Op mijn vijftigste besefte ik dat Sarah ook mij heeft opgevoed (opinie)

21 september 2026

Op zaterdag 19 september 2026 vierde ik mijn vijftigste verjaardag duizenden kilometers van huis, niet in Diksmuide, maar in Zuid-Korea. Ik bevond mij tussen jongeren en vredesactivisten uit verschillende delen van de wereld tijdens de laatste dag van het internationale HWPL-programma. Het werd geen klassieke verjaardag met een vooraf uitgestippeld feest, een gastenlijst en een vertrouwde omgeving. Mensen kwamen spontaan naar mij toe. Ik kreeg gelukwensen, omhelzingen en vriendelijke woorden. Er werden foto’s gemaakt en voor mij werd een verjaardagslied gezongen. Ik grapte dat niemand een geschenk hoefde te kopen en dat vijftig verjaardagskussen voor mijn vijftigste verjaardag genoeg waren. Er werd gelachen, maar achter dat luchtige ogenblik groeide bij mij een veel diepere gedachte. Wie vijftig wordt, telt niet alleen de jaren die voorbij zijn. Hij denkt aan de mensen die hem onderweg hebben gedragen, gevormd, tegengesproken, geholpen en liefgehad. Voor mij stond één persoon daarbij centraal: mijn dochter Sarah. Ik heb haar vanaf zeer jonge leeftijd opgevoed, maar op mijn vijftigste besefte ik opnieuw dat zij in al die jaren ook mij heeft opgevoed.

Een verjaardag ver van Diksmuide

Vijftig jaar worden is een merkwaardige grens. Tussen 49 en 50 verandert een mens niet plots van identiteit, maar een rond getal nodigt wel uit om achterom te kijken. Op twintigjarige leeftijd leek vijftig mij onvoorstelbaar ver weg. Nu ik die leeftijd heb bereikt, voelt twintig soms alsof het nauwelijks geleden is. De snelheid waarmee jaren verdwijnen, wordt tastbaarder. Ik dacht in Zuid-Korea aan mijn jeugd, mijn vaderschap, mijn werk, mijn lichamelijke strijd, mijn overtuigingen en de mensen van wie ik afscheid heb moeten nemen. Tegelijk stond ik tussen mensen die ik enkele dagen eerder nog niet kende en die toch de moeite namen mijn verjaardag bijzonder te maken. Dat contrast raakte mij. Ik was ver van huis en toch niet alleen. Menselijke warmte bleek geen gedeelde taal, afkomst of levensbeschouwing nodig te hebben. Een glimlach hoefde niet te worden vertaald. Een omhelzing evenmin. Die verjaardag leerde mij dat thuis niet uitsluitend een plaats is. Soms ontstaat een gevoel van thuiskomen waar mensen elkaar met oprechte aandacht benaderen.

De rijkdom die niemand kan afnemen

Verjaardagen worden vaak met geschenken geassocieerd, maar naarmate ik ouder word, verandert mijn kijk daarop. Bezittingen slijten. Technologie veroudert. Geld kan verdwijnen. Functies veranderen en titels verliezen na verloop van tijd hun betekenis. Wat overblijft, zijn herinneringen die zich niet laten vervangen. Een lach op het juiste moment. Een kind dat je hand vasthoudt wanneer je zelf bang bent. Een vriend die belt zonder te weten hoe noodzakelijk dat telefoontje was. Een mens die jaren later nog weet wat je ooit voor hem betekende. Een verjaardagswens aan de andere kant van de wereld. Op het ogenblik zelf beseffen wij dikwijls niet dat wij een herinnering beleven die wij later kostbaar zullen vinden. Misschien bestaat echte rijkdom uit precies die ogenblikken: niet uit wat wij bezitten, maar uit wat niemand ons nog kan afnemen.

