Protest in Brussel tegen geweld op Druzen

23 juli 2025

In het hart van Brussel, op het Luxemburgplein, verzamelden zich vandaag demonstranten voor een manifestatie die de aandacht vestigde op een diepe crisis ver weg. Van drie uur tot vijf uur in de namiddag stonden mensen daar, met borden en stemmen die riepen om aandacht voor de Druzen in Syrië. Het ging om de onderdrukking die zij ervaren, en specifiek om het regime onder leiding van Al Jolani, dat beschuldigd wordt van moorden op deze groep. De bijeenkomst was een moment van solidariteit, waar sprekers hun woorden lieten klinken in Arabisch en Engels, om een boodschap te verspreiden die verder reikt dan de grenzen van Europa.

Een roep uit het hart van Sweida

Sweida, een stad in het zuiden van Syrië, staat centraal in de verhalen die vandaag werden gedeeld. Een spreker beschreef het als een plek van liefde en tolerantie, maar nu geteisterd door vlammen in naam van religie. Valse leuzen verstikken de inwoners, die honger lijden onder een belegering. Ze worden langzaam gedood, terwijl de stilte van de wereld doorklinkt. De Druzen zien zichzelf niet als een afgesloten groep of factie, maar als volk dat het leven omarmt, vrijheid nastreeft en hoopt op een betere dag. Vandaag voelen ze zich getroffen door verraad en tirannie, vermomd in religieuze termen die niets met menselijkheid te maken hebben. De oproep ging niet om medelijden, maar om steun. Iedereen die de stem hoorde, moest de boodschap doorgeven: Sweida bloedt, red het. Laat ons niet alleen staan tegen honger, omsingeling en onderdrukking. We willen leven, niet sterven in stilte. Van Sweida naar de wereld: zwijg niet bij onrecht. Vrijheid is geen gunst, maar een recht voor ieder persoon.

Diepe wortels in geschiedenis

De Druzen dragen een lange geschiedenis van volharding mee, die teruggaat tot eeuwen van uitdagingen. Hun geloof ontstond in de elfde eeuw in Egypte, waar het begon als een afsplitsing binnen de islam, geïnspireerd door figuren als Al-Hakim bi-Amr Allah. Al snel volgde vervolging; ze werden verdreven uit Egypte door heersers die hun ideeën als bedreiging zagen. Families trokken naar de bergen van Libanon en Syrië, op zoek naar veilige grond. Daar bouwden ze een bestaan op, met een sterke band aan hun tradities. In de negentiende eeuw, onder het Ottomaanse Rijk, barstten conflicten los. Massamoorden troffen gemeenschappen; dorpen werden platgebrand, en duizenden verloren het leven in golven van geweld die hele regio’s ontwrichtten. De Druzen leerden staan in stormen, met respect als wapen sterker dan brute kracht. Eenheid brak tirannie, zo luidde hun les.

Later, in de twintigste eeuw, kwamen nieuwe beproevingen. Tijdens het Franse mandaat over Syrië, na de Eerste Wereldoorlog, ontstonden opstanden. De Druzen leidden revoltes tegen de koloniale macht, wat leidde tot bombardementen op hun dorpen. Huizen werden verwoest, en velen stierven onder het vuur. Sultan Pasha al-Atrash werd een symbool van verzet, die vocht voor onafhankelijkheid. Na de onafhankelijkheid van Syrië in 1946, bleven spanningen bestaan. Onder het regime van Hafez al-Assad, en later zijn zoon Bashar, werden Druzen gebruikt in politieke spelletjes. Ze dienden in het leger, maar kregen te maken met discriminatie. Assad manipuleerde minderheden om zijn macht te behouden, en Druzen betaalden vaak de prijs in conflicten.

