Twaalf dagen van luchtaanvallen zetten Iraanse nucleaire ambities op achterstand

26 juni 2025

Een reeks gecoördineerde luchtaanvallen heeft het Iraanse nucleaire programma in de afgelopen dagen getroffen met ongekende precisie. Operatie Rising Lion, uitgevoerd door Israël met latere Amerikaanse steun, richtte zich op cruciale faciliteiten van Natanz tot Fordow. Satellietbeelden bevestigen dat uraniumverrijkingsinstallaties, centrifugeproductielocaties en nucleaire ontwikkelingssites zwaar zijn beschadigd of volledig vernietigd.

Strategische vernietiging

Het ondergrondse complex in Natanz, ooit het kloppend hart van Iraanse verrijkingsactiviteiten met 18.400 centrifuges, kreeg op 13 juni Israëlische penetratiebommen te verduren. De aanval verstoorde kritieke elektrische infrastructuur, wat volgens IAEA-chef Grossi tot “ernstige schade” aan centrifuges leidde. Een vervolgactie door de VS op 22 juni met GBU-57 bunkerbusters maakte het complex volledig onbruikbaar. Tegelijkertijd werd het diep ondergrondse Fordow-complex, gespecialiseerd in hoogverrijkt uranium, door twaalf Amerikaanse bunkerbusters getroffen. Satellietfoto’s tonen zes penetratiepunten boven verrijkingshallen, ondanks Iraanse pogingen om tunnels met aarde te vullen.

Essentiële schakels verbroken

Bij de Uranium Conversion Facility in Esfahan werd het metaalconversielab – cruciaal voor kernkopproductie – volledig verwoest. Amerikaanse kruisraketten beschadigden op 22 juni bovendien ondergrondse opslagtunnels, hoewel IAEA-metingen beperkte radioactieve lekkage aantonen. Elders onderging de centrifugefabriek in Karaj eenzelfde lot met volledige vernietiging van productiehallen, terwijl de Lavisan-campus nabij Malek Ashtar Universiteit zware schade opliep aan gebouwen verbonden aan defensieonderzoek. De testfaciliteit Sanjarian, waar ontstekingssystemen voor kernwapens werden ontwikkeld, is eveneens weggevaagd.

Restcapaciteit en diplomatie

Hoewel 90% van Iraanse centrifuges vernield is, blijft voorradig verrijkt uranium een potentiële dreiging. Experts schatten dat Iran minstens vijf jaar nodig heeft om verrijkingscapaciteit te herstellen. “Elke toekomstige deal moet deze restanten adresseren,” benadrukt het rapport, verwijzend naar onderhandelingen onder het huidige staakt-het-vuren. De onderzoekers zien een uniek diplomatiek venster nu Iraanse nucleaire infrastructuur in puin ligt, maar waarschuwen voor onbewaakte voorraden en kennis.

Bronnen:

Bericht: “Post-Attack Assessment of the First 12 Days of Israeli Strikes on Iranian Nuclear Facilities” door David Albright en Spencer Faragasso, The Institute for Science and International Security, 24 juni 2025.

Andy Vermaut +32499357495