Van één koffer naar één miljoen hartjes: Patricia Haveman weigert weg te kijken

24 juli 2026

Ik heb Patricia’s correcties verwerkt in één volledige, inhoudelijk sterkere versie. Daarbij heb ik onder meer de voorgeschiedenis van Mundo Younido vanaf 2014 verduidelijkt, Zambia gecorrigeerd, de leeftijd op 70 jaar gezet, het Rishu-verhaal aangepast, de passage over goederen genuanceerd en het nieuwe luik over innerlijke vrede en onze “staat van zijn” geïntegreerd. De oorspronkelijke tekst en feitenbasis heb ik daarbij als uitgangspunt behouden.

Duizend kleine hartjes reisden met Patricia Haveman mee naar Jalsa Salana in Zuid-Engeland. Een deel ervan was bestemd voor bezoekers, een afzonderlijke doos voor de vrijwilligers die achter de schermen duizenden mensen opvangen, begeleiden en verzorgen. De hartjes wegen bijna niets. De geschiedenis die Patricia Haveman eraan koppelt, weegt des te zwaarder. Achter die kleine symbolen liggen 62 bereisde landen, een internationale rondreis door 40 landen, hulp aan dakloze mensen, steun aan mensen die door oorlog werden getroffen, projecten met kinderen, internationale vredesactiviteiten en een beweging waarvan de fundamenten al in 2014 actief werden gelegd en die in 2015 officieel als Mundo Younido naar buiten trad. Patricia Haveman begon niet met een groot kantoor, een omvangrijk budget of een leger medewerkers. Ze begon met eigen middelen, een oude koffer, een hart dat geraakt was door wat ze onderweg zag en een steeds sterker wordende overtuiging: wie menselijk leed werkelijk heeft gezien, kan moeilijk blijven leven alsof dat leed hem of haar niets aangaat. “Ik heb echt gehuild om al die situaties”, zegt Patricia Haveman. “Ik dacht: ik wil hier iets aan doen. Al is het maar een heel klein stukje.”

Nederland heeft niet alle wijsheid in pacht – het hart spreekt een universele taal

Patricia Haveman begon al op jonge leeftijd te reizen. Tussen haar late tienerjaren en haar midden dertig bezocht ze 62 landen. Aanvankelijk vloeiden die reizen voort uit haar werk, haar nieuwsgierigheid en haar belangstelling voor andere landen en culturen. Gaandeweg veranderde echter haar manier van kijken. Ze wilde niet langer uitsluitend bekende plaatsen bezoeken of vanop afstand naar het dagelijkse leven kijken. Ze wilde weten hoe plaatselijke inwoners werkelijk leefden, wat mensen bezighield, welke zorgen zij droegen en welke werkelijkheid achter de gebruikelijke reisbeelden verborgen bleef. “Ik geloof niet dat Nederland als klein land alle wijsheid in pacht heeft”, zegt Patricia Haveman. “Als je al die gezichten en verhalen ziet, besef je hoeveel er van andere mensen te leren valt.” Tijdens al die reizen ontdekte ze tegelijkertijd iets dat landsgrenzen, talen, religies en maatschappelijke posities overstijgt: de universele taal van het hart. Een glimlach hoeft niet vertaald te worden. Oprechte aandacht heeft geen woordenboek nodig. Respect wordt in Amsterdam, Delhi, Lusaka, Oslo, New York of waar ook ter wereld herkend wanneer het werkelijk gemeend is. “Als je mensen met respect behandelt, krijg je respect terug”, zegt Patricia Haveman. “Iemand kan anders denken, anders leven en dingen anders ervaren, maar de menselijkheid blijft.” Dat inzicht werd een belangrijke basis voor haar latere werk. Niet afkomst, functie, bezit, nationaliteit of religie moest bepalen hoe iemand werd benaderd, maar het eenvoudige gegeven dat iedere persoon waardigheid bezit. Het hart werd daardoor voor Patricia Haveman veel meer dan een symbool. Het werd een taal die mensen kunnen spreken zonder eerst hetzelfde te hoeven denken.

De pijn achter de reizen

De reizen toonden Patricia Haveman ook een werkelijkheid die niet na iedere vlucht eenvoudig kon worden achtergelaten. Ze zag armoede, mensen die op straat sliepen, kinderen zonder eerlijke onderwijskansen en arbeiders die nauwelijks iets terugzagen van de rijkdom waaraan hun arbeid bijdroeg. De indrukken stapelden zich op. Wat aanvankelijk afzonderlijke situaties leken, begon voor Patricia Haveman deel uit te maken van bredere maatschappelijke patronen. “Ik zag menselijk lijden, uitbuiting, pijn en armoede”, zegt Patricia Haveman. “Er waren zoveel situaties waarvan ik dacht: dit klopt niet. Ik voelde dat echt in mijn hart. Ik huilde erom.” Het reizen werd daardoor geen verzameling mooie herinneringen of stempels in een paspoort, maar steeds meer een opdracht. Patricia Haveman kon na verloop van tijd niet meer terug naar het leven dat zij voordien had geleid. “Je hebt te veel gezien”, zegt ze. “Dan kun je niet doen alsof je het niet weet. Je ziet dat er iets moet gebeuren.” Die gedachte raakt de kern van haar levenskeuze. Weten brengt volgens Patricia Haveman verantwoordelijkheid mee. Wie eenmaal werkelijk heeft gezien hoe mensen leven, kan niet alle verantwoordelijkheid doorschuiven naar overheden, instellingen, hulporganisaties of internationale instanties. Er ontstaat ook een persoonlijke vraag: wat kan ik zelf doen met de tijd, mogelijkheden, talenten, middelen en contacten die ik vandaag al bezit?

