Harry Van Bommel vraagt in Den Haag om internationaal verbod op Moslimbroederschap

24 november 2025

Manifestatie voor het Internationaal Strafhof

Op zondag 23 november 2025 verzamelden betogers voor het Internationaal Strafhof in Den Haag. Centraal op het podium stond oud-Tweede Kamerlid Harry Van Bommel. In zijn toespraak riep hij op tot een internationaal verbod op de Moslimbroederschap en vroeg hij het Internationaal Strafhof en de Europese Unie om hiervoor een duidelijke juridische stap te zetten. Volgens hem is de inzet helder: voorkomen dat een beweging met een politieke religieuze agenda vrij spel krijgt binnen democratische rechtsstaten.

De betoging richtte zich daarmee niet alleen op Den Haag, maar ook op Brussel. De vraag die in de toespraken doorschemerde, was hoe ver staten kunnen en willen gaan om een organisatie aan banden te leggen die zich op democratische vrijheden beroept, maar tegelijkertijd een andere maatschappelijke orde nastreeft.

De slogan ‘Islam is the solution’

In zijn speech ging Harry Van Bommel in op de geschiedenis en het zelfbeeld van de Moslimbroederschap. Hij verwees naar de bekende slogan “Islam is the solution”, waarmee de beweging haar religieuze en politieke project samenvat. Die leuze staat volgens hem voor een visie waarbij religie niet alleen een persoonlijke overtuiging is, maar ook het uitgangspunt voor de inrichting van de staat. Hij herinnerde eraan dat deze manier van denken in grote delen van de Arabische wereld aanwezig is en daar al decennialang een rol speelt in maatschappelijke discussies.

Tegelijkertijd wees hij erop dat zo’n programmatische leus gevolgen heeft zodra een organisatie doelbewust invloed zoekt op wetgeving, bestuur en publieke instellingen. Daar, zo stelde hij, ligt precies de zorg die in Den Haag en andere Europese hoofdsteden langer onder de loep zou moeten worden genomen.

Ervaringen uit Saoedi-Arabië

Harry Van Bommel verwees in Den Haag naar zijn recente reis naar het Koninkrijk Saoedi-Arabië. Hij omschreef het als een land met twee heilige steden en een religieuze traditie die wereldwijd bekend is. In dat land, zei hij, is men al jaren vertrouwd met de rol en methoden van de Moslimbroederschap. De beweging wordt er gezien als een factor die de stabiliteit kan ondergraven en daarom met grote argwaan gevolgd wordt.

Die ervaring zette hij af tegen de manier waarop in een aantal westerse landen met de Moslimbroederschap wordt omgegaan. Volgens hem wordt de organisatie in Europa nog vaak bekeken als een gewone politieke of maatschappelijke speler, terwijl er in andere regio’s juist een lange geschiedenis is van confrontatie met haar agenda. Zijn retorische vraag aan het publiek was waarom die kennis niet sterker doordringt in het Europese debat.

Langetermijndoel: volledige islamisering van de samenleving

In het hart van zijn toespraak beschreef Harry Van Bommel de kern van de ideologie van de Moslimbroederschap zoals hij die ziet. Volgens hem streeft de beweging naar een volledige islamisering van de samenleving. Dat gebeurt, zo stelde hij, door stap voor stap religieus geïnspireerde regels en normen op te schuiven richting formele wetgeving op internationaal niveau. De organisatie presenteert haar geloofsopvatting daarbij als iets dat uiteindelijk de bovenliggende maatstaf zou moeten worden.

Hij verwees naar analyses waarin de Moslimbroederschap wordt beschreven als een beweging met een langetermijnstrategie in verschillende fasen. Die strategie is erop gericht samenlevingen van binnenuit te beïnvloeden via ideologische vorming en politieke betrokkenheid. Daarbij is niet altijd sprake van openlijke confrontatie; juist een geleidelijke verschuiving van denkbeelden en structuren staat centraal in de beschreven aanpak.

Rol van media, netwerken en rapporten uit Frankrijk

De toespraak ging ook in op de middelen die de Moslimbroederschap volgens diverse studies inzet. Harry Van Bommel herinnerde het publiek eraan dat de beweging al decennialang gebruikmaakt van media en communicatie om haar ideeën te verspreiden. Via lokale organisaties, educatieve projecten en internationale contacten is een netwerk ontstaan dat over landsgrenzen heen werkt en gericht is op het uitrollen van dezelfde visie in uiteenlopende contexten.

Als illustratie haalde hij een recent Frans rapport aan waarin wordt beschreven hoe de Moslimbroederschap structuren in dat land is binnengedrongen. Volgens dat rapport gaat het om sociale, religieuze en politieke organisaties waarin de beweging invloed probeert te krijgen. Doel daarvan is, zo vat hij samen, draagvlak te creëren voor de Moslimbroederschap in steden en wijken en uiteindelijk politiek gewicht op te bouwen, ook in landen als Nederland en elders in Europa.

Waarschuwingen van de Nederlandse inlichtingendienst

In zijn speech stond Harry Van Bommel nadrukkelijk stil bij de rol van de Nederlandse inlichtingendienst. Hij haalde publieke rapporten aan waarin wordt gewaarschuwd voor de invloed van de Moslimbroederschap op de democratische rechtsorde. Volgens die analyses kan de beweging spanningen veroorzaken rond grondrechten, gelijke behandeling en scheiding tussen religie en politiek.

Op basis van die rapporten pleitte hij ervoor dat de Moslimbroederschap onder voortdurende observatie blijft. Inlichtingendiensten zouden, aldus zijn betoog, alert moeten blijven op netwerken en structuren waarin de beweging een sturende rol speelt, juist omdat de beschreven strategie zich niet beperkt tot één land, maar naar verschillende regio’s uitwaaiert.

Oproep aan Internationaal Strafhof en Europese Unie

De symbolische keuze voor het plein bij het Internationaal Strafhof was geen toeval. Harry Van Bommel stelde dat organisaties met een agenda die in strijd staat met fundamentele rechten en vrijheden niet onbeperkt ruimte mogen krijgen. Hij noemde de Moslimbroederschap een terroristische organisatie en riep op tot een formeel verbod, zowel in internationale kaders als in nationale wetgeving.

Daarbij richtte hij zich tot het Internationaal Strafhof en de Europese Unie, die volgens hem instrumenten in handen hebben om dergelijke bewegingen tegen te gaan. Hij sprak het publiek toe met de boodschap dat volhouden nodig zal zijn: de deelnemers aan de manifestatie willen blijven aandringen op een verbod en houden vast aan het idee dat landen zich gezamenlijk moeten wapenen tegen een organisatie die volgens hen de rechtsstaat onder druk zet.

In de kern laat deze manifestatie zien hoe een ervaren politicus, geworteld in het Nederlandse parlementaire verleden, bij het Internationaal Strafhof een debat op scherp probeert te zetten over religieus geïnspireerde bewegingen met politieke ambities. Voor lezers van indegazette.be is vooral interessant dat hierbij zowel concrete inlichtingenrapporten als ervaringen uit landen als Saoedi-Arabië worden aangehaald. Het laat zien hoe discussies over veiligheid, religie en democratie niet alleen in parlementen worden gevoerd, maar ook op pleinen waar burgers en oud-politici samenkomen om een duidelijke koers te vragen.

Bronnen:
Toespraak Harry Van Bommel tijdens manifestatie bij het Internationaal Strafhof, Den Haag, 23 november 2025

Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel)

Toespraak Harry Van Bommel – Nederlands

Beste vrienden,

Deze betoging is georganiseerd om steun te geven aan een internationaal verbod op deze beweging en om het Internationaal Strafhof en de Europese Unie op te roepen zo’n verbod in te voeren. Daar zijn stevige redenen voor.

De Moslimbroederschap gebruikt al lang de bekende leus “Islam is the solution”. Met die woorden presenteert zij haar religieuze opvatting als antwoord op politieke, maatschappelijke en economische vraagstukken. Deze manier van denken is aanwezig in grote delen van de Arabische wereld en speelt daar een rol in het publieke debat.

Vorige maand bezocht ik het Koninkrijk Saoedi-Arabië, een land met twee heilige steden en een diep gewortelde religieuze traditie. In dat land wordt de Moslimbroederschap gezien als een gevaarlijke organisatie. De autoriteiten kennen haar geschiedenis en haar effect op de samenleving. Daar is men zich scherp bewust van wat deze beweging wil bereiken. Waarom is dat besef in de westerse wereld nog altijd zo beperkt?

De Moslimbroederschap streeft naar een volledige islamisering van de samenleving. Dat gebeurt door stap voor stap een religieus geïnspireerd rechtssysteem naar voren te schuiven als richtsnoer voor wetgeving op wereldschaal en door het geloof neer te zetten als iets dat uiteindelijk de leiding zou moeten hebben. De strategie van de beweging wordt beschreven als een plan op lange termijn, opgebouwd uit verschillende fasen. Het doel is om samenlevingen van binnenuit te beïnvloeden via ideologische vorming en politieke betrokkenheid.

De organisatie maakt al decennia gebruik van media en andere communicatiemiddelen om haar ideeën te verspreiden. Daardoor is een grensoverschrijdend netwerk ontstaan dat erop gericht is die visie in verschillende landen werkelijkheid te laten worden.

Een recent Frans rapport laat zien dat de Moslimbroederschap is doorgedrongen tot sociale, religieuze en politieke structuren. De beweging probeert daar van binnenuit richting te geven aan beleid en standpunten. Zo wordt steun opgebouwd voor de Moslimbroederschap, eerst in buurten en steden, vervolgens in landen als Nederland en verder in Europa en daarbuiten.

Gelukkig is de Nederlandse inlichtingendienst niet in slaap gevallen. In openbare rapporten waarschuwt zij voor de gevolgen van de activiteiten van de Moslimbroederschap voor de democratische rechtsorde. Daarbij wordt aangegeven dat deze beweging blijvend onder toezicht van de inlichtingendiensten zou moeten staan.