Sarah gaf deze dag een diepere betekenis

Dat mijn dochter Sarah deze reis met mij beleefde, maakte mijn vijftigste verjaardag anders dan alle vorige. Tijdens een gesprek op de slotdag vertelde ik aan Sunny hoe sterk de band tussen Sarah en mij door de jaren heen is geworden. Ik heb haar vanaf zeer jonge leeftijd opgevoed. In het gebruikelijke verhaal betekent dat dat de ouder kennis, waarden, bescherming en richting aan het kind geeft. Toch is dat maar één helft van de werkelijkheid. Terwijl ik Sarah hielp opgroeien, veranderde zij ook mij. Ik leerde door haar wat verantwoordelijkheid betekent wanneer weggaan geen optie is. Ik leerde geduld op momenten waarop mijn eigen energie bijna verdwenen was. Ik leerde kwetsbaarheid omdat het welzijn van een kind een vader raakt op een plaats die hij niet rationeel kan beschermen. Ik leerde dat liefde niet uitsluitend een gevoel is, maar ook een dagelijkse keuze om aanwezig te blijven.

Kinderen voeden hun ouders eveneens op

Wij zeggen gemakkelijk dat een vader zijn dochter heeft grootgebracht. Die formulering klinkt alsof alle kennis en groei slechts in één richting gaan. Mijn ervaring is anders. Terwijl Sarah groeide, groeide ik met haar mee. Iedere fase van haar leven stelde andere vragen aan mij. Een baby heeft bescherming nodig. Een klein kind zoekt veiligheid en duidelijke grenzen. Een tiener verlangt ruimte, maar heeft tegelijk nood aan een ouder die niet wegloopt wanneer gesprekken moeilijk worden. Een negentienjarige dochter staat aan het begin van haar eigen bestaan als zelfstandige vrouw. Zij moet haar eigen overtuigingen vormen, haar eigen keuzes maken en soms ook fouten kunnen begaan. Een vader moet leren dat liefde niet betekent dat hij ieder gevaar kan voorkomen. Hij moet nabij blijven zonder het leven van zijn dochter over te nemen. Dat is geen eenvoudige overgang. Jarenlang beschermt een ouder zijn kind door beslissingen te nemen. Later beschermt hij datzelfde kind juist door ruimte te geven.

Een kind is geen kopie van zijn ouder

Ik ben er trots op dat Sarah anders kan denken dan ik. Wij hoeven geopolitiek niet dezelfde standpunten te hebben. Wij hoeven over religie, maatschappij of persoonlijke keuzes niet telkens tot dezelfde conclusie te komen. Een kind is geen project waarmee een ouder zichzelf probeert te herhalen. Sarah is geen jongere versie van mij en zij hoeft dat ook niet te worden. Zij is een zelfstandig mens met een eigen karakter, een eigen stem en een eigen toekomst. Een wezenlijke vorm van ouderlijke liefde bestaat er volgens mij in dat je niet zegt dat een kind zoals jij moet worden, maar dat je het de kans geeft te worden wie het zelf is. Dat klinkt eenvoudig, maar het vraagt moed. Iedere ouder draagt verwachtingen mee, bewust of onbewust. Wij willen onze kinderen behoeden voor de fouten die wij zelf hebben gemaakt. Tegelijk moeten wij aanvaarden dat zij bepaalde lessen alleen kunnen leren door hun eigen ervaringen. Liefhebben betekent daarom soms vasthouden en soms loslaten. Wijsheid zit in het herkennen van het juiste ogenblik.

Liefde hoeft geen volledige overeenstemming

Een sterke band is niet een relatie waarin nooit onenigheid bestaat. Sarah en ik kunnen intens van elkaar houden en toch grondig van mening verschillen. Wij kunnen dezelfde gebeurtenis anders beoordelen of een gesprek met een andere conclusie verlaten. Dat maakt onze liefde niet minder echt. Integendeel, een relatie krijgt pas diepgang wanneer zij een verschil van inzicht kan verdragen zonder dat de waardigheid van de ander wordt aangetast. Ik kan tegen mijn dochter zeggen dat ik denk dat zij ongelijk heeft, zonder haar daardoor minder waardevol te vinden. Zij kan mij tegenspreken zonder dat ik dit als afwijzing van mijn vaderschap hoef te beschouwen. Daarin ligt ook een les die verder reikt dan ons gezin. Wanneer een vader en dochter met zeer verschillende overtuigingen naast elkaar kunnen blijven staan, zouden groepen en landen eveneens moeten kunnen leren leven met verschil. Vrede vraagt niet dat iedereen hetzelfde denkt. Zij vraagt dat een meningsverschil niet uitmondt in vernedering, haat of vernietiging.