De wereld is niet arm door toeval

Patricia Haveman spreekt zonder omwegen over de oorzaken van armoede. Ze beschouwt armoede niet uitsluitend als een gevolg van persoonlijke pech, een gebrek aan inzet of lokale fouten. Tijdens haar reizen zag ze hoe internationale economische verhoudingen en politieke keuzes invloed kunnen hebben op de kansen van hele bevolkingsgroepen. “Er worden situaties door mensen gecreëerd”, zegt Patricia Haveman. “Je ziet dat de westerse wereld veel invloed heeft op het arm houden van Afrika en Azië. Niet iedereen is erbij gebaat dat de hele wereld werkelijk vooruitgaat.” Het is een stevige analyse, maar Patricia Haveman gebruikt die overtuiging niet als reden om machteloos te blijven. Integendeel. Ze maakt een onderscheid tussen systemen die ongelijkheid in stand kunnen houden en de persoonlijke keuze om binnen de eigen mogelijkheden tegen onverschilligheid in te gaan. Ze zag namelijk ook het tegenovergestelde: plaatsen waar mensen elkaar ondersteunen, kinderen nieuwe kansen krijgen en kleine lokale initiatieven uitgroeien tot iets dat een gemeenschap vooruithelpt. Daardoor veranderde ook haar kijk op hulpverlening. Mensen mogen volgens Patricia Haveman nooit worden vastgezet in een permanente positie van hulpbehoevendheid of slachtofferschap. Wie vandaag steun ontvangt, kan morgen zelf degene zijn die iemand anders vooruithelpt. Menselijke waardigheid betekent niet alleen iemand helpen overleven, maar ook ruimte geven om opnieuw kracht, zelfstandigheid, talent en zelfvertrouwen te ontwikkelen.

Met eigen geld en een kleine koffer

Patricia Haveman wachtte niet tot iemand haar een officiële opdracht gaf. Ze begon met eigen geld, eigen middelen en een kleine koffer. Per land onderzocht ze wat ze concreet kon betekenen. “Ik dacht: ik ga gewoon kijken wat ik kan doen”, zegt Patricia Haveman. “Dan is het maar één klein stukje. Maar dat ene stukje is er dan tenminste.” Die houding bracht haar onder andere naar New York, waar zij ongeveer een maand optrok met dakloze mensen. Ze hielp onder meer met maaltijden en water, maar bleef niet bij het overhandigen van praktische hulp. Ze maakte tijd voor gesprekken. “Het ging ook om menselijke gesprekken”, zegt Patricia Haveman. “Om mensen weer een beetje vooruit te helpen.” Voor haar is een mens op straat geen anoniem maatschappelijk probleem dat met één maaltijd verdwijnt. Achter iedere persoon zit een levensverhaal. Er kunnen relaties zijn stukgelopen, banen verloren zijn gegaan of problemen zijn ontstaan door schulden, ziekte, psychische moeilijkheden, geweld of een opeenstapeling van tegenslagen. Een maaltijd kan op een bepaald moment absoluut noodzakelijk zijn, maar daarnaast blijft het menselijke contact belangrijk. Iemand aankijken, luisteren en laten voelen dat hij of zij nog steeds meetelt, kan eveneens betekenis hebben. Juist die combinatie van concrete hulp en menselijke nabijheid zou later een rode draad worden door Mundo Younido.

Geen hulp zonder menselijke waardigheid

Patricia Haveman maakt een belangrijk onderscheid tussen noodhulp en het gedachteloos weggeven van spullen. In een acute noodsituatie, bij ernstige honger, na een aardbeving, tijdens een oorlogssituatie of wanneer mensen plots zonder elementaire voorzieningen vallen, kan het vanzelfsprekend noodzakelijk zijn om onmiddellijk voedsel, kleding, dekens, water en andere goederen uit te delen. Dan telt snelheid en kan praktische hulp levensnoodzakelijk zijn. Buiten dergelijke noodsituaties vindt Patricia Haveman echter dat hulp nooit mag ontaarden in het simpelweg opruimen van spullen die de gever zelf niet meer wil hebben. Een pakket moet bruikbaar, verzorgd en met aandacht samengesteld zijn. Bij acties voor dakloze mensen in Amsterdam werden bijvoorbeeld pakketten gemaakt voor ongeveer honderd personen, met kleding, dagelijkse benodigdheden en persoonlijke artikelen. Voor Patricia Haveman draait het om een fundamenteel principe: ook iemand die hulp ontvangt, moet voelen dat er met respect over hem of haar is nagedacht. Het verschil zit soms in iets kleins. Is iets schoon? Is het bruikbaar? Zou je het zelf zonder schaamte aan een vriend of familielid geven? Is gevraagd waar werkelijk behoefte aan bestaat? Menselijke waardigheid zit niet alleen in wat iemand geeft, maar ook in hoe iemand geeft.

