Tussen parelmoer, volksschilderkunst en thee liet Insadong zien dat vrede ook begint met nieuwsgierigheid

17 september 2026

Na de indringende confrontatie met oorlog, vluchtelingen en internationale offers in het War Memorial of Korea trok het HWPL International Youth Peace Program op donderdag 17 september 2026 naar Insadong Culture Street in Seoul. De tweede halte van de dag leek op het eerste gezicht veel luchtiger. Geen verwoeste bruggen, militaire uniformen of verhalen over krijgsgevangenen, maar kleurrijke winkels, traditionele kunst, parelmoer, schilderijen, aardewerk, hanbok, stempels, kleine geschenken en Koreaanse thee. Toch bleef de centrale vraag dezelfde: hoe kunnen mensen met verschillende achtergronden elkaar werkelijk leren begrijpen? In Insadong kwam het antwoord niet uit een toespraak of verdrag. Het ontstond terwijl internationale deelnemers samen door winkels liepen, onbekende voorwerpen onderzochten, elkaar hielpen bij een culturele speurtocht en ontdekten dat respect vaak begint met de bereidheid om even stil te staan bij iets wat niet uit de eigen leefwereld komt.

Van de herinnering aan oorlog naar een levende cultuurstraat

De overgang tussen de eerste en de tweede halte kon nauwelijks groter zijn. In het War Memorial of Korea had de groep gezien wat er gebeurt wanneer politieke tegenstellingen uiteindelijk in geweld ontaarden. In Insadong werd getoond wat mogelijk wordt wanneer mensen elkaar niet bestrijden, maar elkaars verhalen, gewoonten, kunst en dagelijkse gebruiken proberen te begrijpen. Het museum ging over het moment waarop menselijke verbinding breekt. De cultuurstraat draaide om alles wat die verbinding opnieuw kan opbouwen. Die tegenstelling maakte het bezoek inhoudelijk sterker. Vredeseducatie hoeft niet uitsluitend te bestaan uit lessen over oorlog, verdragen en diplomatie. Ze kan ook beginnen in een winkel met handgemaakte voorwerpen, bij een schilderij waarvan iemand de betekenis nog niet kent of bij een kop thee die anders smaakt en ruikt dan wat men thuis gewend is.

Cultuur werd voorgesteld als een taal van mensen

Bij het begin van de wandeling legde de begeleiding uit dat Insadong al sinds de Joseondynastie verbonden is met geleerden, kunstenaars en culturele uitwisseling. Volgens de gids groeide de buurt uit tot een van de bekendste cultuurstraten van Korea doordat kunstenaars en geleerden er samen leefden, werkten en ideeën uitwisselden. Meteen daarna volgde de belangrijkste zin van het hele bezoek. Cultuur, zo werd benadrukt, is niet eenvoudigweg een product dat wordt uitgestald om bekeken of verkocht te worden. Cultuur is een taal waarin het leven en de waarden van mensen zichtbaar worden. Dat uitgangspunt veranderde de betekenis van de wandeling. De deelnemers kwamen niet alleen naar Insadong om mooie voorwerpen te fotograferen. Ze werden uitgenodigd om achter die voorwerpen de mensen, gebruiken en waarden te zoeken die ze hebben voortgebracht.

Begrijpen, respecteren en pas daarna werkelijk uitwisselen

De gids beschreef een proces met verschillende opeenvolgende stappen. Wie kennismaakt met een onbekende cultuur, kan de verschillen met de eigen cultuur beter leren begrijpen. Uit dat begrip kan respect ontstaan. Wanneer mensen elkaar met respect benaderen, wordt een betekenisvolle uitwisseling mogelijk. Dat klinkt eenvoudig, maar het raakt aan een van de moeilijkste vragen binnen internationale samenwerking. Mensen spreken vaak over dialoog terwijl ze vooral hun eigen overtuiging proberen over te brengen. In Insadong lag de nadruk eerst op kijken en luisteren. De deelnemers moesten niet onmiddellijk beoordelen of vergelijken, maar ontdekken waarvoor een voorwerp diende, waarom een bepaalde kunstvorm wordt bewaard en welke betekenis Koreanen eraan geven. De wandeling maakte daardoor duidelijk dat culturele uitwisseling niet begint bij spreken, maar bij nieuwsgierigheid.

