Onenigheid over Russische wapenstilstandsvoorstellen brengt diplomatiek overleg in een lastige fase

10 augustus 2025

Verwarring na het gesprek in Moskou

Wat de Russische president Vladimir Poetin deze week precies heeft voorgesteld om de gevechten in Oekraïne stil te leggen, blijft onduidelijk. Sinds 6 augustus zijn er verschillende versies verschenen, afhankelijk van wie erover vertelt. In het gesprek dat Poetin had met de Amerikaanse speciale gezant Steve Witkoff, zou het onder meer zijn gegaan over terugtrekking uit bepaalde gebieden, maar welke precies, daarover lopen de lezingen uiteen.

Volgens de Duitse krant BILD dacht Witkoff dat Rusland bereid was zich terug te trekken uit bezette delen van Zaporizja en Cherson. Anderen zeggen dat Poetin juist eiste dat Oekraïne zich terugtrekt uit stukken van Donetsk die nog in Oekraïense handen zijn. The Wall Street Journal meldde dat president Donald Trump, na te zijn bijgepraat door Witkoff, dit te positief aan Europese en Oekraïense gesprekspartners heeft doorgegeven. Een dag later moest Witkoff die boodschap alweer bijstellen.

Het strategische belang van Donetsk

Eén element komt in alle berichten terug: Poetin wil dat Oekraïne het resterende, niet-bezette deel van Donetsk opgeeft. Dat gebied vormt al meer dan tien jaar een verdedigingsgordel die Russische troepen meerdere keren heeft tegengehouden. Als die linie valt, krijgt Rusland een betere uitgangspositie, zonder dat er afspraken liggen die een herstart van de gevechten onmogelijk maken.

Tegenvoorstel van Oekraïne en Europa

Op 9 augustus hebben Oekraïense en Europese vertegenwoordigers in het Verenigd Koninkrijk een gezamenlijk tegenvoorstel overhandigd aan de Amerikaanse vicepresident JD Vance. De kern daarvan is simpel: eerst een volledig staakt-het-vuren, pas daarna onderhandelingen over grenzen. Verder moet elke gebiedsruil wederzijds zijn, en moeten er harde veiligheidsbeloftes komen, zodat Oekraïne niet binnen enkele jaren opnieuw wordt aangevallen.

De Finse president Alexander Stubb legde het plan dezelfde dag voor aan president Trump. Vanuit Londen, Parijs, Tallinn, Vilnius, Riga en Boekarest klonk openlijke steun. Premier Keir Starmer, president Emmanuel Macron en de ministers van Buitenlandse Zaken van Estland, Litouwen, Letland en Roemenië spraken zich allemaal uit voor het voorstel.

Vooruitkijken naar Alaska

Op 15 augustus ontmoeten Trump en Poetin elkaar in Alaska. Vanuit Moskou wordt in de aanloop daarnaartoe verwezen naar historische claims op Alaska, een thema dat vaker opduikt in Russische interne communicatie. Ondertussen blijft Oekraïne aanvallen uitvoeren met langeafstandsdrones, gericht op militaire en industriële doelen diep in Rusland.

Andy Vermaut +32499357495