De basis lag er al in 2014 – Mundo Younido kreeg in 2015 zijn naam en internationale vorm

De officiële lancering van Mundo Younido vond plaats in 2015, maar de basis van de beweging was in 2014 al actief aanwezig. Patricia Haveman had toen al initiatieven ontwikkeld en mensen bij elkaar gebracht rond verbinding, menswaardigheid en maatschappelijke betrokkenheid. Ook in Nederland ontstonden activiteiten die de latere internationale beweging mee vormgaven. Zo was er CONNECTING People at Central Station in Amsterdam en bracht Patricia Haveman bij het WTC in Almere haar boodschap tijdens de speech “It’s a New World”. Vanuit dergelijke initiatieven groeide een bredere beweging die later via de Profit for Humanity Tour en de bekende hartenbox letterlijk de wereld introk. Ook de naam Mundo Younido draagt voor Patricia Haveman een persoonlijke symboliek. “You” staat voor jij en “Yo” voor ik. De gedachte daarachter is eenvoudig en tegelijk ambitieus: jij en ik staan niet los van elkaar. Samen bouwen we aan een mooiere, meer verenigde wereld, gebaseerd op compassie en een menswaardig bestaan voor iedereen. Niet voor één land, één religieuze gemeenschap, één sociale klasse of één bevolkingsgroep, maar voor mensen als geheel. Mundo Younido werd zo het kader waarbinnen verschillende initiatieven konden groeien: rond kinderen, onderwijs, humanitaire hulp, dakloosheid, individuele talentontwikkeling, vrede, dialoog en menselijke verbondenheid.

Van Amsterdam de wereld in

De internationale ontwikkeling van Mundo Younido kwam dus niet uit het niets. De activiteiten in Amsterdam en Almere vormden mee het vertrekpunt van een gedachte die steeds verder werd uitgebouwd. Mensen verbinden, laten ervaren dat ze niet machteloos zijn en hen uitnodigen om vanuit hun eigen talent iets voor anderen te betekenen: dat principe bleef hetzelfde toen Patricia Haveman de landsgrenzen overstak. De vorm kon telkens veranderen. Soms was er een bijeenkomst. Soms een actie op straat. Soms een ontmoeting met kinderen of jongeren. Soms humanitaire ondersteuning. Soms een speech. Soms was het belangrijkste resultaat dat mensen elkaar leerden kennen en zelf een volgende stap begonnen te zetten. De hartenbox werd daarbij een herkenbaar element. Een klein hartje kon worden meegenomen naar een station, een school, een bijeenkomst, een hulpactie of een internationaal evenement. Het voorwerp bleef hetzelfde, maar de betekenis kwam voort uit het menselijke contact dat ermee gepaard ging.

Veertig landen, maar nooit veertig identieke verhalen

Met de Profit for Humanity Tour bracht Patricia Haveman de missie van Mundo Younido naar 40 landen. De basisgedachte en kernactiviteiten sloten aan bij wat tijdens een zogenaamde Country Launch werd uitgedragen, maar de praktijk kon van land tot land sterk verschillen. Dat was geen zwakte, maar juist een gevolg van werken met lokale realiteiten. In landen zoals Zambia en India kon Mundo Younido veel uitgebreider activiteiten ontwikkelen en kwamen verschillende initiatieven naast elkaar tot stand. In Rusland moesten kleinere eerste stappen volstaan, met onder meer velddagen en hulp aan dakloze mensen. Ook dat beschouwde Patricia Haveman als waardevol: niet ieder zaadje hoeft onmiddellijk uit te groeien tot een volledige organisatie. Sommige contacten hebben tijd nodig. Sommige omstandigheden laten slechts een beperkte eerste stap toe. Tegelijk ontstonden in verschillende landen nieuwe initiatieven die een eigen lokale identiteit kregen. In Noorwegen groeide bijvoorbeeld een kinderparade. In India ontstonden activiteiten rond International Women’s Day. In Zambia kwam Youth Day nadrukkelijk in beeld. Zo werd Mundo Younido geen internationaal sjabloon dat overal identiek werd opgelegd. De centrale waarden bleven herkenbaar, maar mensen in een land konden ermee verder bouwen op een manier die bij hun eigen gemeenschap paste.

De oude koffer als stille getuige

De oude koffer waarmee Patricia Haveman jarenlang reisde, staat inmiddels thuis als een meubelstuk. Ook de schoenen met hartjes en vredestekens kregen een vaste plaats. Ze reisden door tientallen landen en passeerden luchthaven na luchthaven. Voor Patricia Haveman bezitten zulke versleten voorwerpen een grotere betekenis dan veel nieuwe spullen. Ze staan tegenover een samenleving waarin voortdurend wordt gekocht, gebruikt en vervangen. Die oude schoenen hebben een geschiedenis. De koffer eveneens. Ze herinneren eraan dat Mundo Younido niet begon vanuit luxe infrastructuur, maar vanuit de beslissing van één mens om daadwerkelijk te vertrekken en te beginnen. Dat is voor Patricia Haveman een belangrijk punt. Veel mensen wachten op het perfecte ogenblik, voldoende geld, officiële erkenning, een grote organisatie of toestemming van iemand anders. Haar eigen geschiedenis leert haar iets anders: soms ontstaat een beweging eenvoudig omdat iemand de eerste stap zet.

