Kremlin houdt koers, maar terreinclaims worden betwist

19 december 2025

De Russische president Vladimir Putin (Poetin) en de Russische chef van de generale staf, legergeneraal Valery Gerasimov, blijven publiek vasthouden aan de oorspronkelijke Russische oorlogsdoelen in Oekraïne. Dat blijkt uit een recente analyse van het Institute for the Study of War (ISW), dat tegelijk wijst op stevige afwijkingen tussen Russische uitspraken en wat volgens het instituut met publiek zichtbaar bewijs kan worden onderbouwd. De spanning tussen politieke taal, militaire claims en controleerbare vaststellingen bepaalt intussen ook hoe het debat over mogelijke onderhandelingen verdergaat.

Kremlin zet in op dezelfde doelen

Tijdens een ceremonie op woensdag 17 december 2025, in Rusland, waar Russische militairen medailles kregen, verklaarde Vladimir Putin dat Rusland al zijn doelen zal halen. Hij stelde ook dat Russische troepen “strategisch belangrijke” plaatsen zouden hebben ingenomen, wat volgens hem ruimte zou maken voor verdere offensieven. In de Kremlin-weergave van die bijeenkomst kwam ook de boodschap aan bod dat Russische troepen bezig zouden zijn met het innemen van wat werd omschreven als “voorouderlijke gronden”.

ISW plaatst die uitspraken in een patroon: het instituut ziet ze als een bevestiging dat Putin (Poetin) niet lijkt te mikken op een akkoord dat enkel het huidige front bevriest, en dat hij een akkoord op basis van de Amerikaanse voorgestelde 28-puntenaanpak niet vanzelfsprekend als eindpunt beschouwt.

Cijfers over terrein en steden lopen uiteen

Volgens ISW zet de Russische top zijn geloofwaardigheid onder druk door vergaande terreinclaims. Vladimir Putin (Poetin) stelde onder meer dat Siversk volledig zou zijn ingenomen, maar ISW zegt enkel bewijs te zien voor ongeveer 77 procent controle van die plaats.

Ook Valery Gerasimov legde op donderdag 18 december 2025, tijdens een briefing voor buitenlandse militaire attachés, verregaande beweringen op tafel. Hij verklaarde dat Russische troepen Kupyansk zouden hebben ingenomen, terwijl er volgens ISW steeds meer aanwijzingen zijn dat Oekraïense troepen een aanzienlijk deel van de stad terug onder controle brachten. Gerasimov zei ook dat Rusland 50 procent van Kostyantynivka zou controleren. ISW stelt daar tegenover dat het geen bewijs ziet dat in de buurt komt van dat aandeel: het instituut becijfert de Russische controle op ongeveer 1,6 procent en spreekt over een aanwezigheid tot circa vijf procent van de stad, onder meer via infiltraties of aanvallen.

Gerasimov claimde bovendien dat Rusland in 2025 meer dan 6.300 vierkante kilometer zou hebben ingenomen, iets hoger dan de 6.000 vierkante kilometer waar minister van Defensie Andrei Belousov op 17 december 2025 over sprak. ISW schat de Russische terreinwinst in 2025 op ongeveer 4.700 vierkante kilometer. Zelfs de hogere Russische claim blijft volgens ISW beperkt in verhouding tot de totale oppervlakte van Oekraïne en laat, net door het uitgesproken cijfer, ook het trage tempo van de opmars zien. Het instituut koppelt dat aan Russische pogingen om internationaal het beeld te verspreiden dat een Russische overwinning en een ineenstorting van de Oekraïense verdediging “onvermijdelijk” zouden zijn.

Onderhandelingen, verkiezingen en een twist over garanties

Aan Oekraïense kant blijft president Volodymyr Zelensky signalen geven dat Kiev bereid is tot onderhandelingen. Op donderdag 18 december 2025 herhaalde hij dat Oekraïne bereid is presidentsverkiezingen te houden als stap richting een vredesakkoord. In de Amerikaanse 28-puntenaanpak circuleert daarbij de voorwaarde dat Oekraïne verkiezingen houdt binnen 100 dagen nadat een akkoord juridisch is vastgelegd.

Tegelijk klinkt vanuit Moskou openlijk verzet tegen een kernonderdeel van de discussie: veiligheidsgaranties. Maria Zakharova, woordvoerder van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken, noemde op donderdag 18 december 2025 elke inzet van westerse troepen in Oekraïne, als onderdeel van garanties na een oorlog, “onaanvaardbaar” en stelde dat Rusland zulke troepen als “legitiem” zou beschouwen. ISW leidt hieruit af dat Rusland geen betekenisvolle garanties wil toestaan, wat volgens het instituut het risico vergroot dat Rusland na een akkoord opnieuw agressie kan inzetten om alsnog de maximale doelstellingen te bereiken.

Grensincident aan de Narva in Estland

Op woensdag 17 december 2025 was er ook een incident buiten Oekraïne. Drie Russische grenswachten staken kort de Estse grens over. Estse autoriteiten meldden dat ze met een hovercraft de stenen golfbreker bij Vasknarva bereikten, op de Narva-rivier, een plek die zowel Russisch als Ests grondgebied raakt. De grenswachten stapten uit, liepen een kort stuk Estland in en keerden daarna terug.