Wij staan hier voor het Internationaal Strafhof omdat wij vinden dat een organisatie met zo’n agenda grenzen overschrijdt die een democratie niet kan accepteren. Wij roepen het Hof en de Europese Unie op om te handelen en niet weg te kijken. Wij zullen doorgaan met onze inzet totdat deze terroristische organisatie wordt verboden.

Harry Van Bommel

Speech Harry Van Bommel – English (edited version)

Dear friends,

This demonstration is held to support an international ban on this movement and to call upon the International Criminal Court and the European Union to introduce such a ban. There are solid reasons for that.

The Muslim Brotherhood’s well-known slogan is “Islam is the solution”. With that phrase the movement presents its religious vision as an answer to political, social and economic questions. This way of thinking plays a role in large parts of the Arab world and shapes discussions there about the future of society.

Last month I visited the Kingdom of Saudi Arabia, a country with two holy cities and a long religious tradition. In that country the Muslim Brotherhood is regarded as a dangerous organisation. The authorities there know from experience what this movement stands for and what it can do to a society. Why is that understanding still so limited in the western world?

The Muslim Brotherhood aims to Islamise society completely. It does so by pushing for a religiously inspired legal order on a global scale and by presenting Islam as a faith that is ultimately meant to dominate. Analysts describe the movement’s strategy as a long-term, multi-stage plan that seeks to influence societies from within through ideological work and political engagement.

For decades the organisation has used media and other forms of communication to spread its ideas. In this way it has built a transnational network that tries to implement its vision in many different countries.

A recent French report has shown that the Brotherhood has entered social, religious and political structures and tries to steer them from within. The aim is to create support for the Muslim Brotherhood in neighbourhoods and cities, then in countries such as the Netherlands, in Europe, and in time on a wider scale.

Fortunately the Dutch intelligence service is not asleep. In its public reports it warns about the impact of the Muslim Brotherhood on the democratic rule of law and argues that this movement should remain under constant surveillance by the intelligence services.

We stand here in front of the International Criminal Court because we believe that an organisation with such an agenda crosses boundaries that no democracy should accept. We call on the Court and on the European Union to act, and we will persevere in our efforts until this terrorist organisation is banned.

Harry Van Bommel

Discours de Harry Van Bommel – Français

Chers amis,

Cette manifestation a été organisée pour soutenir l’instauration d’une interdiction internationale visant ce mouvement et pour appeler la Cour pénale internationale et l’Union européenne à adopter une telle décision. Les raisons invoquées pour cette démarche sont sérieuses.

La confrérie des Frères musulmans utilise depuis longtemps le slogan bien connu « Islam is the solution ». Par cette formule, elle présente sa vision religieuse comme une réponse aux questions politiques, sociales et économiques. Cette manière de voir joue un rôle dans une grande partie du monde arabe et influence les débats sur l’avenir de la société.

Le mois dernier, j’ai visité le Royaume d’Arabie saoudite, un pays avec deux villes saintes et une tradition religieuse profondément enracinée. Dans ce pays, les Frères musulmans sont considérés comme une organisation dangereuse. Les autorités y connaissent l’histoire de ce mouvement et ses effets possibles sur la société. Là-bas, on comprend très bien ce que cette organisation cherche à atteindre. Pourquoi cette compréhension reste-t-elle aussi limitée dans le monde occidental ?

Selon de nombreuses analyses, les Frères musulmans poursuivent l’objectif d’une islamisation complète de la société. Ils le font en mettant progressivement en avant un ordre juridique inspiré par la religion à l’échelle internationale et en présentant l’islam comme une foi qui devrait, à terme, occuper une position dominante. La stratégie du mouvement est décrite comme un plan de longue durée, divisé en plusieurs étapes, visant à influencer les sociétés de l’intérieur par le travail idéologique et l’engagement politique.

Depuis des décennies, l’organisation utilise les médias et d’autres moyens de communication pour diffuser ses idées. Elle a ainsi construit un réseau transnational qui cherche à appliquer cette vision dans de nombreux pays.

Un rapport français récent montre que les Frères musulmans ont pénétré des structures sociales, religieuses et politiques et qu’ils tentent de les orienter de l’intérieur. Le but est de créer un soutien pour la confrérie dans les quartiers et les villes, puis dans des pays comme les Pays-Bas, en Europe et, avec le temps, à une échelle plus large.

Heureusement, le service de renseignement néerlandais ne dort pas. Dans ses rapports publics, il met en garde contre les conséquences des activités des Frères musulmans pour l’État de droit démocratique et estime que ce mouvement devrait rester en permanence sous la surveillance des services de renseignement.

Nous nous tenons ici devant la Cour pénale internationale parce que nous pensons qu’une organisation porteuse d’un tel programme dépasse des limites qu’aucune démocratie ne devrait accepter. Nous appelons la Cour et l’Union européenne à agir, et nous poursuivrons nos efforts jusqu’à ce que cette organisation terroriste soit interdite.

Harry Van Bommel