Nieuwkapelleplas is volledig geïsoleerd waterlichaam, blijkt uit studie in opdracht van De Watergroep

Foto Xavier Rambour

19 augustus 2025

Gebrek aan doorstroming met polderwater beperkt natuurlijk herstel

De Nieuwkapelleplas, gelegen in de deelgemeente Nieuwkapelle op het grondgebied van Diksmuide, functioneert vandaag als een hydrologisch geïsoleerd geheel. Dat concludeert het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) in een recent rapport, opgesteld in het kader van een studie in opdracht van De Watergroep. De plas is niet verbonden met omliggende waterlopen of het polderwatersysteem, wat ingrijpende gevolgen heeft voor het ecologisch evenwicht.

Geen natuurlijke in- of uitlaat: water blijft jarenlang stilstaan

Volgens de studie is er geen structurele aanvoer of afvoer van water aanwezig. Regen, insijpeling en verdamping vormen de enige hydrologische processen. Daardoor ontstaat een stilstaand waterlichaam met weinig zuurstofverversing, waardoor het risico op opwarming, algenbloei en zuurstofarme zones toeneemt. Op warme zomerdagen kan dit leiden tot vissterfte en een afname van aquatisch leven.

Nutriënten stapelen zich op zonder afvloeiing

In een gesloten systeem zoals de Nieuwkapelleplas worden nutriënten die via stof, neerslag of vogels binnenkomen niet afgevoerd. Ze stapelen zich op in de sliblaag, wat de eutrofiëring versterkt. De studie stelt dat hierdoor onderwaterplanten en waterhelderheid ernstig onder druk staan.

Geen doorstroming betekent ook ecologische isolatie

De hydrologische isolatie beperkt ook de natuurlijke verspreiding van aquatische fauna. Kikkers, libellenlarven en vissen geraken moeilijk in of uit de plas zonder menselijke tussenkomst. Dit maakt het systeem kwetsbaarder voor soortverarming en verhoogt het belang van lokale instandhouding.

Herstelopties beperkt door ligging en structuur

De onderzoekers vermelden dat het creëren van doorstroming technisch moeilijk en mogelijk ecologisch riskant is. Het inlaten van polderwater zou bijkomende nutriënten aanvoeren en de plas verder uit evenwicht brengen. Daarom pleit het rapport voor een gefaseerde aanpak: optimaliseren van intern beheer, herstel van oeverstructuren en regelmatige monitoring van zuurstofniveaus.

Bronnen