De Estse minister van Binnenlandse Zaken, Igor Taro, zei dat het om een zone gaat waar Russische vaartuigen normaliter toestemming vragen om Estse wateren te passeren, en dat Rusland die procedure al lang volgt. Over het motief van de grensoverschrijding was volgens Estland nog geen duidelijkheid. Eerder, op 10 oktober 2025, zagen Estse grenswachters zeven gewapende Russische militairen in de buurt van de grens, met uniformen die niet leken te passen bij grenswachten, maar toen werd Ests grondgebied niet betreden.

Dit incident wordt gekoppeld aan de bredere inschatting dat Rusland zijn geheime en open acties tegen Europa opvoert en dat Moskou bezig is met wat het instituut “Phase Zero” noemt: een fase van informatie- en psychologische voorbereiding op een mogelijk toekomstig conflict met de NAVO. Volgens meerdere bronnen is dit de eerste keer sinds het begin van die fase in september 2025 dat uniform gedragen Russisch personeel een NAVO-land binnenging.

Aanvallen op afstand en bewegingen langs het front

In de nacht van woensdag 17 december 2025 op donderdag 18 december 2025 zette Oekraïne zijn campagne met aanvallen op afstand voort, gericht op Russische militaire doelen. De Oekraïense generale staf meldde dat twee S-400-luchtverdedigingssystemen van het Russische 568th Anti-Aircraft Missile Regiment nabij Rayevka, ten noordoosten van Belgorod, zijn geraakt; later gepubliceerd en gelokaliseerd beeldmateriaal zou dat ondersteunen. Er verschenen ook beelden die erop wijzen dat een elektrisch onderstation in Bataysk, in de oblast Rostov, werd getroffen. De gouverneur van Rostov, Yury Slusar, en de burgemeester van Rostov-aan-de-Don, Alexander Skryabin, bevestigden op 18 december 2025 dat er inslagen waren. Daarnaast meldde het Russische oppositiemedium Astra dat mogelijk ook een tanker van een Russische schaduwvloot nabij een overslagpunt bij de olieraffinaderij van Novoshakhtinsk werd geraakt; een stadsbestuur in Berdyansk stelde dat die tanker grondstoffen illegaal exporteerde uit bezet Mariupol en Berdyansk.

Op het slagveld is er een voortdurend schuivend beeld, met recente Oekraïense bewegingen onder meer nabij Siversk en Pokrovsk, en Russische bewegingen nabij Hulyaipole en in het tactische gebied Kostyantynivka-Druzhkivka. In de noordelijke as bleven Russische aanvallen doorgaan rond onder meer Koersk en Soemy, met gevechten in de richting van plaatsen als Andriivka, Oleksiivka, Yablunivka, Kindrativka en Varachyne. Er zijn daarbij ook meldingen over specifieke eenheden, zoals drone-operatoren van de Russische 106th Airborne Division, elementen van het 1st Motorized Rifle Regiment onder operationele controle van de Northern Grouping of Forces, en aanvallen door operatoren van het Rubikon Center for Advanced Unmanned Technologies.

Verder langs de oostelijke frontlijn blijft de drukpuntenlogica zichtbaar rond onder meer Kharkiv, Kupyansk, Borova, Lyman, Siversk, Kostyantynivka, Dobropillya en Pokrovsk. ISW vermeldt bijvoorbeeld dat Russische aanvallen doorgingen in en rond Kupyansk, maar dat een Kremlin-gezinde militaire blogger kritiek uitte op het Russische ministerie van Defensie omdat beeldmateriaal dat de inname moest staven, later geolokaliseerd zou zijn naar Tavolzhanka, ongeveer 20 kilometer ten noordoosten van Kupyansk. In en rond Pokrovsk verwijzen we graag naar een Oekraïense bron, Serhiy Okishev van het Oekraïense 7th Rapid Reaction Corps van de Air Assault Forces, die stelde dat Rusland gunstige weersomstandigheden gebruikt om aanvallen te verhogen en reserves inzet, waaronder elementen van de 76th Airborne Division, in gevechten in stedelijk gebied.

In de zuidelijke as beschrijfven meerdere bronnen eveneens een mozaïek van meldingen rond Zaporizhia, de Dnipro-delta bij Kherson en aanvallen op doelen in bezet Crimea. Het instituut noteert dat Oekraïne in de nacht van 17 op 18 december 2025 ook doelen in Crimea trof, met meldingen over radarinstallaties nabij Hvardiiske en over aanvallen op Belbek Air Base. Tegelijk registreerde de Oekraïense luchtmacht een Russische drone-aanvalsgolf: 82 drones van het Shahed-type, het Gerbera-type en andere types, waarbij 63 drones zouden zijn neergehaald en er inslagen en brokstukken vielen op verschillende locaties. Oekraïense autoriteiten meldden schade aan residentiële, civiele, transport- en energie-infrastructuur in onder meer Cherkasy, Dnipropetrovsk, Kharkiv, Zaporizhia en Odesa.

Belarus (Wit-Rusland) meldt inzet van Oreshnik

Ook Belarus (Wit-Rusland) komt in de analyse aan bod. President Aleksandr Lukashenko verklaarde op donderdag 18 december 2025 dat Russische troepen het Oreshnik-raketsysteem op woensdag 17 december 2025 naar Belarus hebben gebracht en dat het systeem in gevechtsdienst gaat. Lukashenko en Vladimir Putin hadden in december 2024 al plannen aangekondigd om Oreshnik in 2025 in Belarus (Wit-Rusland) te stationeren.

Bronnen:
Institute for the Study of War, Russian Offensive Campaign Assessment, 18 december 2025

Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel)