Vlaanderen zet koers naar duurzame en efficiënte mobiliteit
22 december 2024
Een vernieuwd mobiliteitsbeleid dat Vlaanderen transformeert
De Vlaamse Regering heeft een ambitieuze strategie onthuld om de mobiliteit in Vlaanderen grondig te herstructureren. Met een allesomvattende aanpak, gericht op verkeersveiligheid, duurzame mobiliteit en infrastructuurverbeteringen, legt dit plan de basis voor een vlottere, veiligere en groenere toekomst. Deze visie houdt rekening met de complexe uitdagingen zoals filevorming, de impact van transport op het milieu en de noodzaak om de bestaande infrastructuur aan te passen aan de eisen van morgen.
Verkeersveiligheid krijgt prioriteit
Het aantal verkeersslachtoffers in Vlaanderen blijft zorgwekkend hoog. Daarom wordt Vision Zero, de ambitie om het aantal verkeersdoden volledig te elimineren, een kerndoel van het beleid. De Vlaamse Regering actualiseert in 2025 het verkeersveiligheidsplan en neemt gerichte maatregelen, zoals de herinrichting van zwarte punten en kruispunten met een hoog risico. Slimme verkeerslichten en automatische detectiesystemen worden uitgerold om conflicten tussen weggebruikers te minimaliseren.
De veiligheid van kwetsbare weggebruikers, waaronder kinderen en fietsers, krijgt bijzondere aandacht. Schoolroutes en -omgevingen worden veiliger gemaakt door middel van infrastructuuraanpassingen en strengere verkeersregels. De kindnorm wordt gehanteerd als leidraad, terwijl zones 30 in schoolomgevingen verder worden uitgebreid. Bovendien investeert de Vlaamse overheid fors in vergevingsgezinde weginfrastructuur en wegmeubilair om de impact van menselijke fouten te verminderen.
Een ambitieuze modal shift
De Vlaamse Regering zet in op een modal shift die duurzame vervoersmodi prioriteit geeft. Tegen 2030 moet het aandeel van duurzame vervoersmiddelen zoals fietsen, openbaar vervoer en deelmobiliteit stijgen tot 50% van alle verplaatsingen. Een integraal Masterplan Fiets voorziet in de aanleg van veilige en comfortabele fietspaden, inclusief fietssnelwegen. Structureel onderhoud wordt opgevoerd om de kwaliteit van bestaande fietsinfrastructuur te garanderen.
Hoppinpunten en multimodale knooppunten worden uitgerold om naadloze overstappen tussen vervoersmodi te faciliteren. Dit past in de bredere visie van combimobiliteit, waarbij het efficiënt combineren van verschillende vervoersmiddelen de norm wordt.
Geïntegreerd investeringsprogramma voor infrastructuur
Een van de speerpunten van het vernieuwde beleid is de ontwikkeling van een Geïntegreerd Investeringsprogramma (GIP). Dit programma biedt een meerjarig perspectief, met een horizon van minstens tien jaar voor grote projecten. Het GIP richt zich op structureel onderhoud en vervangingsinvesteringen om verouderde infrastructuur op peil te houden. Dit verhoogt de betrouwbaarheid van het Vlaamse mobiliteitssysteem en draagt bij aan verkeersveiligheid en betere doorstroming.
Grote infrastructuurprojecten zoals de Ring rond Brussel, de Seine-Scheldeverbinding en de nieuwe sluis in Zeebrugge worden in het GIP opgenomen. Door duidelijke prioriteiten te stellen, wil de Vlaamse Regering versnippering en vertragingen in de uitvoering van projecten voorkomen.
Openbaar vervoer: modernisering en vergroening
De Lijn blijft een cruciale speler in het Vlaamse mobiliteitsbeleid en krijgt extra middelen om haar vloot te moderniseren en te vergroenen. Elektrische en hybride voertuigen zullen een groter aandeel uitmaken van het rollend materieel, wat bijdraagt aan de klimaatdoelstellingen. De stiptheid en betrouwbaarheid van het openbaar vervoer worden verbeterd door de aanleg van busbanen, eigen tram- en busbeddingen en slimme verkeerslichten.
Een nieuw openbaredienstcontract (ODC) met De Lijn, geldig tot 2035, biedt het bedrijf de stabiliteit om langetermijninvesteringen te plannen. Tegelijkertijd worden de prestaties van De Lijn strenger gemonitord, met aandacht voor klantentevredenheid, productiviteit en kostenefficiëntie.
Versterking van goederenvervoer
Om de druk op de wegen te verlichten, wordt het goederenvervoer via spoor en water verder ontwikkeld. Vlaanderen investeert in regionale binnenvaarthubs en gedeelde overslagplaatsen om de modal shift in het goederenvervoer te versnellen. Ook het netwerk voor containervervoer over het spoor wordt nieuw leven ingeblazen in samenwerking met de federale overheid.
De kilometerheffing voor vrachtwagens wordt geoptimaliseerd om congestie en sluipverkeer tegen te gaan. Nachttransport wordt gestimuleerd om de druk op de wegen te spreiden. Daarnaast worden extra vrachtwagenparkings aangelegd in samenspraak met de vervoerregio’s.
Duurzame mobiliteit en innovatie
De transitie naar emissievrije mobiliteit krijgt een belangrijke plaats in het beleid. Vlaanderen zet in op de verdere uitrol van laadpunten voor elektrische voertuigen, met aandacht voor slim laden en hernieuwbare energie. Strategisch geplaatste laadpleinen moeten de versnipperde uitrol vervangen, wat zorgt voor meer efficiëntie en minder druk op de publieke ruimte.
Daarnaast wordt ingezet op innovatieve technologieën zoals autonoom rijden, slimme verkeerslichten en dynamisch verkeersmanagement. Deze technologische ontwikkelingen moeten de doorstroming verbeteren en de verkeersveiligheid verhogen.
Een toekomstgerichte aanpak
Met deze ambitieuze plannen toont de Vlaamse Regering haar vastberadenheid om de mobiliteitsuitdagingen van de toekomst aan te pakken. Door te investeren in duurzame infrastructuur, veilige verkeersomstandigheden en moderne technologie, wil Vlaanderen een voorbeeld worden van efficiënte en milieuvriendelijke mobiliteit in Europa.
