Facilitators rapporteren uitgebreid over risico’s, algoritmisch management en aanpassingen bij kwaliteitsjobs

25 juni 2026

Op 25 juni 2026 organiseerde CESI in Brussel de Summer Days rond elementen van een nieuwe Quality Jobs Act. De bijeenkomst vond plaats in Le Bouche à Oreille aan de Rue Félix Hap 11 in 1040 Brussel. Na de ochtendworkshops en een lunchpauze volgde de plenaire sessie met rapportage door de facilitators en discussie met het publiek. Kerstin Born-Sirkel modereerde. Bogdan Deleanu van de European Agency for Safety and Health at Work rapporteerde over de eerste workshop rond fysieke en psychosociale risico’s op het werk. Iris rapporteerde over de tweede workshop rond algoritmisch management en artificiële intelligentie op het werk.

Rapportage over fysieke en psychosociale risico’s

Bogdan Deleanu vatte de eerste workshop samen. Aanpassing bleek de centrale boodschap toen de sessie door de hittegolf werd omgevormd van twee aparte workshops met discussiegroepen naar één sessie in een amphitheateropstelling. De discussie behandelde risico’s en negatieve gevolgen voor gezondheid en veiligheid. Tegelijkertijd werd besproken hoe jobs ondanks die risico’s kwaliteitsvol kunnen blijven of worden in Europa. Vibeke West van de preventie research unit in Bilbao presenteerde data en grafieken uit enquêtes bij bedrijven en ondernemingen. Die toonden dat organisaties over de jaren steeds meer maatregelen nemen om risico’s te voorkomen, ook opkomende risico’s. Drie toegepaste profielen werden besproken: een verpleegkundige, een gemeentelijke onderhoudswerker en een magazijn- en logistiek operator. Iedereen was het erover eens dat dit jobs zijn die niet kunnen worden gemist en die op dit moment niet door robots kunnen worden vervangen. De discussie richtte zich op risico’s. Sommigen legden de nadruk op psychosociale aspecten. Er werd ook herinnerd aan het blijvende belang van fysieke risico’s bij jobs zoals dat van de verpleegkundige. Praktijkmensen uit het veld deelden inzichten. Er werd een link gelegd met de ochtendbesprekingen over uitdagingen van het moment. Tegelijkertijd werd de discussie gestuurd naar de conclusie dat elke job een kwaliteitsjob kan zijn via aanpassingen op de werkplek, in training en in de organisatie. Sommige maatregelen vragen investeringen. Er kwam een brede variatie aan mogelijke acties naar voren. De discussie richtte zich vooral op organisatorische maatregelen. Aan het eind werd een informele peiling gehouden onder de aanwezigen. De overgrote meerderheid vond dat elk van de drie jobs met passende aanpassingen, training of organisatie een kwaliteitsjob kan worden. Bij de magazijnwerker die door algoritmes wordt aangestuurd gingen minder handen omhoog.

Rapportage over algoritmisch management en artificiële intelligentie

Iris vatte de tweede workshop samen. Algoritmisch management houdt in dat artificiële intelligentie wordt ingezet voor managementtaken zoals controle, aansturing en besluitvorming. De vraag was of dit de managementpraktijk op de werkvloer negatief beïnvloedt, welke risico’s en kwesties rijzen en welke voordelen artificiële intelligentie op het werk biedt. Er werd besproken hoe artificiële intelligentie in algoritmisch management wordt beschouwd. Het gaat niet om alle artificiële intelligentie maar om technologie in bredere zin, waarbij artificiële intelligentie tegenwoordig een grote rol speelt. In het kader van de Quality Jobs Act kwamen risico’s en te verwachten rechten aan bod. Deelnemers wezen op het belang van inclusie van werknemers bij het ontwikkelen en implementeren van deze tools. Tools moeten op maat worden gemaakt omdat risico’s kunnen ontstaan door menselijke biases die in artificiële intelligentie terechtkomen. Artificiële intelligentie kan biases ook helpen voorkomen, maar dat hangt af van hoe de systemen worden gebouwd en hoe prompts worden geschreven. Inclusie van werknemers is essentieel, ook bij het gebruik van artificiële intelligentie en bij besluitvorming. Dit geldt vooral voor processen die niet zijn afgestemd op werknemers met neurodivergentie of andere specifieke behoeften. Verantwoordelijkheid vormde een ander belangrijk punt. Wie is verantwoordelijk voor beslissingen die door artificiële intelligentie worden genomen? Hoeveel ruimte krijgt artificiële intelligentie? Er rees de vraag of een werkgever kan stellen dat een beslissing door een gestandaardiseerd systeem is genomen en daarom niet biased is. Artificiële intelligentie moet mensgericht blijven. Empathie en aandacht voor relaties en de werkomgeving mogen niet verloren gaan. Beslissingen mogen niet alleen op competenties en vaardigheden gericht zijn. Een open vraag voor de Quality Jobs Act was wat wettelijk bindend moet worden gemaakt en wat als goede praktijken kan blijven.

Kruisbestuiving tussen de workshops en concrete voorbeelden

In de plenaire discussie werd de link tussen beide workshops verder besproken. Versnelling door artificiële intelligentie kan leiden tot gevoelens van overweldiging. Dit kan psychosociale problemen veroorzaken wanneer mensen zich niet meer verantwoordelijk of eigenaar voelen van hun werk. Bij algoritmisch management zijn er risico’s en kansen. Een algoritme kan taken toewijzen en werklast beheren op een manier die rotatie bevordert en mensen werk laat doen waar ze goed in zijn. Technologie kan ook risico’s verminderen door robots of systemen tussen mensen en gevaar te plaatsen. Tegelijkertijd kunnen algoritmes leiden tot gevoelens van vervreemding, isolatie en verwijdering van menselijke besluitvorming. Ze kunnen concurrentie creëren, zowel reëel als ervaren, en surveillance mogelijk maken via tracking. Dit kan negatieve psychosociale gevolgen hebben. Positieve voorbeelden werden genoemd. Technologie kan veiligheid verbeteren bij werk op hoogte of onderhoud door monitoring en vroege detectie van gevaren zoals brand of vallen. In een woonzorgcentrum werd een chatbot ingezet om mensen met dementie te ondersteunen. Dit hielp bij geheugen en vrijde verpleegkundigen op. De drie profielen werden gekozen omdat iedereen er enige kennis over heeft, omdat ze relevant zijn en omdat ze een breed scala aan risico’s vertegenwoordigen. Een verpleegkundige kan niet worden vervangen maar wel worden geholpen, bijvoorbeeld met robotische tilliften.

Debat over wetgeving versus bewustwording en preventie

Een deelnemer vroeg of sterkere wetgeving nodig is voor preventie van psychosociale risico’s of dat meer nadruk op bewustwording en preventie volstaat. Bogdan Deleanu antwoordde dat data en onderzoek duidelijk maken dat dit een issue is in Europa. Meer dan de helft van de mensen voelt zich niet comfortabel om over mentale gezondheid op het werk te praten met leidinggevenden. EU-OSHA lanceert daarom een campagne van tweeënhalf jaar rond mentale gezondheid. Er is een stigma en gebrek aan begrip. Preventiecultuur is belangrijk. Er bestaat al een kaderrichtlijn die werkgevers verplicht risico’s te voorkomen. EU-OSHA biedt tools zoals een interactieve online tool voor risicoanalyse rond mentale gezondheid. Wetgeving is een taak voor het Europees Parlement en de Commissie. Verschillende lidstaten hebben verschillende modellen. Cultuurverandering is eveneens nodig. De snelheid waarmee sommige risico’s evolueren of verschijnen vormt een uitdaging, vooral bij artificiële intelligentie en algoritmisch management. Sommige risico’s komen snel op en laten weinig tijd voor mitigatie. Iris vulde aan met rechten die in de workshop rond algoritmisch management werden genoemd. Werknemers hebben recht op inclusie in alle processen rond ontwikkeling en gebruik van tools. Er is recht op ownership van artificiële intelligentie door bedrijven. Artificiële intelligentie moet mensgericht blijven. Er blijft de vraag wat wettelijk bindend moet zijn en wat als goede praktijken kan gelden.

Bronnen:
EU-OSHA
CESI Summer Days 2026
Workshop Physical and Psychosocial Risks at Workplaces – The relevance for Quality Jobs
Workshop Algorithmic management and AI at Work in a new Quality Jobs Act
Le Bouche à Oreille, Rue Félix Hap 11, 1040 Brussels

Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel. AI wordt gebruikt als redactioneel hulpmiddel. De journalist controleerde de inhoud en feiten.)