelijke strafbare feiten die daarmee verband houden.

In de klacht wordt gevraagd om na te gaan of het optreden onder meer kan vallen onder het aanzetten tot discriminatie, haat of geweld, het verspreiden van ideeën die steunen op raciale haat, het verlenen van steun aan een groep die discriminatie bevordert, en vormen van publieke aanzetting die verband houden met terroristische misdrijven. Daarnaast worden ook elementen genoemd zoals verheerlijking van terrorisme, deelname aan de activiteiten van een terroristische organisatie en provocatie tot feiten tegen openbare overheden.

EJA koppelt slogans aan veiligheid van Joodse gemeenschappen

De EJA legt de nadruk op de betekenis die zulke slogans volgens de organisatie krijgen in de context van Israël. De organisatie wijst erop dat in Israël een wettelijke verplichting bestaat tot legerdienst, waardoor oproepen tot de dood van IDF-soldaten volgens haar in de praktijk worden ervaren als oproepen tegen vrijwel elke Israëliër en, bij uitbreiding, tegen Joden in het algemeen. In de verklaring stelt de EJA dat er die avond duizenden aanwezigen werden opgejut om zulke slogans te scanderen en tegelijk de Belgische politie te beledigen, wat de organisatie omschrijft als een morele ontsporing en een veiligheidsrisico dat ernstig moet worden genomen.

Balans tussen vrije meningsuiting en strafrecht

Boeraeve en Dahan stellen dat kritiek op het beleid van Israël volgens hen mogelijk blijft, maar dat het leiden van een grote menigte in oproepen tot de dood van een groep mensen, gedefinieerd via nationaliteit, volgens hen geen bescherming kan claimen als gewone meningsuiting. In hun lezing is er in het Belgisch recht een duidelijke grens waar artistieke provocatie ophoudt en strafbare aanzetting begint.

Ook EJA-voorzitter rabbijn Menachem Margolin verwijst naar die grens. Hij noemt vrije meningsuiting een pijler van de democratie die verdedigd moet worden, maar stelt dat het normaliseren van vijandigheid tegenover anderen en tegenover ordehandhaving een punt bereikt waarop de overheid volgens hem moet optreden. In dezelfde lijn geeft hij aan dat zwijgen volgens hem neerkomt op medeplichtigheid, en dat de organisatie daarom de stap naar het gerecht heeft gezet.

Melding aan Unia naast gerechtelijke stap

Naast de procedure bij het gerecht meldt de EJA dat ze ook een formele klacht heeft neergelegd bij Unia, de federale instelling die in België instaat voor de strijd tegen discriminatie. De organisatie vraagt Unia om het incident te onderzoeken en om na te gaan welke publieke of juridische maatregelen passend kunnen zijn in reactie op wat tijdens het concert werd waargenomen.

De zaak verlegt daarmee het debat van de concertzaal naar de rechtszaal, en roept tegelijk vragen op die verder reiken dan één optreden: waar ligt de grens tussen artistieke expressie en strafbare aanzetting, en hoe reageren instellingen wanneer slogans in een grote zaal plots een maatschappelijke lading krijgen?

Bronnenregister

K1. Ancienne Belgique – eventpagina “Bob Vylan – di 2 dec 25”
Type: organisator / eventfiche (primair voor datum/locatie)
Staaft: dat Bob Vylan geprogrammeerd stond op dinsdag 2 december 2025 in Ancienne Belgique in Brussel
Link: https://www.abconcerts.be/nl/agenda/bob-vylan/a10Qw00000DXk7pIAD Ancienne Belgique

K2. Live Nation – eventpagina “Bob Vylan – 02 dec. 2025 – Ancienne Belgique, Brussels”
Type: ticketplatform (secundair, maar nuttig als extra bevestiging)
Staaft: datum/locatie van het concert
Link: https://www.livenation.be/nl/event/bob-vylan-brussels-tickets-edp1628825 www.livenation.be

K3. European Jewish Press (EJP) – bericht over juridische stappen na optreden in Brussel
Type: nieuwsbericht (kernbron voor de inhoud van de klacht zoals weergegeven)
Staaft: neerlegging klacht, ontvangst door onderzoeksrechter, opening onderzoek, opsomming aangehaalde mogelijke feiten, verwijzing naar Unia-klacht
Link: https://ejpress.org/european-jewish-association-initiates-legal-action-against-bob-vylan-following-his-performance-at-brussels-concert-hall/ EJP

K4. BRUZZ – “Joodse organisatie dient klacht in tegen Bob Vylan na optreden AB”
Type: nieuwsbericht (Belgische mediobron)
Staaft: dat er bij het Brusselse gerecht een klacht werd ingediend naar aanleiding van het optreden in AB
Link: https://www.bruzz.be/actua/cultuurnieuws/joodse-organisatie-dient-klacht-tegen-bob-vylan-na-optreden-ab-2025-12-11 Bruzz

K5. EJA – officieel X-bericht over de juridische stap
Type: organisatiekanaal (primair voor standpunt en melding)
Staaft: dat de EJA de stap publiek aankondigt / kadert
Link: https://x.com/EJAssociation/status/1999137143692636190

B1. Unia – “Difference between hate speech, hate crime and discrimination”
Type: federale gelijkekanseninstelling (uitleg/definities)
Staaft: begrippenkader en terminologie (haatspraak, haatmisdrijf, discriminatie)
Link: https://www.unia.be/en/difference-hate-speech-hate-crime-discrimination Unia

