Trump zet druk op Poetin, India en de wereldorde: topontmoeting op komst?

7 augustus 2025

Oplopende spanningen en stille diplomatie

De internationale spanningen rond de oorlog in Oekraïne bereiken opnieuw een kritiek punt. Op dinsdag 6 augustus vond in Moskou een opvallend diplomatiek overleg plaats tussen de Russische president Vladimir Poetin en de Amerikaanse speciale gezant voor het Midden-Oosten, Steve Witkoff. Officiële resultaten van het gesprek blijven uit, maar zowel Russische als Amerikaanse betrokkenen spreken over een “constructieve” en “productieve” ontmoeting. Volgens Poetin-adviseur Joeri Oesjakov werden er “signalen” uitgewisseld over Oekraïne, waarbij verdere communicatie voorlopig wordt opgeschort totdat Witkoff president Trump zelf heeft gebrieft.

Trump zelf liet via zijn sociale platform weten dat er “grote vooruitgang” is geboekt en noemt de onderhandelingen “zeer productief”. Hij onderstreepte daarbij het belang van een einde aan de oorlog in Oekraïne. Russische media melden dat ook Kirill Dmitriev, CEO van het Russische Direct Investment Fund en een prominente onderhandelaar, aanwezig was bij het overleg en sprak van “succesvolle” onderhandelingen.

Voorbereidingen voor een trilaterale top

Volgens ingewijden in Washington zou president Trump binnen enkele dagen een bilaterale ontmoeting kunnen hebben met Vladimir Poetin, gevolgd door een trilateraal overleg met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Twee bronnen die anoniem spraken met The New York Times bevestigen dat de gesprekken zich in een vergevorderd stadium bevinden. Karoline Leavitt, woordvoerder van het Witte Huis, bevestigde dat Trump een ontmoeting met beide leiders nastreeft.

De mogelijke top komt op een cruciaal moment. Trump heeft 8 augustus als deadline gesteld: als Poetin geen geloofwaardige stappen onderneemt richting vrede, volgen zware Amerikaanse sancties. Het Kremlin lijkt de druk te voelen en tracht via propaganda en diplomatieke signalen invloed uit te oefenen op de koers van de Amerikaanse regering.

Kremlin probeert verdeeldheid te zaaien in Washington

Russische staatsmedia en parlementsleden zetten een communicatiestrategie in om verdeeldheid binnen de Amerikaanse regering aan te wakkeren. Duma-lid Grigory Karasin beschuldigde Trump van “emotionele uitspraken” en roemde Witkoff als een rationele gesprekspartner. Ook andere parlementsleden suggereren dat Trump met zijn harde toon zichzelf schaadt en hopen op een gematigde lijn binnen het Amerikaanse onderhandelingsteam.

Opmerkelijk is de rol van Alexander Kots, een prominente Kremlin-blogger en lid van de Russische Mensenrechtenraad. Hij beschuldigt Trump ervan dagelijks “ultimatums” uit te delen en suggereert dat Witkoff een voorstel meebrengt dat Trump als een kleine overwinning kan presenteren. Het Kremlin past hiermee een beproefde tactiek toe: het zaaien van verdeeldheid tussen bondgenoten van Oekraïne en het ondermijnen van internationale steun voor het land.

Economische druk op India en Rusland neemt toe

Naast diplomatieke druk voert Trump ook de economische spanning op. Op 6 augustus ondertekende hij een decreet waarin een extra importheffing van 25 procent wordt opgelegd aan Indiase exporten naar de VS. De maatregel, van kracht vanaf 31 augustus, is een direct gevolg van India’s voortdurende aankoop van Russische olie en militaire uitrusting sinds het begin van de oorlog in februari 2022. Het decreet bestempelt Rusland als een “uitzonderlijke dreiging” voor de Amerikaanse nationale veiligheid.

India is een van de grootste afnemers van Russische olie en negeert tot dusver westerse oproepen om die import te beperken. De sanctie dreigt de handelsrelatie tussen de twee landen zwaar te belasten, tenzij India zijn beleid bijstuurt. Trump houdt een wijzigingsclausule achter de hand: als India de olieleveringen vanuit Rusland stopzet, kan de importheffing worden aangepast of ingetrokken.

Russische economische cijfers tonen kwetsbaarheid

Tegelijkertijd worstelt Rusland met de economische gevolgen van de oorlog en de sancties. Bloomberg meldde op 5 augustus dat de olie-inkomsten van Rusland in een jaar tijd met een derde zijn gedaald, onder meer door de daling van de olieprijs en de versterking van de roebel. Olie is goed voor ongeveer een derde van de Russische begroting, waardoor deze terugval een aanzienlijke druk legt op de staatsfinanciën.

Desondanks proberen Russische parlementsleden de impact te bagatelliseren. Alexei Zoeravljev, plaatsvervangend voorzitter van de Defensiecommissie, verklaarde dat Rusland de oorlog niet zal staken, zelfs als brandstofprijzen verdubbelen. Valery Seleznev van de Energiecommissie pleitte voor het vergroten van gasexporten naar Centraal-Azië als buffer tegen mogelijke toekomstige tarieven. Interne tegenstrijdigheid in deze verklaringen suggereert dat de economische situatie fragieler is dan Moskou publiekelijk toegeeft.

De Russische Centrale Bank maakte bekend dat het bruto binnenlands product in het tweede kwartaal van 2025 met 1,8 procent is gegroeid, een lichte daling ten opzichte van de verwachting. De groei vertraagt vooral door afnemende consumenten- en overheidsbestedingen. Tegelijk daalde de autoverkoop met 24 procent ten opzichte van juli 2024. Analisten zien hierin een teken dat Russische huishoudens economisch onzeker zijn.

Wapenleveringen VS en gevechten rond Kupjansk

Op het Oekraïense front blijven de gevechten intens. De VS keurde op 5 augustus een militaire verkoop van 104 miljoen dollar goed aan Oekraïne, bestemd voor de ondersteuning van M777-houwitsers. Wapenfabrikant BAE Systems zal deze deal uitvoeren.

Intussen lijken Russische troepen posities te hebben veroverd ten westen van Kupjansk, nabij Sobolivka en Myrne. Deze beweging bedreigt Oekraïense bevoorradingslijnen in de regio. Het risico bestaat dat Rusland deze opmars gebruikt om Kupjansk te omsingelen of als springplank naar Charkiv.

Op meerdere fronten is sprake van Russische offensieven, onder meer bij Vovchansk, Siversk, Lyman, Pokrovsk en Zaporizja. Oekraïense troepen boeken op enkele plekken terreinwinst, zoals nabij Chasiv Yar, maar het overkoepelende beeld wijst op een langzame Russische opmars in meerdere richtingen.

Burgerdoelen opnieuw getroffen

Naast militaire doelen blijft Rusland ook civiele infrastructuur aanvallen. In de nacht van 5 op 6 augustus voerde het Russische leger droneaanvallen uit op verschillende Oekraïense steden. In Zaporizja raakten zeker twaalf mensen gewond en vielen twee doden na een aanval op een recreatiecentrum. In Odesa werd een belangrijk gasnet geraakt, en in Charkiv werd een woonwijk getroffen.

Er is ook opnieuw sprake van oorlogsmisdaden. In bezet gebied in Donetsk werd een Oekraïense burger geëxecuteerd door een Russische militair terwijl hij probeerde te evacueren. Dit is het derde geregistreerde geval in Donetsk dit jaar. Het Oekraïense Openbaar Ministerie onderzoekt de zaak.

Bronnen: ISW Pressbriefing 6 augustus 2025
TASS, Bloomberg, The New York Times, Truth Social, ArmyInform, General Staff ZSU, Telegram-kanalen van geolocators en analisten

Andy Vermaut +32499357495