De burgeroorlog in Syrië, die begon in 2011, bracht nog meer leed. Groepen als ISIS zagen Druzen als doelwit vanwege hun geloof. In 2015 vielen extremisten dorpen aan, met moorden en ontvoeringen. Honderden stierven in brute aanslagen, en heilige plekken werden ontheiligd. Toch hielden de Druzen stand, met lokale milities die hun gebieden verdedigden. Sweida bleef relatief stabiel, dankzij de eenheid van de inwoners. Nu, in 2025, na de val van Assad, heerst HTS onder Al Jolani in delen van het land. Wat begon als een opstand tegen dictatuur, mondt uit in nieuwe vormen van onderdrukking.

De recente escalatie in Syrië

Op 22 juli 2025 bereikte het geweld een hoogtepunt in Syrië. Huizen stonden in brand, en heilige sites werden vernield. Meer dan zeshonderd mensen kwamen om het leven, in een golf van dood die families trof op openbare plekken. Ze werden neergeschoten, lichamen verminkt zonder kans op een waardige begrafenis. Video’s circuleren met beelden van een man die smeekt om genade, maar kogels maken een einde aan zijn pleidooi. Hosam Saraya, een Amerikaanse burger, en zijn familie werden koelbloedig gedood. Vrouwen ondergingen verkrachtingen, en duizenden vluchtten voor hun leven. Dit patroon wijst op een systematische poging tot uitroeiing, die de wereld niet mag negeren.

De conflicten begonnen eerder deze maand, rond 11 juli, toen Bedoeïenenstammen een Druzische handelaar ontvoerden op de weg naar Damascus. Dat leidde tot schermutselingen tussen Druzen en Bedoeïenen, met een oude vete die oplaaide. Syrische troepen, onder controle van HTS, probeerden in te grijpen, maar botsten met Druzische strijders. Geweld verspreidde zich over Sweida, met honderden doden tot gevolg. Sommige bronnen spreken van 718 slachtoffers sinds het begin van de onrust. Ziekenhuizen raken overvol, en humanitaire hulp is schaars. Israël greep in met luchtaanvallen op Syrische posities, om de Druzen te beschermen, wat de spanningen verder opdreef. Een wankel staakt-het-vuren kwam tot stand op 18 juli, maar gevechten laaiden weer op. HTS-troepen trokken zich terug uit delen van Sweida, maar de dreiging blijft hangen.

Lessen uit het verleden

Door de eeuwen heen hebben de Druzen geleerd van hun beproevingen. Afstammelingen van Jethro, de schoonvader van Mozes, koesteren ze waarden van standvastigheid. In Egypte werden ze verbannen omdat hun leer afweek van de norm. Onder de Ottomanen overleefden ze slachtpartijen in 1860, toen sektarisch geweld Mount Libanon verscheurde. Duizenden Druzen stierven, maar hun identiteit bleef intact. De Franse bombardementen in de jaren twintig, tijdens de Grote Syrische Opstand, verwoestten dorpen als Suwayda. Sultan al-Atrash leidde tienduizenden in verzet, en hoewel verslagen, plantte hij zaden van nationale trots.

In recente decennia, onder Assad, werden Druzen ingezet in het leger tegen opstanden. Ze beschermden hun provincies, maar betaalden met bloed. ISIS-aanvallen in 2018 doodden meer dan tweehonderd in Sweida, met zelfmoordbommen en huis-aan-huis moorden. Vrouwen en kinderen werden niet gespaard. Toch organiseerden locals zich, en dreven extremisten terug. Nu, met HTS aan de macht, herhaalt de geschiedenis zich. Al Jolani’s groep, ooit gelinkt aan Al-Qaeda, beloofde stabiliteit, maar levert conflict. Druzen in Sweida protesteren al maanden tegen corruptie en armoede, wat leidt tot repressie.

De manifestatie in Brussel

Op het Luxemburgplein klonken vandaag echo’s van deze geschiedenis. Demonstranten riepen op tot actie, met slogans die de pijn van Syrië weerspiegelden. Een spreker benadrukte dat de strijd van de Druzen iedereen raakt. Het is geen geïsoleerd verhaal, maar een menselijke plicht. De wind droeg kreten uit Syrië, die doorbraken in de stilte. Genoeg, was de boodschap. De Druzen leerden ons volhouden in stormen, respect boven geweld stellen, en eenheid als sleutel tot vrijheid. Nu is het aan ons om terug te geven.

