Verdwenen in stilte: de roep om gerechtigheid voor minderheden in Pakistan
05 april 2025
Te midden van Pakistans bruisende steden en uitgestrekte landschappen voltrekt zich een stille tragedie. Enforced disappearances, oftewel gedwongen verdwijningen, teisteren etnische en religieuze minderheden zoals de Baloch, Sindhi, hindoes, christenen en Ahmadi-moslims. Op 1 april 2025 bracht Global Human Rights Defence (GHRD) deze crisis onder de aandacht tijdens een zij-evenement op de 58e zitting van de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties in Genève. Met experts uit verschillende hoeken van de wereld werd duidelijk: dit is geen geïsoleerd probleem, maar een systematische onderdrukking die schreeuwt om actie.
Een podium voor de onderdrukten
De bijeenkomst in Genève werd geleid door Charlotte Zehrer van GHRD, die het evenement opende met een krachtig pleidooi. Ze werd bijgestaan door een indrukwekkend panel: Isabelle Wachsmuth van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), Jamal Baloch, een mensenrechtenactivist uit Balochistan, Ammarah Balouch, vertegenwoordiger van UN Women UK en activist uit Sindh, en Anwar Mehmood Rehman, een Zwitserse politicus en voorvechter van de Ahmadiyya-gemeenschap. Samen schetsten zij een beeld van pijn, veerkracht en dringende noodzaak.
De harde realiteit van gedwongen verdwijningen
Charlotte Zehrer begon met de bevindingen van een recent GHRD-rapport, uitgebracht in de week voor het evenement. In 2024 werden alleen al in Balochistan 619 gevallen van gedwongen verdwijningen geregistreerd. Dit zijn geen incidenten, maar een bewuste tactiek om politieke dissidenten de mond te snoeren, activisten te breken en minderheden te exploiteren. Mensen verdwijnen spoorloos, terwijl hun families achterblijven met angst, intimidatie en financiële ellende. Pakistan schiet tekort in het nakomen van internationale mensenrechtenverplichtingen, stelde Zehrer. De straffeloosheid van daders blijft onaangetast, en binnenlandse pogingen om de crisis aan te pakken zijn ontoereikend. Haar oproep was helder: er zijn dringend juridische hervormingen nodig, onafhankelijke onderzoeken, gerechtelijke verantwoording en steun voor de families van slachtoffers.
De psychologische tol
Isabelle Wachsmuth, die zelf Pakistan bezocht als projectmanager bij de WHO, zoomde in op de menselijke kant van deze tragedie. Slachtoffers en hun families kampen met diepe trauma’s: depressie, posttraumatische stressstoornis en een verlies van eigenwaarde. Deze wonden helen niet zomaar, zelfs niet jaren na de verdwijning. Ze benadrukte dat oplossingen voorop moeten staan, vooral als het gaat om psychosociale hulp. Als kunstenaar wees ze op de kracht van creativiteit, niet alleen als therapie, maar ook als middel om wereldwijd bewustzijn te creëren. Lokale organisaties in Balochistan en andere regio’s die steun bieden, verdienen volgens haar versterking van de internationale gemeenschap.
Balochistan: een regio in nood
Jamal Baloch, verbonden aan de mensenrechtenafdeling van de Baloch National Movement, bracht de situatie in Balochistan scherp in beeld. Dit gebied is rijk aan grondstoffen, maar de inwoners zien daar weinig van terug. Protesten tegen uitbuiting of de stijgende golf van verdwijningen worden met harde hand neergeslagen. Hij vertelde over een moeder die twee zonen verloor aan gedwongen verdwijningen door het Pakistaanse leger. Telkens als een lichaam werd gevonden, keerde ze terug om te zien of het haar derde, nog steeds vermiste zoon was. Zulke verhalen zijn geen uitzondering, maar een patroon van onderdrukking en etnische zuivering. Baloch sloot af met een krachtige boodschap: wie dit heeft meegemaakt, ziet het als een genocide. Hij smeekte de Verenigde Naties om in te grijpen en de mensen van Balochistan te beschermen.
De vergeten vrouwen van Sindh
Ammarah Balouch richtte de aandacht op een specifiek aspect van deze crisis: de gedwongen bekering en huwelijken van Sindhi-meisjes. In 2024 werden in Pakistan ruim 1200 gevallen gedocumenteerd, waarvan bijna 850 in Sindh. Jonge meisjes, soms pas 14 jaar oud, worden ontvoerd, gedwongen tot bekering en uitgehuwelijkt tegen hun wil. Daarnaast kampen Sindhi-vrouwen met gendergerelateerd geweld, eerwraak, beperkte toegang tot onderwijs en vroege huwelijken. Meer dan twee miljoen meisjes in de regio gaan niet naar school. Dit alles vormt een ernstige schending van mensenrechten, met name van het CEDAW-verdrag, stelde Balouch. Ze drong aan op onmiddellijke actie van de Pakistaanse regering, maatschappelijke organisaties en de internationale gemeenschap om wettelijke bescherming te bieden, onderwijs te garanderen en slachtoffers te steunen.
Ahmadi’s: vervolgd om hun geloof
Anwar Mehmood Rehman bracht de benarde positie van de Ahmadiyya-moslims in Pakistan onder de aandacht. Deze groep wordt genadeloos vervolgd, puur vanwege hun religie. De Pakistaanse grondwet en andere decreten verbieden hen zichzelf moslim te noemen, gebedsplaatsen te hebben of islamitische tradities zoals het salat-gebed uit te voeren. Overtredingen kunnen de doodstraf opleveren, wat leidt tot geweld door menigten en eigen rechter spelen. Rehman wees op gebeurtenissen van 31 maart 2025, de dag voor het evenement, tijdens het Eid-feest dat het einde van de ramadan markeert. Duizenden Ahmadi’s, vooral in de hoofdstad, mochten hun gebedshuizen niet betreden of het feest vieren. Politie hield hen tegen, terwijl huizen en eigendommen werden beklad met graffiti die oproept tot hun dood, gevoed door politieke haatzaaiende taal.
Een verenigd pleidooi
Alle panelleden stonden schouder aan schouder in hun eis: de gedwongen verdwijningen en vervolging van minderheden in Pakistan moeten stoppen. De cultuur van straffeloosheid moet worden doorbroken, en daders moeten eindelijk ter verantwoording worden geroepen. De Verenigde Naties en de internationale gemeenschap hebben hierin een sleutelrol, benadrukten ze. De stemmen van de onderdrukten moeten luider klinken, hun dagelijkse strijd mag niet vergeten worden. Diplomatieke en financiële druk op Pakistan is essentieel om deze praktijken te beëindigen. De zaal in Genève reageerde met applaus, maar de echte test ligt in wat nu volgt.
Een crisis die niet wacht
De cijfers liegen er niet om: 619 verdwijningen in Balochistan in 2024, 850 gedwongen bekeringen in Sindh, en talloze Ahmadi’s die hun geloof niet vrij kunnen belijden. Achter elk getal schuilt een mens, een familie, een verhaal van verlies. De sprekers in Genève maakten duidelijk dat dit geen lokaal probleem is, maar een wereldwijde oproep tot actie. Pakistan staat op een kruispunt: kiest het voor gerechtigheid, of blijft het zwijgen terwijl minderheden verdwijnen?
Bronnenoverzicht
- Website Global Human Rights Defence: www.ghrd.org
