Uitgebreide workshops en panel in Brussel verbinden risico’s, algoritmisch management, Draghi Report en sociale bescherming met kwaliteitsjobs

25 juni 2026

Op 25 juni 2026 organiseerde CESI in Brussel de Summer Days rond elementen van een nieuwe Quality Jobs Act. De bijeenkomst vond plaats in Le Bouche à Oreille aan de Rue Félix Hap 11 in 1040 Brussel. De dag bestond uit twee workshops, een plenaire rapportage door de facilitators en een panel over de Draghi Report als steun voor een EU Quality Jobs Act. Kerstin Born-Sirkel modereerde de plenaire sessies. Deelnemers bespraken fysieke en psychosociale risico’s op het werk, algoritmisch management en artificiële intelligentie, en de relatie tussen competitiviteit en kwaliteit van jobs.

Workshop over fysieke en psychosociale risico’s

Bogdan Deleanu van EU-OSHA leidde de eerste workshop. Door de hittegolf werd de oorspronkelijk geplande opzet met twee workshops en discussiegroepen aangepast tot één sessie in een amphitheateropstelling. Hij stelde aanpassing centraal als rode draad. Deleanu bracht een persoonlijk verhaal over een familiediscussie in Roemenië met drie generaties. De jongere voelde vooral stress over stabiliteit. Ouders in hoge-drukbanen maakten zich zorgen over zijn welzijn. Grootouders wezen op fysieke gezondheid en eigen ervaringen met werkgerelateerde aandoeningen na jarenlange blootstelling. Een grootouder was vroeger met pensioen gegaan door een ademhalingsziekte veroorzaakt door deeltjes in de lucht op de werkplek. Dit voorbeeld toonde hoe psychosociale en fysieke risico’s zich opstapelen en de kwaliteit van een job en het latere leven beïnvloeden.

Vibeke West van de preventie research unit in Bilbao presenteerde data uit enquêtes. Uit de periodieke enquête onder meer dan vijfenveertigduizend bedrijven blijken risico’s als langdurig zitten, herhaalde hand- of armbewegingen, omgaan met moeilijke derden zoals klanten patiënten of leerlingen, tillen en verplaatsen van mensen, tijdsdruk, hitte en chemicaliën. Uit de werknemersenquête van 2025 met meer dan vijfentwintigduizend respondenten blijkt dat ernstige tijdsdruk of werkoverbelasting wijdverspreid zijn. Tot een derde van de werknemers voelt zich niet voldoende erkend of beloond voor het geleverde werk. Intimidatie en pesten komen minder frequent voor maar hebben een grote impact op de gezondheid met gevolgen als depressie, stressgerelateerde klachten en slaapstoornissen. Gezondheidsproblemen die door het werk worden veroorzaakt of verergerd omvatten vermoeidheid als meest gerapporteerde klacht, gevolgd door hoofdpijn, oogklachten, stress, depressie en angst. Werkgerelateerde ziekten veroorzaken in de EU meer sterfgevallen dan ongevallen. Kanker is de leidende oorzaak van werkgerelateerde mortaliteit, gevolgd door hart- en vaatziekten, ademhalingsaandoeningen en musculoskeletale problemen. Bedrijven nemen maatregelen tegen psychosociale risico’s zoals meer autonomie voor werknemers, vertrouwelijke counseling en training in conflictbeheersing. Bij grotere organisaties komen deze maatregelen vaker voor. Voor musculoskeletale risico’s richten bedrijven zich op ergonomische uitrusting, pauzes en gereduceerde werktijden.

Deleanu introduceerde drie fictieve profielen die met behulp van kunstmatige intelligentie waren opgesteld. Elena werkt als verpleegkundige in een groot openbaar ziekenhuis met roulerende dag-, avond- en nachtdiensten. Zij assisteert patiënten met mobiliteit, dient behandelingen en medicatie toe, werkt met elektronische patiëntendossiers en reageert op urgente situaties. Zij staat en loopt veel, verplaatst apparatuur en ervaart wisselende bezettingsgraden. Vaak voelt zij dat er onvoldoende tijd is om elke taak naar de gewenste standaard af te ronden. Marius is onderhoudswerker bij de openbare werken. Hij onderhoudt parken, repareert publieke infrastructuur, ruimt stormschade op en helpt bij de voorbereiding van publieke evenementen. Hij bedient machines en elektrisch gereedschap, laadt materialen in voertuigen en werkt regelmatig buiten bij extreme hitte, regen of moeilijk weer. Budgettaire en personele beperkingen leiden tot extra verantwoordelijkheden voor zijn team. Ana werkt als magazijnmedewerker in een groot logistiek centrum voor online bestellingen die naar meerdere landen gaan. Zij scant artikelen een voor een met een handheld apparaat. Een algoritme stuurt haar richting, beweging, prioriteiten en volgt haar locatie. Zij loopt dagelijks veel, verplaatst karren en heeft te maken met prestatie-indicatoren en werklasten. Piekperiodes rond Black November en Kerstmis leiden tot frequente overuren.