Toen Sarah nog klein was, hielp zij mij overeind

Tijdens mijn gesprek met Sunny vertelde ik ook over een bijzonder zware periode uit mijn leven. Na een ernstige aanval belandde ik langdurig in het ziekenhuis en moest ik opnieuw leren functioneren. Sarah was toen ongeveer vier jaar. Zij kon de medische diagnoses, lichamelijke schade en psychologische gevolgen onmogelijk doorgronden. Toch gaf zij mij iets waarvoor geen medische term bestaat. Zij bleef mijn dochter. Haar aanwezigheid herinnerde mij eraan dat ik nodig was en dat opgeven geen neutrale keuze zou zijn. Een jong kind kan de pijn van een ouder niet oplossen, maar het kan hem een reden geven om opnieuw rechtop te proberen staan. Sarah hoefde geen wijze woorden te vinden. Zij hoefde geen antwoorden te hebben. Haar bestaan sprak voor haar. Ik dacht dat ik haar moest beschermen, maar in die periode beschermde zij op haar eigen manier ook iets in mij: het deel dat nog wilde geloven dat herstel mogelijk was.

Een vierjarig kind kan een vader moed leren

Mensen koppelen wijsheid vaak aan leeftijd, studies en ervaring. Toch kan een kind van vier iets begrijpen wat geen universiteitsbibliotheek kan uitleggen. Een kind weet niet noodzakelijk hoe trauma werkt, maar het voelt wanneer iemand pijn heeft. Het begrijpt misschien niet waarom een vader niet kan wat hij vroeger kon, maar het begrijpt nabijheid. Een kind analyseert niet altijd. Het gaat naast je zitten, legt een hand in de jouwe of kijkt je aan alsof je ondanks alles nog steeds dezelfde vader bent. Voor iemand die lichamelijk en geestelijk beschadigd is, kan precies dat van grote waarde zijn. Sarah leerde mij dat steun niet altijd uit oplossingen bestaat. Soms helpt een mens een ander door te blijven, ook wanneer hij niet weet wat hij moet zeggen.

Veel heldendom blijft buiten beeld

Mensen zeggen geregeld dat zij niets kunnen doen omdat zij geen geld, macht of bijzondere kennis hebben. Maar steun hoeft niet spectaculair te zijn. Je hoeft iemands probleem niet op te lossen om betekenis te hebben. Soms houdt één mens een ander overeind door aanwezig te blijven, te luisteren of een hand niet los te laten. Dat gebeurt in gezinnen, tussen vrienden, tussen collega’s en zelfs tussen mensen die elkaar nauwelijks kennen. Wij hebben heldendom misschien te vaak gekoppeld aan grote daden, terwijl veel moed zich afspeelt in keukens, ziekenhuiskamers en gesprekken waar geen camera aanwezig is. Er bestaat geen prijs voor het kind dat een zieke ouder opnieuw doet glimlachen. Er is geen podium voor de mantelzorger die iedere ochtend terugkeert. Toch zijn het vaak deze mensen die voorkomen dat iemand de hoop verliest.

Vijftig worden betekent ook verlies erkennen

Iedere verjaardag is tegelijk een feest en een ontmoeting met de tijd. Wie vijftig wordt, kent mensen die deze leeftijd niet hebben bereikt. Vrienden verdwijnen. Familieleden sterven. Sommige relaties breken, ook al dacht je ooit dat zij blijvend waren. Plaatsen uit je jeugd bestaan niet langer of voelen anders wanneer je er terugkeert. Mensen van wie je dacht dat zij altijd aanwezig zouden zijn, leven alleen nog in herinneringen. Dat besef hoeft een verjaardag niet somber te maken, maar het geeft de dag wel gewicht. Tijd is geen onbeperkte voorraad. Er komt niet voor ieder gesprek, ieder excuus of iedere droom automatisch een later ogenblik. Op mijn vijftigste voel ik sterker dat uitstellen eveneens een keuze is en dat die keuze gevolgen kan hebben.