Eén miljoen hartjes en één universele boodschap

Het Global Heart Project groeide uit tot een van de herkenbaarste projecten van Mundo Younido. Patricia Haveman deelde persoonlijk ongeveer één miljoen kleine hartjes uit. Ze gaf ze aan kinderen, dakloze mensen, vrijwilligers, maatschappelijke leiders, religieuze vertegenwoordigers en toevallige voorbijgangers. De hartjes kwamen terecht in zeer uiteenlopende landen, sociale omgevingen en omstandigheden. “Het hart is universeel”, zegt Patricia Haveman. Daarin ligt precies de kracht van het symbool. Het gaat niet om functie, titel, afkomst, nationaliteit of maatschappelijke positie. Het hart verwijst naar iets dat aan alle mensen gemeenschappelijk is. Tegelijk staat het hartje voor Patricia Haveman ook voor de mogelijkheden van degene die het ontvangt. De vraag is niet alleen: wat kan de samenleving voor mij doen? Er is ook een tweede vraag: welke kwaliteiten bezit ik en hoe kan ik die inzetten om iemand anders vooruit te helpen? Volgens Patricia Haveman ontstaat juist daar een bijzonder soort wederkerigheid. De ander groeit doordat hij geholpen wordt, maar ook degene die geeft kan innerlijk groeien. Mundo Younido wil daarom geen permanente scheiding creëren tussen “helpers” en “mensen die geholpen moeten worden”. Iedereen kan in het leven op verschillende momenten beide rollen innemen.

Bijna één miljoen keer werd de taal van het hart begrepen

Bij ongeveer één miljoen uitgedeelde hartjes waren negatieve of vreemde reacties uitzonderlijk. Patricia Haveman herinnert zich dat iemand ooit dacht dat een hartje een snoepje was en iemand anders meende dat ervoor betaald moest worden. Slechts zelden werd het gebaar echt afgewezen. Voor Patricia Haveman is dat veelzeggend. Het suggereert haar dat een eenvoudig menselijk gebaar in heel verschillende culturen kan worden herkend. Een kind glimlacht. Een dakloze persoon glimlacht. Een vrijwilliger voelt zich gezien. Ook iemand met een belangrijke maatschappelijke of religieuze functie kan door zo’n klein gebaar geraakt worden. Aan bepaalde spirituele en maatschappelijke leiders geeft Patricia Haveman een goudkleurig hart. Niet omdat hun menselijke waarde groter zou zijn dan die van anderen, maar omdat hun woorden en gedrag grote groepen mensen kunnen bereiken. Wanneer iemand met invloed anderen inspireert om zelf opnieuw iets positiefs te doen, kan één gebaar zich vermenigvuldigen.

Niet de titel, maar de manier waarop iemand leeft

Binnen Mundo Younido zoekt Patricia Haveman geen mensen die uitsluitend een indrukwekkende functie, titel of positie willen dragen. Landvertegenwoordigers en vrijwilligers moeten volgens haar de waarden van de beweging ook in hun dagelijkse leven proberen toe te passen. Er zijn en waren contactpersonen in onder andere Zambia, Nepal en India. Zij kennen hun eigen samenleving, spreken de taal en kunnen beter inschatten welke aanpak lokaal werkt. Voor Patricia Haveman is niet de titel doorslaggevend, maar de manier waarop iemand leeft. Een persoon kan een project leiden, maar iemand anders kan fotograferen, kleding sorteren, schrijven, telefoneren, mensen samenbrengen, één pakket maken of simpelweg aandacht schenken aan iemand die dreigt te vereenzamen. Niet iedereen hoeft naar Afrika, Azië of een internationaal congres te reizen. De maatschappelijke verandering waar Patricia Haveman over spreekt, begint ook in een straat, een appartementsgebouw, een school, een vereniging of bij de buur die al dagen niemand heeft gesproken.

Een vrijwilliger van zeventig laat zien dat bijdragen geen leeftijd kent

De leeftijden binnen het netwerk rond Mundo Younido lopen sterk uiteen. Patricia Haveman verwijst onder meer naar een vrijwilliger en fotograaf van zeventig jaar die nog altijd zijn talent inzet voor het initiatief. Ook een vrouw van vijfenzeventig maakt met grote zorg eigen creaties. Aan de andere kant van het leeftijdsspectrum staan kinderen die zelf acties organiseren. Daarmee wordt een belangrijk vooroordeel doorbroken. Iemand hoeft niet jong, rijk, fysiek sterk of professioneel hulpverlener te zijn om iets te kunnen betekenen. Wie niet kan reizen, kan misschien telefoneren. Wie niet kan tillen, kan administratie doen. Wie geen geld kan schenken, kan tijd geven. Wie weinig tijd heeft, kan één mens helpen. Het gaat niet uitsluitend om de omvang van een taak, maar om de bedoeling, verantwoordelijkheid en zorg waarmee iemand ze uitvoert.

Kinderen moeten niet alleen geholpen worden, ze mogen ook ontdekken wat zij zelf kunnen betekenen

Kinderen nemen binnen verschillende projecten van Mundo Younido een centrale plaats in. Patricia Haveman wil kinderen in moeilijke omstandigheden ondersteunen, maar wil hen niet leren dat zij uitsluitend afhankelijk zijn van volwassenen of hulporganisaties. Ze wil ook laten zien dat zij zelf talenten bezitten en dat zelfs een kleine handeling iets kan losmaken. In verschillende landen zag zij hoe kinderen dankzij onderwijs en plaatselijke steun nieuwe mogelijkheden kregen. Sommige jongeren begonnen daarna zelf te helpen bij het uitdelen van maaltijden of bij projecten in hun eigen omgeving. Op scholen en universiteiten spreekt Patricia Haveman over compassie, talent, verantwoordelijkheid en de mogelijkheid om iets bij te dragen aan een samenleving. Ze probeert daarbij geen schuldgevoel op te leggen. Haar doel is eerder om een vraag wakker te maken: waar ben ik goed in, wat kan ik ontwikkelen en wie kan daar op een dag iets aan hebben?

Een arme wijk hoeft niet het eindpunt van een mensenleven te zijn

Patricia Haveman zag in arme wijken hoe kinderen zich soms neerleggen bij het idee dat hun toekomst al vooraf is bepaald. Wie zonder geld, goed onderwijs, een veilige woning of sterke maatschappelijke kansen opgroeit, krijgt niet automatisch dezelfde mogelijkheden als anderen. Patricia Haveman ontkent die structurele ongelijkheid niet. Integendeel. Ze vindt juist dat concrete ondersteuning noodzakelijk kan zijn. Tegelijk wil ze vermijden dat kinderen gaan geloven dat hun huidige omstandigheden hun volledige identiteit bepalen. Een kind heeft niet alleen noden. Een kind heeft ook ideeën, talenten, dromen, persoonlijkheid en mogelijkheden. Daarom probeert Mundo Younido praktische ondersteuning te verbinden met motivatie, begeleiding en samenwerking met plaatselijke initiatieven. De boodschap is niet dat een kind alle maatschappelijke hindernissen alleen moet overwinnen. De boodschap is dat geen enkel kind uitsluitend als probleem of slachtoffer mag worden bekeken.

Rishu: één jongen begon, zijn school, straat, wijk en vele anderen kwamen in beweging

Het verhaal van Rishu behoort tot de voorbeelden die Patricia Haveman sterk zijn bijgebleven. Rishu was ongeveer negen jaar oud toen zijn moeder contact met haar opnam. Patricia Haveman verbleef op dat moment in Zuid-Afrika. De jongen wilde kinderen uit Oekraïne helpen en vroeg wat hij kon doen. Patricia stelde iets kleins voor: maak één doos. Denk bewust na over wat een ander kind prettig of bruikbaar zou vinden. Misschien kleurpotloden, tekenmateriaal, een schilderdoek of andere spullen die een kind echt kan gebruiken. Maar maak het met aandacht. Toen Patricia Haveman later terugkwam uit Afrika en de moeder van Rishu vroeg of zij eens wilde langskomen, bleek dat ene idee veel groter geworden te zijn. Wat als één doos was begonnen, was uitgegroeid tot pallets met hulpgoederen. Rishu had zijn school erbij betrokken. Zijn broertje hielp. Mensen uit zijn straat en wijk sloten aan en ook de politie raakte bij de actie betrokken. De pakketten werden uiteindelijk op verschillende plaatsen, onder meer in Rotterdam en Den Haag, uitgedeeld aan kinderen en gezinnen die Oekraïne waren ontvlucht. Voor Patricia Haveman bewijst het verhaal iets fundamenteels: je kunt nooit “te klein” zijn om een begin te maken.

De vonk die van één kind naar een hele omgeving oversloeg

Rishu kreeg geen opdracht om een groot project op poten te zetten. Patricia Haveman had hem niet gevraagd om pallets te verzamelen, zijn school te mobiliseren of zijn buurt in beweging te brengen. Ze stelde één overzichtelijke handeling voor: maak één doos voor een ander kind. Juist daarin ligt volgens haar een belangrijke les. Grote maatschappelijke verandering hoeft niet altijd met een groot plan te beginnen. Soms ontstaat ze doordat iemand één haalbare stap zet en een ander die stap ziet. De ene persoon inspireert de volgende. Een klas doet mee. Een gezin helpt. Een straat sluit aan. Een wijk wordt betrokken. Zo ontstaat iets dat niemand bij het begin volledig had kunnen voorspellen. De kracht van het verhaal van Rishu ligt daarom niet alleen in de hoeveelheid hulpgoederen die uiteindelijk werd verzameld. Ze ligt in de overgang van medeleven naar handelen. Een jongen hoorde over andere kinderen die voor oorlog waren gevlucht en besloot dat hun situatie hem niet onverschillig liet.

Hulp aan mensen die voor oorlog moeten vluchten

Mundo Younido hielp ook vrouwen, kinderen en andere mensen die conflictgebieden moesten verlaten. Daarbij werd samengewerkt met partners die goederen, vervoer, plaatselijke kennis of menskracht konden aanbieden. Patricia Haveman zag hoe mensen soms zonder woning, kleding, zekerheid of vertrouwde omgeving in een ander land aankomen. Wie plots zijn thuis, sociale omgeving en dagelijkse leven heeft moeten achterlaten, heeft vanzelfsprekend praktische ondersteuning nodig. Kleding, voedsel, persoonlijke spullen en andere eerste levensbehoeften zijn dan belangrijk. Maar opnieuw keert hetzelfde principe terug: ook iemand die alles heeft verloren, blijft een volwaardig mens en geen nummer in een hulpactie. Samenwerking is daarbij essentieel. Eén initiatief kan niet alle taken alleen uitvoeren. De ene organisatie beschikt over vervoer, een andere over goederen, weer een andere over plaatselijke contacten, talenkennis of expertise. Samenwerken dient volgens Patricia Haveman daarom niet om organisaties groter of belangrijker te laten lijken. Het moet in de eerste plaats de mensen helpen die op dat moment ondersteuning nodig hebben.

Tien jaar samenwerking met Humanity First en de Ahmadiyya-gemeenschap

Patricia Haveman bouwde gedurende ongeveer tien jaar relaties op met mensen binnen de Ahmadiyya Moslimorganisatie en Humanity First. De eerste contacten ontstonden tijdens vredesbijeenkomsten in Nederland. Vanuit ontmoetingen in onder andere Den Haag groeiden persoonlijke vriendschappen, vertrouwen en gezamenlijke activiteiten. Patricia nam ook deel aan trainingen rond hulpverlening na rampen. Ze zag daar mensen die in moeilijke crisissituaties met rust, discipline en menselijkheid kunnen handelen. Een van de mensen met wie zij jarenlang samenwerkte, overleed. Dat verlies raakte haar diep. Tegelijk bleven andere relaties bestaan en zich verder ontwikkelen. Uitnodigingen voor Jalsa Salana kwamen dan ook niet voort uit een toevallige kennismaking, maar uit jaren van ontmoetingen, samenwerking en vriendschap. Vertrouwen ontstaat niet in één middag. Het wordt opgebouwd door opnieuw aanwezig te zijn, afspraken na te komen, elkaar te ondersteunen en ondanks verschillen menselijk met elkaar verbonden te blijven.

Een uitnodiging op een moment van afscheid

De eerste uitnodiging van Patricia Haveman voor Jalsa Salana kwam in een periode van rouw. Tijdens een uitvaart ontmoette zij opnieuw mensen met wie zij eerder had samengewerkt. Daar volgde de uitnodiging om de grote bijeenkomst bij te wonen. Voor Patricia voelde dat alsof verschillende lijnen uit haar leven samenkwamen. Jaren van vredesbijeenkomsten, humanitaire inzet en persoonlijke vriendschap kregen op dat ogenblik een nieuwe betekenis. Enkele jaren later kwam een nieuwe gelegenheid. In 2026 reisde Patricia opnieuw naar Zuid-Engeland. Ditmaal bracht ze duizend hartjes mee. Er was ook bewust een afzonderlijke doos voor de vrijwilligers. Want wie duizenden bezoekers ontvangt, begeleidt, maaltijden verzorgt, terreinen onderhoudt, logistiek organiseert en anderen helpt zonder zelf voortdurend in de schijnwerpers te staan, verdient volgens Patricia eveneens erkenning. Mensen die dienen, mogen niet onzichtbaar worden.

Een hartje is klein, maar nooit leeg

Wie alleen naar het voorwerp kijkt, kan zich afvragen wat een klein hartje werkelijk verandert. Patricia Haveman beweert niet dat een hartje honger oplost, een woning bouwt of een oorlog beëindigt. Het symbool krijgt betekenis door de menselijke ontmoeting waarin het wordt gegeven. Een dakloze persoon die dagelijks wordt voorbijgelopen, merkt dat iemand stopt. Een kind krijgt iets dat bewust voor hem of haar werd meegenomen. Een vrijwilliger krijgt erkenning voor werk dat vaak buiten beeld blijft. Het kleine hartje vervangt praktische hulp niet. Het herinnert eraan dat praktische hulp haar menselijke karakter kan verliezen wanneer de persoon achter de nood niet meer wordt gezien. Voedsel is noodzakelijk wanneer iemand honger heeft. Een deken kan noodzakelijk zijn wanneer iemand kou lijdt. Maar tegelijkertijd blijft er een mens tegenover je staan die gezien, gehoord en gerespecteerd wil worden.

Geen medelijden zonder verantwoordelijkheid

Patricia Haveman wil mensen raken, maar ze wil niet dat alles bij ontroering of medelijden blijft. Medelijden alleen verandert weinig wanneer het nooit wordt gevolgd door verantwoordelijkheid of actie. De kern van haar boodschap is daarom niet dat iedereen een groot internationaal project moet beginnen. De kern is dat bijna iedereen binnen zijn of haar mogelijkheden iets kan doen. Het gaat om de overgang van “wat erg” naar de veel moeilijkere en belangrijkere vraag: “Wat kan ik bijdragen?”

Naast het doen en de actie bestaat ook onze staat van zijn

Toch gaat de filosofie van Patricia Haveman niet alleen over doen, organiseren, uitdelen, reizen, projecten starten of concrete actie ondernemen. Minstens zo belangrijk is voor haar de manier waarop een mens vanbinnen leeft. Wie voortdurend spreekt over een betere wereld maar innerlijk verteerd wordt door agressie, haat, onrust of vijandigheid, draagt die spanning volgens haar ook mee naar de samenleving. Daarom spreekt zij over het belang van onze “staat van zijn”: investeren in innerlijke vrede, in ons hart en onze ziel, in persoonlijke balans en in het bewust ontwikkelen van een houding waarmee we op een prettige manier in de wereld kunnen functioneren. Innerlijke vrede is in die visie geen vlucht uit de werkelijkheid. Ze kan juist een fundament zijn om op een meer constructieve manier met anderen om te gaan. Een mens die rust uitstraalt, iemand met respect benadert en gemakkelijker glimlacht, beïnvloedt de sfeer rondom zichzelf. Kleine gedragingen vermenigvuldigen zich. Dat gebeurt in gezinnen, buurten, scholen, organisaties, religieuze gemeenschappen, bedrijven en uiteindelijk ook in hele samenlevingen.