B2. Unia – “Discrimination under the law”
Type: Unia (juridische duiding)
Staaft: verwijzingen naar Belgische anti-racismewet en beschermde kenmerken (federale context)
Link: https://www.unia.be/en/discrimination-under-law Unia

B3. Equal.belgium.be – “Legislation” (overzicht anti-discriminatiewetten, incl. antiracismewet 30 juli 1981)
Type: overheidssite (overzicht wetgeving)
Staaft: basislijnen van federale anti-racismewet en andere anti-discriminatiewetten
Link: https://equal.belgium.be/en/legislation Equal België

T1. Council of Europe – CODEXTER “Belgium profile” (Criminal Code art. 137–141ter; art. 140bis e.a.)
Type: internationaal overzichtsdocument (juridisch)
Staaft: dat België terroristische misdrijven in het Strafwetboek heeft (titel I ter) en dat er bepalingen bestaan rond publieke aanzetting (art. 140bis in dat profiel)
Link: https://legislationline.org/sites/default/files/documents/89/Belgium_CODEXTER_Profile_2014.pdf legislationline.org

T2. Europees Parlement – vraag om Samidoun/Masar Badil op EU-terrorismelijst te plaatsen (O-000014/2025)
Type: EU-parlementair document (politieke opvolging)
Staaft: dat er op EU-niveau formele parlementaire drukvragen bestaan rond mogelijke listing
Link: https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/O-10-2025-000014_EN.html Europees Parlement

T3. Europees Parlement – schriftelijke vraag over Samidoun (E-10-2025-001728)
Type: EU-parlementair document
Staaft: bijkomende formele vraagstelling aan de Commissie over mogelijke EU-listing
Link: https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/E-10-2025-001728_EN.html Europees Parlement

S1. Government of Canada – Public Safety – listing Samidoun
Type: overheid (primair)
Staaft: Canadese aanduiding als terroristische entiteit (Canadese context)
Link: https://www.canada.ca/en/public-safety-canada/news/2024/10/government-of-canada-lists-samidoun-as-a-terrorist-entity.html

S2. U.S. Department of the Treasury (OFAC) – sancties / designation Samidoun (15 okt 2024)
Type: overheid (primair)
Staaft: Amerikaanse designation en motivering in het persbericht
Link: https://home.treasury.gov/news/press-releases/jy2646 U.S. Department of the Treasury

S3. Duits federaal ministerie van Binnenlandse Zaken (BMI) – verbodsmaatregel Hamas en Samidoun
Type: overheid (primair)
Staaft: Duitse ban/verbodsmaatregelen (Duitse context)
Link: https://www.bmi.bund.de/SharedDocs/pressemitteilungen/EN/2023/11/banned-hamas-samidoun.html

I1. Knesset – “Defence Service Law, 5709-1949” (Engelse pdf)
Type: primair wetdocument
Staaft: wettelijke basis van legerdienst/defensiedienst (historische wetstekst)
Link: https://main.knesset.gov.il/EN/About/History/Documents/kns1_defense_eng.pdf main.knesset.gov.il

A1. The Brussels Times – contextstuk rond eerdere controverse
Type: nieuwsbericht
Staaft: eerdere publieke discussie rond optredens/oproepen en reacties van EJA (context)
Link: https://www.brusselstimes.com/1660989/jewish-organisation-calls-for-cancellation-of-bob-vylan-concert-in-limburg Brussels Times

A2. De Morgen – bericht over eerdere oproep tot annulering (juli 2025)
Type: nieuwsbericht
Staaft: eerdere Belgische berichtgeving rond het onderwerp (context)
Link: https://www.demorgen.be/tv-cultuur/joodse-organisatie-eist-annulatie-bob-vylan-op-rock-herk-wat-de-band-doet-is-oproepen-tot-moord~b9239731/ De Morgen

Dekkingsmatrix (welke bron staaft welke bewering)

Bewerking 1: “Concert Bob Vylan vond plaats/was gepland op dinsdag 2 december 2025 in Ancienne Belgique, Brussel.”
Bronnen: K1, K2 Ancienne Belgique+1

Bewerking 2: “EJA zette juridische stappen; klacht werd ontvangen door een Brusselse onderzoeksrechter; onderzoek werd toegestaan (volgens berichtgeving).”
Bronnen: K3, K4 (en standpuntmelding via K5) EJP+1

Bewerking 3: “Er wordt in die berichtgeving verwezen naar mogelijke feiten zoals aanzetting tot haat/geweld en terrorisme-gerelateerde bepalingen.”
Bronnen: K3 (inhoud klacht zoals weergegeven), T1 (kader dat België terrorisme-bepalingen kent) EJP+1

Bewerking 4: “EJA meldde ook een klacht bij Unia.”
Bronnen: K3 (melding), B1/B2 (rol en definities Unia) EJP+2Unia+2

Bewerking 5: “Samidoun is door Canada gelist; de VS kondigde sanctions/designation aan; Duitsland nam verbodsmaatregelen.”
Bronnen: S1, S2, S3 U.S. Department of the Treasury

Bewerking 6: “Op EU-niveau bestaan formele parlementaire vragen om Samidoun op de EU-terrorismelijst te plaatsen.”
Bronnen: T2, T3 Europees Parlement+1

Bewerking 7: “Israël heeft wetgeving over defensiedienst/legerdienst.”
Bronnen: I1 main.knesset.gov.il

Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel)