Thermae Palace: hoe Oostende een kroonjuweel uit handen geeft

5 augustus 2025

Van erfgoed naar erfenis van politieke stilstand

Wat ooit een symbool van grandeur was aan de Belgische kust, dreigt vandaag een monument te worden van bestuurlijke inertie en belangenverstrengeling. Het Thermencomplex in Oostende – decennialang verwaarloosd en uiteindelijk politiek herbestemd – staat op het punt in private handen terecht te komen, via een constructie die voor buitenstaanders ondoorzichtig lijkt, maar voor ingewijden al jaren vorm kreeg.

Wat hier speelt, is niet zomaar een renovatie van een erfgoedsite, maar een historische verschuiving van eigendom, zeggenschap en publiek kapitaal naar een privépartij die volgens documenten jarenlang zijn contractuele verplichtingen niet is nagekomen. De hoofdrolspeler? Restotel NV, geleid door de familie Vanmoerkerke.

Een ongewoon gunstige startpositie

Op 5 januari 1998 sloot de stad Oostende een handelshuurcontract af met Restotel NV, met terugwerkende kracht tot 1 september 1986. Dat contract liep 50 jaar, tot 2036, met mogelijke verlengingen. De voorwaarden waren opmerkelijk gunstig: een huurprijs vergelijkbaar met een doorsnee winkelpand in de Kapellestraat, waarbij de stad bovendien instond voor de betaling van de onroerende voorheffing – een uitzondering op de regel.

De huurder kreeg niet alleen de uitbating van het prestigieuze Thermae Palace Hotel in handen, maar ook volledige zeggenschap over de inrichting en exploitatie van de horecazones, terwijl het onderhoud en alle herstellingen – huurders én eigenaarsherstellingen – integraal ten laste van Restotel vielen. Zo staat het letterlijk in artikel 4 van het oorspronkelijke huurcontract.

Het sluipende verval

In de praktijk kwam daar bitter weinig van terecht. De buitenzijde van het gebouw, inclusief de Koninklijke Gaanderijen, bleef jarenlang verkommeren. Enkel de winstgevende binnenruimten werden in beperkte mate onderhouden. Stadsdocumenten tonen aan dat onder schepen Yves Miroir jarenlang aanmaningen verstuurd werden, zonder resultaat.

Onder het burgemeesterschap van Johan Vande Lanotte verdween elke vorm van handhaving. Toen erfgoedvereniging vzw Dement in 2019 een procedure opstartte bij de vrederechter om de stad aan te zetten tot het afdwingen van het huurcontract, weigerde het stadsbestuur – met Tommelein aan het roer – in te gaan op de oproep tot verzoening. In plaats daarvan verklaarde de stad, mede ondertekend door William Vanmoerkerke, dat er “geen geschil” bestond.

Deze passiviteit zou later uitmonden in een volledige omkering van verantwoordelijkheden.

Een constructie die alles verandert

In december 2023 keurde de gemeenteraad – met uitzondering van Yves Miroir – een samenwerkingsovereenkomst goed tussen de stad, PMV en Restotel. Deze samenwerking leidt tot de oprichting van een projectvennootschap waarin gebouwen, gronden, miljoenen euro’s aan Vlaamse subsidies én een erfpacht van 50 jaar worden ondergebracht.

De kern van het dossier is bijzonder delicaat. Restotel krijgt via die projectvennootschap de controle over een publiek monument:

50% + 1 aandeel in handen van Restotel, wat hen beslissingsmacht geeft.
3 bestuurders op 5 door Restotel aangeduid.
Een calloptie waarmee Restotel het volledige domein – inclusief grond – kan verwerven acht jaar na de oplevering.
Een erfpachtovereenkomst die hen juridisch 50 jaar het exclusieve gebruiksrecht verleent.

Tegelijkertijd verdwijnt de stad zelf bijna volledig uit beeld: ze verliest haar positie als eigenaar én krijgt geen zitje in het bestuur, enkel een waarnemersrol. Opvallend is dat de stad zelfs opdraait voor een deel van de kosten van notariële aktes en overdrachten.

De financiële logica ondergraven

Het Vlaams Gewest kende reeds 12 miljoen euro toe aan eerdere renovatiefases (gaanderijen en gevel). Nu komt daar 30 miljoen euro bovenop, bestemd voor restauratie én mogelijk de herinrichting van het hotel. Officieel mag geen subsidie naar een private hotelinrichting vloeien. Maar omdat Restotel meerderheidsaandeelhouder wordt in de projectvennootschap, en tegelijk aannemer, opdrachtgever en eindgebruiker, komt die scheiding op losse schroeven te staan.

De waarde van het gebouw en de grond wordt bewust op 1 euro gezet. In de akte wordt verwezen naar de staat van verval als reden voor deze symbolische waardering – verval dat net veroorzaakt werd door dezelfde partij die nu het kooprecht krijgt.

Historische gronden in het spel

De eigendom van de gronden is essentieel in dit dossier. Volgens Restotel zou de stad Oostende niet volledig eigenaar zijn. De stad beschikt echter over officiële documenten uit 1938 die het tegendeel bewijzen: het perceel werd betaald en verworven door de stad, en maakt integraal deel uit van het gemeentelijk patrimonium. Dat P.M.V. deze documenten in twijfel trekt, wekt verbazing.

Politieke nevenrollen en lobbywerk

Een ander opvallend element is de betrokkenheid van Growth Inc., een communicatiebureau waar voormalig burgemeester Bart Tommelein na zijn politieke loopbaan actief werd. Growth Inc. werd door Restotel aangesteld om de communicatie rond het project te begeleiden. Tijdens zijn burgemeesterschap ontkende Tommelein het bestaan van problemen met Restotel en stelde hij alles in het werk om het dossier ‘constructief’ af te ronden. In de praktijk betekende dit dat de stad haar eigen juridische positie opgaf.

De symbolische verkoop voor 1 euro

Op zaterdag 9 augustus 2025 houdt de partij ‘de O mens’ een publieke actie waarbij het Thermencomplex symbolisch te koop wordt aangeboden voor 1 euro. De boodschap is helder: wat jarenlang collectief bezit was, dreigt via politieke constructies én bestuurlijke passiviteit te verdwijnen in private handen, zonder publieke inspraak of markttoetsing.

De vraag is niet of dit juridisch mag – het is duidelijk dat alles in regeltjes wordt verpakt. De échte vraag is of dit ethisch verantwoord is. In een stad waar erfgoed schaars is, en vertrouwen in politiek broos, klinkt de roep om transparantie luider dan ooit.