Zes Koreaanse cultuurschatten verschenen in de Peaceon-app

Om die gedachte praktisch te maken, organiseerde HWPL een Korean Traditional Culture Treasure Hunt. De deelnemers openden de Peaceon-app en kregen zes traditionele Koreaanse cultuurschatten te zien. Iedereen mocht één opdracht kiezen, maar sommige deelnemers wilden zoveel mogelijk voorwerpen terugvinden. De opdracht was eenvoudig: wandel in de richting van Anguk Station, bezoek vrij de winkels langs de route, zoek een voorwerp uit de app, maak er een foto bij en beantwoord vervolgens een reflectievraag. De groep kreeg veertig minuten. Om 12.45 uur begon de zoektocht en om 13.25 uur moest iedereen verzamelen in café Ogada. Het was een speelse opdracht, maar achter de spelvorm zat een duidelijke bedoeling. Deelnemers moesten zelf op onderzoek gaan en werden zo actieve bezoekers in plaats van passieve toehoorders.

De eerste winkel maakte meteen duidelijk hoeveel er te ontdekken viel

Al in een van de eerste winkels verschenen traditionele stempels en andere handgemaakte voorwerpen. Er werden foto’s gemaakt, voorwerpen teruggeplaatst en nieuwe hoeken gezocht om alles beter in beeld te brengen. De deelnemers overlegden voortdurend met elkaar. Was dit een van de gezochte cultuurschatten? Moest de foto vóór het voorwerp worden gemaakt? Kon er slechts één opdracht worden uitgevoerd of mochten ze proberen alle zes te vinden? Volgens de uitleg volstond één keuze, maar de nieuwsgierigheid was al gewekt. De deelnemers wilden verder kijken. Wat begon als het uitvoeren van een digitale missie, veranderde daardoor snel in een gezamenlijke ontdekkingstocht.

Een kleine stoffen beurs vertelde een verhaal over generaties

Een van de voorwerpen die tijdens de zoektocht werd bekeken, was een traditionele Koreaanse beurs. In de winkel werd uitgelegd dat oudere familieleden daarin geld konden stoppen om het tijdens feestdagen aan kinderen of kleinkinderen te schenken. Het voorwerp was klein, maar het verhaal erachter was herkenbaar. In veel culturen bestaan gebruiken waarbij grootouders of ouders tijdens bijzondere momenten iets aan een jongere generatie geven. De vorm, kleuren en materialen verschillen, maar de menselijke bedoeling is vaak vergelijkbaar: genegenheid tonen, voorspoed wensen en een familieband bevestigen. Precies daar werd zichtbaar wat culturele uitwisseling kan doen. Een onbekend voorwerp wordt eerst als iets vreemds bekeken. Zodra de betekenis wordt uitgelegd, verschijnt een menselijk gebruik dat ook buiten Korea herkenbaar is.

Zelfs een voedselafdekking werd een aanleiding om vragen te stellen

Naast de beurs werd ook een traditioneel voorwerp bekeken waarmee voedsel kon worden afgedekt. Opnieuw kwamen onmiddellijk vragen. Waarvoor werd het precies gebruikt? Hoe werkte het? Was het decoratief of vooral praktisch? Zulke korte gesprekken lijken onbeduidend, maar ze vormen de basis van cultureel leren. Wie een voorwerp uitsluitend fotografeert, neemt een beeld mee naar huis. Wie vraagt waarvoor het dient, krijgt toegang tot een stukje dagelijks leven. Daardoor verschoof de aandacht voortdurend van het uiterlijk naar het gebruik en van het gebruik naar de waarden die ermee verbonden zijn.

Parelmoer werd het eerste gekozen symbool van Koreaanse vredescultuur

Voor de opdracht in de Peaceon-app werd onder meer gekozen voor parelmoer. Het glanzende materiaal trok onmiddellijk de aandacht. In de reflectie werd het omschreven als een schitterend onderdeel van de Koreaanse vredescultuur. Dat was geen kunsthistorische definitie, maar een persoonlijke interpretatie die ter plaatse ontstond. Parelmoer verandert naargelang het licht en de hoek van waaruit iemand kijkt. Hetzelfde voorwerp kan verschillende kleuren en patronen tonen zonder zelf zijn identiteit te verliezen. Als symbool voor culturele ontmoeting is dat bijzonder krachtig. Ook mensen hoeven niet identiek te worden om samen te kunnen schitteren. Verschillen kunnen zichtbaar blijven en toch deel worden van een groter geheel.

De moeilijkste vraag ging niet over een voorwerp maar over mensen

Na het vinden van een cultuurschat volgde in de app een vraag: hoe kan begrip ertoe leiden dat mensen elkaar meer waarderen? Het antwoord werd tijdens het bezoek meteen geformuleerd. Door elkaar te leren kennen, leren mensen elkaar waarderen. Vanuit die waardering kan de bereidheid groeien om elkaar te koesteren en te beschermen. De woorden ontstonden tussen de winkels, het fotograferen en het zoeken naar de volgende opdracht. Ze waren niet voorbereid voor een podium, maar kwamen voort uit het moment zelf. Een internationale groep liep samen door een Koreaanse cultuurstraat en probeerde niet alleen voorwerpen te vinden, maar ook woorden voor wat die gezamenlijke ervaring betekende.

Geen wereld zonder verschillen maar een wereld die verschillen leert dragen

Tijdens het gesprek werd gesproken over één team en over mensen die samenkomen om naar de cultuur van Korea te kijken. Die eenheid betekende niet dat iedereen dezelfde achtergrond, taal of overtuiging moest aannemen. Integendeel. De waarde van de groep lag juist in de aanwezigheid van verschillende landen en ervaringen. Werkelijke eenheid wist verschillen niet uit. Ze schept een omgeving waarin mensen niet bang hoeven te zijn voor die verschillen. Dat is een belangrijk onderscheid. Vrede is niet hetzelfde als culturele gelijkvormigheid. Vrede betekent dat mensen uiteenlopende identiteiten kunnen behouden zonder elkaar daarom als bedreiging te zien.

Minhwa maakte kiezen bijna onmogelijk

Even later verscheen minhwa, de traditionele Koreaanse volksschilderkunst, in het gezichtsveld. De kleurrijke beelden riepen onmiddellijk enthousiasme op. Eerst was al een andere cultuurschat gekozen, maar na het zien van de schilderijen ontstond het verlangen om ook bij minhwa een foto te maken. De keuze werd uiteindelijk eenvoudig opgelost: als twee kunstvormen indruk maakten, konden beide worden vastgelegd. Dat spontane moment vertelde veel over de rijkdom van Insadong. Een digitale opdracht kan iemand vragen één voorwerp te kiezen, maar cultuur laat zich niet altijd tot één favoriet beperken. Soms ontdekt men pas na de eerste keuze iets wat minstens even krachtig aanspreekt.

Aardewerk en hanbok brachten opnieuw andere delen van Korea in beeld

Tijdens de verdere wandeling kwamen ook Koreaans aardewerk en hanbok ter sprake. Elk voorwerp droeg een ander deel van de cultuur. Aardewerk verwees naar vakmanschap, vormgeving en gebruiksvoorwerpen die tegelijk artistieke waarde kunnen hebben. Hanbok bracht kleding, kleur en feestelijke tradities in beeld. De deelnemers hoefden tijdens deze korte wandeling geen gespecialiseerde kennis over iedere kunstvorm te verwerven. De bedoeling was vooral dat zij leerden kijken. Een cultuur bestaat niet uit één nationaal symbool. Ze leeft in kleding, schilderkunst, huishoudelijke voorwerpen, geschenken, architectuur, taal, geuren, smaken en gewoonten.

Een bekend winkelcomplex bracht traditie en hedendaags ontwerp samen

Een van de opvallendste plaatsen langs de route was het meerlagige winkelcomplex dat door deelnemers onmiddellijk werd herkend van foto’s van Insadong. Het gebouw werd omschreven als een soort open appartementsgebouw vol winkels. Via de verschillende niveaus konden bezoekers langs ateliers, kleine handelszaken en creatieve producten naar boven wandelen. Ook een lift met airconditioning werd tijdens de warme dag dankbaar opgemerkt. De officiële Koreaanse toeristische informatie omschrijft Ssamzigil als een herkenningspunt van Insadong waar ambachten en hedendaags Korea samenkomen. Die combinatie was tijdens het bezoek duidelijk zichtbaar. Traditionele motieven stonden er naast moderne ontwerpen, souvenirs en nieuwe interpretaties van Koreaans vakmanschap.

Stempels veranderden steden in kleine tastbare herinneringen

In een winkel werden stempels getoond die verschillende Koreaanse steden voorstelden. De verkoper legde uit dat zijn werkgever twaalf verschillende steden in ontwerpen had verwerkt. Er werd aandachtig gekeken naar de details en het driedimensionale effect. Ook hier ging het niet uitsluitend om een koopwaar. Een stempel kan een plaats, gebouw of herinnering in een klein object samenbrengen. Voor internationale bezoekers werd het een manier om te zien hoe lokale identiteit wordt vertaald naar een voorwerp dat iemand kan meenemen. Tegelijk ontstond rechtstreeks contact met iemand die bij de productie of verkoop betrokken was. Cultuur werd daardoor geen anoniem product, maar iets waar makers, verkopers en bezoekers samen betekenis aan geven.

De tijd verdween sneller dan verwacht

De veertig minuten bleken bijzonder snel voorbij te gaan. In één winkel kon al veel tijd worden besteed aan kijken, vragen, fotograferen en het invullen van de opdracht. Daarna wachtten nog schilderijen, aardewerk, kleding, architectuur en andere winkels. De naderende afspraak om 13.25 uur zorgde ervoor dat de groep zich opnieuw moest oriënteren. Waar bevonden de andere deelnemers zich? Moest men al terugkeren of kon er nog een verdieping worden bezocht? Die lichte tijdsdruk maakte het bezoek levendig. Het was geen strak geregisseerde rondleiding waarbij iedereen achter een gids aanliep. Deelnemers kregen vrijheid, maakten eigen keuzes en moesten elkaar daarna opnieuw vinden.

‘We are one’ klonk opnieuw tussen de winkels

Op een hoger gelegen open ruimte werd de groep samengebracht voor foto’s. Deelnemers gingen naast en achter elkaar staan, er werd gefilmd en verschillende opnamen werden opnieuw gemaakt. Telkens keerde dezelfde uitroep terug: “We are one.” De woorden hadden eerder die dag al geklonken in het War Memorial of Korea, maar kregen in Insadong een andere sfeer. In het museum vormden ze een antwoord op verhalen over verdeeldheid en oorlog. In de cultuurstraat werden ze een vrolijke uitdrukking van internationale verbondenheid. Toch bleef de diepere betekenis aanwezig. Mensen uit verschillende landen stonden samen in het hart van een cultuur die voor velen nieuw was en benaderden die cultuur niet met afstand, maar met belangstelling.

Een eenvoudig ‘voilà’ werd zelf een stukje culturele uitwisseling

Tussen de opdrachten door ontstonden ook speelse taalgesprekken. Het woord “voilà” werd verschillende keren uitgesproken, gefilmd en uitgelegd. Wat in België en Frankrijk een alledaags woord kan zijn, werd in Seoul plots zelf een klein cultureel voorwerp. Er werd gelachen over de uitspraak en over de gedachte dat mensen in Vlaanderen het fragment graag zouden zien. Het moment toonde dat culturele uitwisseling nooit uitsluitend in één richting loopt. De internationale deelnemers leerden over Korea, maar brachten tegelijk woorden, humor en gewoonten uit hun eigen omgeving mee.

Respect betekende ook aanvaarden dat niet alles gepubliceerd hoeft te worden

Tijdens datzelfde luchtige moment gaf een deelneemster aan dat zij liever niet wilde dat een filmpje op Facebook werd geplaatst. Die wens werd onmiddellijk aanvaard. Dat kleine voorval paste opvallend goed bij de boodschap waarmee de wandeling was begonnen. Respect voor cultuur blijft leeg wanneer er geen respect is voor individuele grenzen. Internationale ontmoeting geeft niemand automatisch het recht om elk beeld te publiceren. Zeker binnen journalistieke verslaggeving blijft toestemming belangrijk wanneer een informeel of persoonlijk moment herkenbaar in beeld wordt gebracht. De mooiste vorm van culturele uitwisseling is er een waarin mensen zich veilig genoeg voelen om zowel mee te doen als grenzen aan te geven.

Journalistiek liep tijdens de wandeling voortdurend mee

Tussen de winkels ontstond ook een gesprek over de manier waarop de reportage werd opgebouwd. De Belgische reporter legde uit dat foto’s tijdens de wandeling al op sociale media werden geplaatst en later in het artikel konden worden verwerkt. Facebook hielp daarbij met het aanpassen van de beeldgrootte, terwijl lezers via ingebedde berichten ook de ruimere fotoreeks konden bekijken. Daarnaast werden verschillende sociale kanalen gebruikt om uiteenlopende publieksgroepen te bereiken. Die werkwijze maakte duidelijk dat verslaggeving tijdens zo’n internationaal programma niet pas ’s avonds begint. Observeren, fotograferen, noteren, publiceren en contacten leggen lopen voortdurend door elkaar.

De wandeling eindigde met traditionele Koreaanse thee

Na de zoektocht verzamelde de groep in het afgesproken café. Daar ging de culturele ontdekking verder via geur en smaak. Op de kaart stonden onder meer omija-cha, pruimenthee, rodeginsengthee en ssanghwa-cha. Vooral de uitgesproken geur van ssanghwa-cha leidde tot nieuwsgierigheid. Er werd geroken, vergeleken en gevraagd welke thee het best gekozen kon worden. Door de warmte kozen verschillende deelnemers voor een koude versie. Na het wandelen, fotograferen en zoeken vormde het theemoment een rustige afsluiting. Cultuur zat niet langer alleen in voorwerpen en schilderijen, maar ook in een glas, een geur en een smaak waarvoor niet iedereen onmiddellijk de juiste woorden vond.

Jetlag en vermoeidheid maakten ook deel uit van de werkelijkheid

De reisdag liet zich intussen voelen. Er werd gerekend hoe laat het in België was en vastgesteld dat het lichaam volgens de Belgische klok eigenlijk nog in de nacht zat. De vermoeidheid, warmte en jetlag maakten het programma menselijk. Internationale vredesprogramma’s bestaan niet alleen uit perfecte groepsfoto’s en voorbereide toespraken. Deelnemers zoeken toiletten, raken elkaar even kwijt, twijfelen over hun bestelling, laden telefoons op en proberen ondanks het tijdsverschil aandachtig te blijven. Juist die gewone momenten brengen mensen vaak dichter bij elkaar. Samen reizen betekent ook rekening houden met elkaars tempo, vermoeidheid en praktische noden.

Insadong maakte de spanning tussen cultuur en commercie zichtbaar

De gids had aan het begin gewaarschuwd dat cultuur niet eenvoudigweg als een product mag worden gezien. Toch bestaat Insadong uiteraard ook uit winkels waar voorwerpen worden verkocht. Die spanning hoeft niet te worden ontkend. Handel kan ambachtslieden en kunstenaars helpen om hun werk voort te zetten, maar culturele voorwerpen verliezen betekenis wanneer ze uitsluitend worden behandeld als fotodecor of souvenir. De opdracht probeerde precies dat te voorkomen. Deelnemers moesten niet alleen iets vinden en fotograferen, maar ook nadenken over de betekenis ervan en over de relatie tussen begrip, respect en vrede.

Een souvenir krijgt pas waarde wanneer ook het verhaal wordt meegenomen

Wie een traditionele beurs, schilderij, stempel of stukje parelmoer koopt, kan het thuis op een kast leggen. Zonder het verhaal blijft het vooral een mooi object. Met het verhaal wordt het een herinnering aan een familiegebruik, een ambacht, een kunstvorm of een ontmoeting. Dat is wellicht de belangrijkste les van de Cultural Street. Cultureel erfgoed blijft niet leven omdat bezoekers ernaar kijken. Het blijft leven wanneer mensen vragen stellen, luisteren naar uitleg, de makers erkennen en de betekenis verder vertellen zonder die te vervormen.

Het programmaboek koppelde culturele nieuwsgierigheid rechtstreeks aan vrede

In het officiële programmaboek van het HWPL International Youth Peace Program wordt Insadong voorgesteld als een plaats waar traditionele Koreaanse cultuur en kunst gedurende generaties werden bewaard en doorgegeven. Volgens het programma kan rechtstreekse kennismaking met andere culturen, waarden en tradities de manier waarop mensen naar de wereld kijken verruimen. Meer wederzijds begrip kan vooroordelen en misverstanden helpen verminderen. Deelnemers werden daarom uitgenodigd na te denken over de vraag hoe mensen met verschillende achtergronden vreedzaam kunnen samenleven.

Die doelstelling kreeg op straat een menselijke vorm

Op papier klinkt dat als een breed educatief doel. Tijdens de wandeling kreeg het een concrete vorm. Iemand legde uit waarvoor een traditionele beurs wordt gebruikt. Een ander hielp bij het herkennen van een voorwerp. Deelnemers maakten foto’s voor elkaar, wezen winkels aan, kozen samen thee en zochten naar de plaats waar de groep opnieuw moest verzamelen. Niemand hoefde een groot diplomatiek probleem op te lossen. De vredesopdracht bestond uit kleine handelingen van aandacht, geduld en samenwerking.

Na de zwaarste verhalen van de ochtend kwam geen oppervlakkig uitstapje

Het zou gemakkelijk zijn geweest om het bezoek aan Insadong uitsluitend als ontspanning na het oorlogsmuseum te beschouwen. Daarvoor was de inhoud echter te belangrijk. De eerste halte toonde wat vooroordelen, vijandbeelden en politieke verdeeldheid uiteindelijk kunnen aanrichten. De tweede halte onderzocht een van de manieren waarop mensen afstand kunnen verkleinen voordat tegenstellingen escaleren. Wie de cultuur van een ander alleen als vreemd of minderwaardig beschouwt, bouwt muren. Wie bereid is vragen te stellen en te luisteren, creëert ruimte voor erkenning.

Vrede begon er met de eenvoudige vraag: wat is dit?

Misschien lag de sterkste les van Insadong niet in één kunstwerk of voorwerp, maar in de vragen die voortdurend werden gesteld. Wat is dit? Waarvoor dient het? Wie gebruikt het? Wat betekent het? Waarom wordt het bewaard? Die vragen lijken klein, maar ze vormen het tegenovergestelde van een vooroordeel. Een vooroordeel vult het antwoord al in voordat de ander iets heeft kunnen uitleggen. Nieuwsgierigheid laat de vraag open en geeft de ander ruimte om zelf te spreken.

Van kijken naar begrijpen en van begrijpen naar waarderen

De wandeling bevestigde daardoor de redenering waarmee de gids was begonnen. Eerst kwam het kijken. Daarna volgden vragen en uitleg. Uit die uitleg groeide begrip. Vanuit begrip ontstond waardering. En pas daarna werd echte uitwisseling mogelijk. Niet elk verschil werd in veertig minuten doorgrond. Dat was ook niet nodig. Het belangrijkste was dat de deelnemers bereid waren om de eerste stap te zetten.

Een cultuurstraat werd zo een kleine oefenplaats voor wereldburgerschap

Insadong liet zien dat wereldburgerschap niet alleen wordt opgebouwd in internationale instellingen of tijdens officiële conferenties. Het ontstaat ook wanneer iemand een onbekend voorwerp voorzichtig vastneemt, naar de betekenis vraagt en het vervolgens met meer aandacht terugplaatst. Het ontstaat wanneer iemand een foto voor een ander maakt, een publicatiegrens respecteert of samen met mensen uit verschillende landen een onbekende thee probeert. De handelingen waren klein, maar precies daarin lag hun geloofwaardigheid.

Parelmoer bleef uiteindelijk het passende beeld van de dag

Van alle ontdekkingen bleef parelmoer misschien wel het meest passende symbool. Het glanst niet vanuit iedere hoek op dezelfde manier. Wie zich verplaatst, ziet nieuwe kleuren. Zo werkt ook culturele ontmoeting. Wie uitsluitend vanuit het eigen standpunt kijkt, ziet maar één deel. Wie bereid is van plaats te veranderen, ontdekt dat hetzelfde verhaal meer schakeringen bevat dan eerst werd vermoed. Insadong vroeg de deelnemers niet om hun eigen identiteit achter te laten. De straat nodigde hen uit hun kijkhoek te verruimen.

De tweede halte eindigde met een opdracht die veel verder reikte dan Seoul

Na het invullen van de Peaceon-opdracht, de groepsfoto’s en de traditionele thee bleef een eenvoudige maar veeleisende gedachte over. Mensen kunnen pas vreedzaam samenleven wanneer zij bereid zijn elkaar niet tot stereotypen te reduceren. Culturele kennis alleen garandeert geen vrede, maar onwetendheid en minachting maken conflicten wel gemakkelijker. Insadong bood daarom geen kant-en-klaar vredesmodel. De straat gaf de deelnemers iets fundamentelers mee: kijk aandachtig, stel vragen, luister naar het antwoord en behandel het verhaal van een ander met zorg. Vrede kan in internationale verdragen worden vastgelegd, maar ze begint soms veel eerder, in een cultuurstraat, tussen twee mensen die samen proberen te begrijpen wat er voor hen ligt.

Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel. AI wordt gebruikt als redactioneel hulpmiddel. De journalist controleerde de inhoud en feiten.)