Wat wij vandaag nog kunnen zeggen

Er zijn telefoontjes die wij blijven uitstellen, mensen die wij nog willen bedanken en ruzies die te klein zijn geworden om nog jaren mee te dragen. Er zijn reizen waarvan wij zeggen dat wij ze ooit zullen maken, dromen waarvoor het juiste moment maar niet lijkt te komen en woorden van liefde waarvan wij aannemen dat de ander ze toch wel kent. Veel spijt ontstaat volgens mij niet alleen door verkeerde beslissingen. Zij ontstaat ook door wat wij niet deden toen wij daar nog de kans toe hadden. Een verjaardag kan daarom een uitnodiging zijn om eerlijk te kijken naar wat niet langer hoeft te wachten. Bel vandaag. Bedank vandaag. Bied excuses aan wanneer die nodig zijn. Zeg dat je iemand graag ziet. Niemand krijgt de garantie dat er later nog een beter ogenblik komt.

Vreemden maakten mijn verjaardag menselijk

Een van de meest bijzondere elementen van mijn verjaardag was dat zij plaatsvond tussen mensen die enkele dagen eerder nog vreemden voor mij waren. Zij kwamen uit verschillende landen, spraken verschillende talen en droegen hun eigen culturele en religieuze achtergrond met zich mee. Toch wensten zij mij geluk, zongen zij voor mij en maakten wij samen foto’s. Dat menselijke contact voelde oprecht. Reizen brengt een mens buiten zijn vertrouwde omgeving en laat zien hoeveel gewoonten kunnen verschillen. Tegelijk laat reizen zien hoeveel mensen herkennen zonder uitleg. Blijdschap, verdriet, genegenheid en afscheid hebben overal herkenbare gezichten. Ik hoefde niet ieders levensverhaal te kennen om hun warmte te voelen.

Elke ontmoeting draagt een afscheid in zich

De laatste dag van een internationaal programma heeft altijd een dubbele betekenis. Mensen zijn blij om wat zij samen hebben beleefd, maar weten dat kort daarna luchthavens, stations en hotels wachten. Telefoonnummers worden uitgewisseld. Er worden beloften gemaakt om contact te houden. Met sommigen lukt dat. Anderen verdwijnen langzaam uit het dagelijkse leven. Misschien ontmoeten wij elkaar ooit opnieuw, misschien ook niet. De eindigheid van een ontmoeting maakt haar niet waardeloos. Zij kan haar juist kostbaarder maken. Niet iedere belangrijke persoon blijft levenslang aanwezig. Sommige mensen lopen slechts korte tijd naast ons en geven ons toch een herinnering, gedachte of inzicht dat jarenlang bij ons blijft.

Sarah en ik namen niet dezelfde reis mee naar huis

Sarah en ik waren in hetzelfde land, bezochten dezelfde plaatsen en namen deel aan dezelfde activiteiten. Toch zullen wij deze reis nooit op precies dezelfde manier onthouden. Zij beleefde Zuid-Korea als een negentienjarige vrouw die aan haar eigen toekomst bouwt. Ik beleefde de reis als haar vader en als een man die er vijftig werd. Misschien zullen de momenten die voor mij doorslaggevend waren voor haar slechts kleine details zijn. Misschien zag zij zaken die mij ontgingen. Dat is geen probleem. Twee mensen kunnen naast elkaar staan en toch een andere innerlijke werkelijkheid ervaren. Daarom probeer ik voorzichtig te zijn met de uitspraak dat ik exact weet hoe iemand zich voelt. Ik kan luisteren, nabij blijven en proberen te begrijpen, maar ik kan nooit geheel in de plaats van een ander treden. Ook niet in de plaats van mijn eigen dochter.

Een vader moet leren een stap achteruit te zetten

Toen Sarah klein was, moest ik veel beslissingen voor haar nemen. Nu moet zij steeds vaker zelf kiezen. Daarin zit de pijn en schoonheid van het ouderschap. Je besteedt jaren aan het opvoeden van een kind tot een zelfstandige persoon. Wanneer dat lukt, moet je aanvaarden dat die zelfstandigheid betekent dat jij niet langer alles bepaalt. Een geslaagde opvoeding maakt een ouder uiteindelijk minder noodzakelijk in de dagelijkse beslissingen van zijn kind. Dat kan pijn doen. Loslaten kan soms aanvoelen alsof je iets verliest, terwijl het eigenlijk bewijst dat het kind gegroeid is. Mijn taak verandert. Ik hoef niet langer voor iedere bocht de richting te bepalen. Ik moet beschikbaar blijven wanneer Sarah raad vraagt, naast haar staan wanneer het moeilijk wordt en respecteren dat haar leven uiteindelijk van haar is.