Innerlijke vrede is ook maatschappelijke verantwoordelijkheid

Patricia Haveman ziet daarom een relatie tussen persoonlijke ontwikkeling en maatschappelijke vrede. Mensen die verbinding zoeken met God, of die een ander spiritueel of levensbeschouwelijk pad volgen waarin ze leren vanuit een groter geheel naar de wereld te kijken, kunnen volgens haar gemakkelijker hun eigen positie relativeren. Het individu staat immers niet volledig los van de mensen rondom zich. We zijn rechtstreeks en onrechtstreeks met elkaar verbonden. Het welzijn van anderen raakt uiteindelijk ook aan het welzijn van de samenleving waarin wij zelf leven. Wanneer een groep mensen elkaar ondersteunt, deelt, respecteert en in vrede en harmonie probeert samen te leven, ontstaat daarvan een merkbare invloed op de sfeer binnen die gemeenschap. Wanneer dat op grotere schaal gebeurt, kan het uitstraling krijgen naar een buurt, een stad, een land en uiteindelijk naar internationale verhoudingen. Omgekeerd kunnen agressie, haat en voortdurende vijandbeelden een samenleving naar beneden halen en relaties tussen groepen of landen steeds verder op scherp zetten. Daarom legt Patricia Haveman niet alle verantwoordelijkheid bij regeringsleiders, religieuze leiders of internationale instellingen. Ook ieder individu draagt volgens haar een deel van die verantwoordelijkheid. Hoe behandelen wij de mensen tegenover ons? Welke woorden gebruiken we? Voeden wij conflicten of proberen we verbinding mogelijk te maken? Zorgen wij goed voor onze eigen innerlijke balans zodat we niet voortdurend onze frustratie op anderen afreageren? Wereldvrede lijkt op het eerste gezicht een gigantisch en bijna onbereikbaar begrip, maar ze bestaat uiteindelijk ook uit miljoenen menselijke gedragingen die iedere dag opnieuw plaatsvinden.

Jalsa Salana laat zien dat een andere maatschappelijke sfeer mogelijk is

Tijdens Jalsa Salana zag Patricia Haveman volgens haarzelf een tastbaar voorbeeld van wat zo’n gezamenlijke houding kan betekenen. Tienduizenden mensen bevinden zich op hetzelfde terrein en toch wordt sterk ingezet op orde, dienstbaarheid, respect, verantwoordelijkheid en aandacht voor anderen. Vrijwilligers voeren hun taken uit. Mensen houden rekening met elkaar. De omgeving wordt verzorgd. “Geen propje op de grond”, is het soort detail dat Patricia Haveman daarbij opvalt. Het lijkt misschien banaal, maar het vertelt iets over een collectieve houding. Wanneer duizenden individuen ieder afzonderlijk beslissen verantwoordelijkheid te nemen voor hun eigen gedrag, ontstaat een totaalbeeld dat veel groter is dan één persoon. Dat geldt volgens Patricia ook buiten Jalsa Salana. Een harmonieuze maatschappij wordt niet alleen gebouwd door wetten, instellingen en grote politieke verklaringen. Ze ontstaat eveneens uit het gedrag en karakter van de mensen die erin leven.

Het kan dus wel

Daar ligt misschien een van de belangrijkste boodschappen die Patricia Haveman uit haar internationale ervaringen meeneemt. Cynisme is gemakkelijk. Zeggen dat mensen egoïstisch zijn, dat samenlevingen onvermijdelijk verdeeld raken, dat idealisme naïef is of dat één individu niets kan veranderen, vraagt weinig inspanning. De vele kleine en grote voorbeelden uit haar eigen werk laten volgens Patricia iets anders zien. Een kind kan met één doos beginnen en een school, straat en wijk mobiliseren. Een vrijwilliger van zeventig kan zijn talent blijven inzetten. Mensen kunnen in een noodsituatie goederen verzamelen. Een hartje kan een gesprek openen tussen mensen die elkaars taal niet spreken. Een religieuze bijeenkomst kan door duizenden vrijwilligers gedragen worden. Een internationale beweging kan ontstaan uit ideeën die ooit klein begonnen in Nederland. Geen van deze voorbeelden bewijst dat alle wereldproblemen gemakkelijk opgelost kunnen worden. Ze laten wel zien dat menselijke samenwerking geen abstract ideaal hoeft te blijven.

Bouwen, verbinden en elkaar inspireren

Daarom keert Patricia Haveman steeds terug naar enkele werkwoorden: bouwen, verbinden, inspireren en groeien. Niet wachten tot iedereen hetzelfde denkt. Niet verwachten dat ieder initiatief onmiddellijk wereldwijd resultaat oplevert. Niet verlamd raken door de omvang van armoede, oorlog, polarisatie of maatschappelijke ongelijkheid. Beginnen waar iemand staat. Goede voorbeelden zichtbaar maken. Mensen kracht geven. Elkaar ondersteunen. Elkaar ook blessings, zegeningen en goede energie meegeven. Voor Patricia betekent verbinding niet dat alle verschillen moeten verdwijnen. Mensen mogen een andere cultuur, religie, politieke overtuiging of levensweg hebben. Verbinding ontstaat wanneer verschillen niet langer een excuus vormen om de menselijkheid van de ander te ontkennen.

Kritiek mag geen excuus worden om niets te doen

Patricia Haveman kreeg in de loop der jaren regelmatig te horen dat plannen te groot waren, dat iets moeilijk uitvoerbaar zou zijn of dat ze beter niet kon beginnen. Kritiek en waakzaamheid zijn volgens haar niet per definitie verkeerd. Hulpverlening moet verantwoord gebeuren. Privacy, veiligheid, lokale omstandigheden en werkelijke behoeften moeten ernstig worden genomen. Goede bedoelingen alleen garanderen nog geen goed resultaat. Maar kritiek mag evenmin een veilige schuilplaats worden voor mensen die zelf nooit iets ondernemen. Tussen roekeloos handelen en helemaal niets doen ligt een enorme ruimte waarin mensen degelijk, klein en concreet kunnen beginnen. Niet iedereen hoeft met een koffer door 40 landen te reizen. Misschien begint verantwoordelijkheid vandaag met één telefoontje, één bezoek, één gesprek, één bruikbaar pakket, één idee of één moment waarop iemand anders werkelijk wordt gezien.

Ook tegenslag hield de beweging niet tegen

De werking van Mundo Younido kende onderweg eveneens praktische problemen. De website werd getroffen door een aanval op de server, waardoor moest worden bekeken of de bestaande website hersteld kon worden of helemaal opnieuw moest worden opgebouwd. Voor een initiatief dat sterk op vrijwilligers en beperkte middelen steunt, kan zo’n technische tegenslag zwaar zijn. Toch bleef de werking via sociale media, persoonlijke contacten en bestaande netwerken doorgaan. Ook daarin zit een bredere les. Een missie mag niet volledig afhankelijk worden van één website, één gebouw, één persoon of één kanaal. De technologie kan uitvallen. Een plan kan vertraging oplopen. Een activiteit kan anders verlopen dan gehoopt. Maar wanneer een netwerk werkelijk uit menselijke relaties bestaat, blijft er altijd iets bestaan waarop verder gebouwd kan worden.

De vraag die uiteindelijk bij ieder van ons terechtkomt

Na 62 bereisde landen, een internationale tour door 40 landen, ongeveer één miljoen uitgedeelde hartjes en ontelbare ontmoetingen blijft Patricia Haveman uiteindelijk terugkeren naar een eenvoudige vraag: wat doet een mens met wat hij of zij heeft gezien? Niet iedereen zal Mundo Younido oprichten. Niet iedereen kan reizen, geld geven of projecten organiseren. Maar bijna iedereen beschikt over iets. Wie goed kan schrijven, kan communicatie ondersteunen. Wie kan rijden, kan iemand vervoeren. Wie lesgeeft, kan kinderen inspireren. Wie fotografeert, kan met respect verhalen zichtbaar maken. Wie kan koken, kan een maaltijd delen. Wie tijd heeft, kan luisteren. Wie een buur heeft die alleen is, kan aanbellen. Wie goederen wil schenken, kan eerst vragen waaraan werkelijk behoefte is. En wie zelf op dat ogenblik weinig kan doen, kan nog altijd proberen op een respectvolle en vredevolle manier met de mensen rondom zich om te gaan.

De verandering begint niet alleen in onze handen, maar ook in onszelf

Misschien is dat uiteindelijk de verbinding tussen alle delen van Patricia Havemans verhaal. De wereld heeft handen nodig die handelen, maar ook mensen die bewust nadenken over de geest waarmee zij handelen. Activiteit zonder compassie kan leeg worden. Innerlijke overtuiging zonder actie kan vrijblijvend blijven. Volgens Patricia hebben beide elkaar nodig. Doen en zijn. Actie en innerlijke vrede. Praktische hulp en menselijke waardigheid. Een pakket én een gesprek. Een internationaal project én aandacht voor de buurman. Een grote vredesbijeenkomst én de individuele keuze om geen afval op de grond te gooien, iemand vriendelijk te behandelen of agressie niet met nieuwe agressie te beantwoorden. Wanneer mensen zichzelf ontwikkelen én verantwoordelijkheid voor anderen opnemen, kan uit miljoenen kleine bewegingen iets groters ontstaan.

Niet bewonderen vanop afstand, maar zelf een bron van positieve energie worden

Het verhaal van Patricia Haveman vraagt daarom uiteindelijk niet om bewondering vanop afstand. Het vraagt om beweging op menselijke schaal. Niemand hoeft morgen één miljoen hartjes uit te delen. Niemand hoeft 40 landen te bezoeken. Maar vrijwel iedereen kan ergens beginnen. Rishu begon met één doos. De internationale beweging begon met initiatieven die al in 2014 vorm kregen. De Profit for Humanity Tour begon met het besluit om daadwerkelijk op pad te gaan. De hartjes begonnen als kleine symbolen en werden uiteindelijk door mensen in talloze landen vastgehouden. Jalsa Salana laat zien wat er kan ontstaan wanneer grote aantallen mensen verantwoordelijkheid opnemen voor hun eigen gedrag en voor elkaar. Het zijn geen bewijzen dat de wereld eenvoudig te veranderen is. Het zijn wel bewijzen dat onverschilligheid geen natuurwet is.

Daarom mag het laatste woord misschien worden gegeven aan de boodschap die Patricia Haveman op haar kaartjes meegeeft. Een boodschap die haar jarenlange reizen, de hartjes, Mundo Younido, het Global Heart Project en haar overtuiging over individuele verantwoordelijkheid in enkele regels samenbrengt:

“Each human being is a source of positive energy. Together, we form an inexhaustible power to protect the world and improve life.”

Iedere mens kan een bron van positieve energie zijn. En juist wanneer die bronnen zich met elkaar verbinden, ontstaat een kracht die veel groter wordt dan de afzonderlijke mens.

Bronnen:
Persoonlijk gesprek met Patricia Haveman tijdens Jalsa Salana UK 2026
Mundo Younido
Global Heart Project
Profit for Humanity Tour

Auteur: Andy Vermaut