De pijn is zichtbaar: verdrijving uit Egypte, slachtingen door Ottomanen, brandende dorpen, gedwongen afzweringen, Franse bommen, Assad’s misbruik, ISIS’ terreur. En nu dit. Op 22 juli brandden huizen, werden heiligdommen geschonden. Families stierven op pleinen, lichamen onteerd. Hosam Saraya’s dood schokt, als symbool van grenzeloze wreedheid. Verkrachtingen drijven vrouwen tot wanhoop, vluchten scheuren gemeenschappen uiteen. Dit is geen conflict, maar vernietiging.

De wereld kijkt toe, in stilte die medeplichtig maakt. Daarom schreeuwden demonstranten: hun bloed is ons bloed, hun strijd onze strijd. Europa, word wakker. Beloften van ‘nooit meer’ gelden nu. Stop financiële stromen naar HTS, verstik ze. Stuur vredestroepen, bied bescherming. Eis een onafhankelijk onderzoek door Europa en de VN, zonder uitstel. Elke seconde telt.

Aan alle Syriërs: verdeeldheid doodt, eenheid redt. Sunnieten, sjiieten, christenen, Druzen – één volk, één toekomst. Laat het plein weerklinken met die woorden. Hoop gloort: Druzenkinderen spelen weer zorgeloos, heiligdommen vullen zich met vrije gebeden. Syrië voor allen. De Druzen rijzen op, sterker dan voorheen. Brussel markeert geschiedenis, niet met praatjes, maar met stappen. We breken muren af, tot vrijheid zegeviert.

Breder perspectief op de crisis

De onrust in Sweida past in een patroon van sektarische spanningen in Syrië. Na de val van Assad in 2024, nam HTS controle over grote gebieden, met Al Jolani als gezicht. Beloften van inclusie botsen met realiteit. Druzen, ongeveer drie procent van de bevolking, concentreren zich in Sweida, waar ze autonomie koesteren. Protesten begonnen in 2023 tegen economische ellende, en groeiden uit tot eisen voor verandering. HTS reageert met geweld, wat leidt tot clashes.

Israël’s inmenging voegt lagen toe. Met een eigen Druzengemeenschap voelt het land verbondenheid. Aanvallen op Syrische troepen, zoals op 15 juli, mikten op posities nabij Damascus. Netanyahu beloofde geen Syrische aanwezigheid ten zuiden van de hoofdstad. Dit escaleert regionale spanningen, met risico op bredere conflict.

Humanitaire gevolgen zijn zwaar. Ziekenhuizen in Sweida kampen met tekorten, terwijl vluchtelingen stromen naar naburige gebieden. VN-rapporten melden honderden doden sinds 12 juli, met oproepen tot hulp. Een staakt-het-vuren op 19 juli biedt ademruimte, maar fragiel. Bedoeïenen en Druzen hebben oude grieven, die exploderen in vacuüms van macht.

Toekomstvisies en solidariteit

In Brussel vandaag schetsten sprekers een beeld van hoop te midden van donkerte. Druzen zullen herrijzen, met lessen uit verleden. Hun geloof, esoterisch en gesloten, benadrukt reïncarnatie en eenheid. Dat geeft kracht in tijden van nood. De manifestatie riep op tot een Syrië waar diversiteit bloeit, zonder angst.

Wat als dit geweld dichterbij was? Zou de wereld dan zwijgen? Demonstranten deelden verhalen die raken, en vroegen om delen van de boodschap. Solidariteit bouwt bruggen, en actie verandert lotsbestemmingen. Europa heeft een rol, met zijn geschiedenis van bescherming voor minderheden.

De bijeenkomst eindigde met herhaalde kreten, die blijven hangen. Hun bloed, onze strijd. Tot vrijheid wint.