Mijn dochter hoeft mijn dromen niet te dragen

Ouders kunnen hun eigen onvervulde verlangens onbewust op hun kinderen leggen. Zij willen dat een zoon of dochter bereikt wat hun zelf niet is gelukt, dezelfde overtuigingen overneemt of een leven leidt dat voor de ouder veilig en begrijpelijk voelt. Ik wil daar waakzaam voor blijven. Sarah hoeft mijn dromen niet uit te voeren. Zij hoeft mijn keuzes niet te rechtvaardigen en mijn levenswerk niet voort te zetten om een goede dochter te zijn. Haar taak is niet om een verlengstuk van mij te worden. Haar taak is haar eigen leven op te bouwen. Mijn opdracht als vader is niet haar identiteit vast te leggen, maar haar voldoende liefde, veiligheid en vertrouwen mee te geven om zelfstandig te kunnen kiezen.

Ook een vader mag fouten erkennen

Vaders worden soms voorgesteld als mensen die richting moeten geven, antwoorden moeten hebben en sterk moeten blijven. Maar ouderschap maakt niemand onfeilbaar. Ook ik heb fouten gemaakt. Ik heb niet altijd de juiste woorden gekozen. Ik heb soms vanuit angst gereageerd waar vertrouwen beter was geweest. Ik heb wellicht geprobeerd te beschermen op momenten waarop Sarah vooral ruimte nodig had. Liefde maakt een ouder niet automatisch wijs. Zij geeft hem wel een reden om bij te leren. Een vader verliest geen gezag wanneer hij erkent dat hij zich vergist heeft. Hij kan juist geloofwaardiger worden wanneer hij verantwoordelijkheid neemt en excuses aanbiedt zonder voorwaarden. Kinderen hoeven geen perfecte ouders. Zij hebben ouders nodig die bereid zijn eerlijk naar zichzelf te kijken.

Wat wil ik na mijn vijftigste nog nalaten

Een verjaardag kijkt niet uitsluitend achterom. Zij stelt ook de vraag wat ik met de komende jaren wil doen. Ik weet niet hoeveel tijd mij nog gegeven is. Niemand weet dat. Daarom lijkt de vraag naar het aantal resterende jaren mij minder belangrijk dan de vraag wat ik ermee doe. Heb ik mensen geholpen? Heb ik mijn stem gebruikt wanneer iemand anders niet werd gehoord? Heb ik weerstand geboden aan onrecht, ook wanneer zwijgen eenvoudiger was? Heb ik mijn kinderen voldoende laten voelen dat zij geliefd zijn? Heb ik mensen dichter bij elkaar gebracht of hen verder uit elkaar geduwd? Heb ik iets nagelaten dat betekenis houdt wanneer mijn naam ooit niet langer wordt uitgesproken? Op vijftigjarige leeftijd heb ik niet op al die vragen een geruststellend antwoord. Misschien is eerlijk leven juist blijven proberen om betere antwoorden te geven met wat je iedere dag doet.

Bestaan is niet hetzelfde als leven

Bestaan betekent dat de dagen voorbijgaan. Leven betekent dat wij verantwoordelijkheid nemen voor wat wij binnen die tijd doen. Een mensenleven laat zich niet eerlijk meten aan functies, onderscheidingen, reizen of cijfers. Het wordt zichtbaar in de mensen die wij hebben liefgehad, de mensen die ons hebben veranderd en de ogenblikken waarop wij besloten niet onverschillig te blijven. Mijn vijftigste verjaardag in Zuid-Korea gaf mij geen definitief antwoord op alle grote levensvragen. Zij maakte mij wel duidelijk welke vragen ik niet langer wil ontwijken. Wie ben ik geweest voor de mensen die mij nodig hadden? Heb ik geluisterd? Heb ik durven loslaten? Heb ik liefde getoond toen er nog tijd voor was?

Bronnen:
Persoonlijke getuigenis van Andy Vermaut
Gesprek van Andy Vermaut met Sunny tijdens de slotdag van het internationale HWPL-programma in Zuid-Korea
Persoonlijke waarnemingen van Andy Vermaut en Sarah Vermaut tijdens hun reis naar Zuid-Korea

Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel. AI wordt gebruikt als redactioneel hulpmiddel. De journalist controleerde de inhoud en feiten.)