Deelnemers bespraken risico’s per profiel. Voor Elena kwamen lichamelijke belasting door tillen en staan, mogelijke blootstelling aan cytotoxische stoffen bij het toedienen van medicijnen, verstoring van slaap door nachtdiensten, lage bezetting met overuren en gevolgen voor de werk-privébalans aan bod. Administratieve belasting naast de kernzorg voor patiënten en emotionele belasting door confrontatie met lijden, dood en soms geweld werden genoemd. Voor Marius werden musculoskeletale klachten door zwaar werk en buitenactiviteiten, klimaatgerelateerde risico’s door hitte en weer en extra werklast door onderbezetting genoemd. Voor Ana spraken deelnemers over de druk van algoritmisch management, prestatie tracking en de noodzaak om overuren te accepteren uit angst voor inkomensverlies of baanzekerheid. Dit leidt tot verhoogde stress. Oplossingen omvatten betere werkorganisatie, meer personeel, robotische ondersteuning voor eenvoudige taken en transparante communicatie bij invoering van technologie. Een voorbeeld toonde dat transparante aanpak leidde tot tevredenheid bij zesentachtig procent van de werknemers. Andere suggesties betroffen audits en begeleiding om processen te verbeteren en een benadering vanuit de welzijnseconomie.

Workshop over algoritmisch management en artificiële intelligentie

Iris vatte de tweede workshop samen. Algoritmisch management houdt in dat artificiële intelligentie wordt ingezet voor controle, aansturing en besluitvorming. De vraag was of dit de managementpraktijk op de werkvloer negatief beïnvloedt, welke risico’s en kwesties rijzen en welke voordelen artificiële intelligentie op het werk biedt. Deelnemers wezen op het belang van inclusie van werknemers bij het ontwikkelen en implementeren van tools. Tools moeten op maat worden gemaakt omdat risico’s kunnen ontstaan door menselijke biases die in artificiële intelligentie terechtkomen. Artificiële intelligentie kan biases ook helpen voorkomen, maar dat hangt af van hoe de systemen worden gebouwd en hoe prompts worden geschreven. Inclusie van werknemers is essentieel, ook bij het gebruik van artificiële intelligentie en bij besluitvorming. Dit geldt vooral voor processen die niet zijn afgestemd op werknemers met neurodivergentie of andere specifieke behoeften. Verantwoordelijkheid vormde een ander belangrijk punt. Wie is verantwoordelijk voor beslissingen die door artificiële intelligentie worden genomen? Hoeveel ruimte krijgt artificiële intelligentie? Er rees de vraag of een werkgever kan stellen dat een beslissing door een gestandaardiseerd systeem is genomen en daarom niet biased is. Artificiële intelligentie moet mensgericht blijven. Empathie en aandacht voor relaties en de werkomgeving mogen niet verloren gaan. Beslissingen mogen niet alleen op competenties en vaardigheden gericht zijn. Een open vraag voor de Quality Jobs Act was wat wettelijk bindend moet worden gemaakt en wat als goede praktijken kan blijven.

Rapportage door facilitators en kruisbestuiving in de plenaire sessie

In de plenaire sessie na de lunch vatte Bogdan Deleanu de eerste workshop samen. Aanpassing bleek cruciaal toen de sessie door de hittegolf werd omgevormd. Data toonden dat organisaties over de jaren steeds meer maatregelen nemen om risico’s te voorkomen, ook opkomende risico’s. De drie profielen leidden tot discussie over risico’s en negatieve gevolgen voor gezondheid en veiligheid. Er werd gestuurd naar de conclusie dat elke job een kwaliteitsjob kan worden via aanpassingen op de werkplek, in training en in de organisatie. Een informele peiling aan het eind toonde dat de overgrote meerderheid vond dat de drie jobs met passende aanpassingen, training of organisatie een kwaliteitsjob kan worden. Bij de algoritmisch aangestuurde magazijnwerker gingen minder handen omhoog. Iris vatte de tweede workshop samen met aandacht voor inclusie van werknemers, verantwoordelijkheid voor beslissingen en de noodzaak van mensgerichte artificiële intelligentie. In de kruisbestuiving werd besproken dat versnelling door artificiële intelligentie kan leiden tot gevoelens van overwendiging en verlies van gevoel van verantwoordelijkheid of ownership. Algoritmisch management biedt kansen voor betere taakverdeling en risicovermindering, maar kan ook leiden tot vervreemding, isolatie en surveillance via tracking. Positieve voorbeelden werden genoemd. Technologie kan veiligheid verbeteren bij werk op hoogte of onderhoud door monitoring en vroege detectie van gevaren zoals brand of vallen. In een woonzorgcentrum werd een chatbot ingezet om mensen met dementie te ondersteunen. Dit hielp bij geheugen en vrijde verpleegkundigen op. De profielen werden gekozen omdat iedereen er enige kennis over heeft, omdat ze relevant zijn en omdat ze een breed scala aan risico’s vertegenwoordigen. Een verpleegkundige kan niet worden vervangen maar wel worden geholpen, bijvoorbeeld met robotische tilliften.

Panel over de Draghi Report als steun voor een Quality Jobs Act

Na de rapportage volgde een panel met MEP Alicia Homs Ginel, MEP Estelle Ceulemans, MEP Maria Ohisalo en Arne Franke van de Confederatie van Duitse Werkgeversverenigingen. Arne Franke stelde dat de Draghi Report voor werkgevers de leidraad blijft tot 2029. Eerst moet competitiviteit worden verhoogd, waarna kwaliteitsjobs automatisch volgen omdat sociale partners in alle lidstaten daarvoor zorgen. Competitiviteit en innovatie hangen samen met kwaliteit van jobs, zowel historisch als internationaal. Europa verliest terrein in GDP en de taart wordt kleiner. Maria Ohisalo bracht een persoonlijk voorbeeld met een kinderdagverblijf dat door extreme hitte sloot. Dit raakt de sociale acceptatie van de Europese Unie in het dagelijks leven. Kwaliteitsjobs gaan verder dan loon en omvatten training, loopbaanontwikkeling, gezondheid en veiligheid inclusief bescherming tegen extreme temperaturen, werk-privébalans en non-discriminatie. Competitiviteit ontstaat door mensen te beschermen, niet door lonen te verlagen of bescherming af te bouwen. Woningcrisis en kinderdagverblijven zijn onderdeel van jobkwaliteit omdat ze productiviteit beïnvloeden. Alicia Homs Ginel benadrukte dat kwaliteitsjobs eerst leiden tot betere productiviteit en daarmee tot meer competitiviteit. Er moet evenwicht zijn tussen economische, ecologische en sociale pijlers. Woningcrisis hangt samen met mentale gezondheid en productiviteit. De traineeships directive is cruciaal om uitbuiting van jonge mensen te voorkomen en hoop te geven aan de generatie die studeerde en mobiel werd. Subcontracting, psychosociale risico’s en extreme temperaturen verdienen aandacht op Europees niveau.

Posities over definitie, lasten en handhaving

Arne Franke stelde dat een kwaliteitsjob elke job is die voldoet aan EU-recht, nationaal recht en collectieve afspraken. Offshoring is een natuurlijke ontwikkeling die niet volledig kan worden gestopt. Bedrijven willen geen oneerlijke concurrentie via subcontracting, maar bestaande misstanden zijn al illegaal. Handhaving door inspecties en justitie is het probleem, niet gebrek aan regels. De Quality Jobs Act mag geen extra lasten creëren die competitiviteit ondermijnen. MEP’s wezen op het risico van deregulering die sociale verworvenheden aantast. Lagere lasten zijn acceptabel als ze bureaucratie verminderen, maar niet als ze bescherming afbouwen. De Green Deal en due diligence wetgeving vragen investeringen van bedrijven. Onzekerheid door omnibusprocedures schaadt die investeringen. Handhaving in lange subcontractingketens is moeilijk door gebrek aan middelen bij inspecties en politie. Woningcrisis leidt tot absentéisme en lagere productiviteit omdat mensen lange reistijden hebben en slechter slapen. De panelleden waren het erover eens dat de Draghi Report kwaliteitsjobs koppelt aan competitiviteit, maar verschilden van mening over de volgorde en over wat lasten of juist drijvers zijn. Bescherming van werknemers, inclusief tegen hitte en in de woningmarkt, draagt bij aan productiviteit en daarmee aan competitiviteit.

Bronnen:
EU-OSHA
CESI Summer Days 2026
Workshop Physical and Psychosocial Risks at Workplaces – The relevance for Quality Jobs
Workshop Algorithmic management and AI at Work in a new Quality Jobs Act
Panel The Draghi Report as a supporter of an EU Quality Jobs Act
Le Bouche à Oreille, Rue Félix Hap 11, 1040 Brussels

Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel. AI wordt gebruikt als redactioneel hulpmiddel. De journalist controleerde de inhoud en feiten.)