Scanwagens dreigen parkeerrecht van mensen met een beperking voorbij te rijden

29 juli 2026

Een geldige parkeerkaart voor personen met een handicap ligt zichtbaar achter de voorruit, maar de scanwagen kan ze niet lezen. Dat probleem leidt in De Panne tot bezorgdheid bij Pieter Paul Moens, Kris Meuleman en Christ Labaere. Zij wijzen erop dat bestuurders en passagiers met een geldige parkeerkaart toch een retributie kunnen krijgen wanneer hun nummerplaat niet vooraf digitaal werd geregistreerd. De invoering van scanwagens dreigt zo een nieuwe administratieve hindernis te creëren voor mensen die afhankelijk zijn van toegankelijke parkeerplaatsen en duidelijke parkeerregels.

Scanwagen controleert nummerplaat en niet de parkeerkaart

Een scanwagen registreert de nummerplaat van een geparkeerd voertuig en vergelijkt die met de parkeerrechten die in het digitale systeem zijn opgenomen. De fysieke parkeerkaart voor personen met een handicap achter de voorruit wordt tijdens die automatische controle niet herkend. Wanneer de nummerplaat niet correct aan de parkeerkaart werd gekoppeld, kan het voertuig daarom als niet-geregistreerd worden aangeduid. De houder van de parkeerkaart kan vervolgens een retributie ontvangen, ook al lag de geldige kaart zichtbaar en correct in het voertuig. Dat zorgt voor onzekerheid bij mensen die ervan uitgaan dat hun officiële parkeerkaart voldoende bewijs vormt.

Pieter Paul Moens en Kris Meuleman nemen probleem op

Pieter Paul Moens en Kris Meuleman zijn bezig met een dossier over de nieuwe scanwagen in De Panne. Aanleiding is onder andere de situatie van een bewoner en zijn zoon, die beschikken over een European Disability Card en een parkeerkaart voor personen met een handicap. De betrokkenen vrezen dat hun parkeerrecht door de scanwagen niet automatisch wordt herkend. De discussie gaat niet alleen over de technische werking van het voertuig, maar vooral over de gevolgen voor personen die zich correct aan de regels proberen te houden en toch het risico lopen om een betalingsverzoek te ontvangen.

European Disability Card is geen parkeerkaart

De European Disability Card, meestal EDC genoemd, is niet hetzelfde als de parkeerkaart voor personen met een handicap. De EDC dient als bewijs van een erkende handicap en kan toegang geven tot bepaalde voordelen bij cultuur, sport en vrije tijd. Voor parkeren op aangepaste plaatsen en voor plaatselijke parkeerrechten blijft de afzonderlijke federale parkeerkaart noodzakelijk. Ook die officiële parkeerkaart kan echter niet rechtstreeks door een scanwagen worden gelezen. Voor de digitale controle is een koppeling nodig tussen de parkeerkaart en de nummerplaat van het gebruikte voertuig.

HandyPark moet fysieke kaart aan nummerplaat koppelen

HandyPark werd ontwikkeld om parkeerkaarten voor personen met een handicap digitaal aan nummerplaten te koppelen. De kaarthouder kan zich aanmelden met Itsme, een elektronische identiteitskaart of een andere digitale sleutel. Daarna wordt het nummer van de parkeerkaart ingevoerd en kan een nummerplaat worden geregistreerd. Omdat de parkeerkaart aan een persoon en niet aan één vast voertuig is gekoppeld, moet bij het gebruik van een andere wagen de juiste nummerplaat worden geactiveerd. Dat is onder andere nodig wanneer iemand wordt vervoerd door een zoon, dochter, familielid, mantelzorger of begeleider. Op hetzelfde ogenblik kan slechts één nummerplaat als actief parkeerrecht worden aangeduid.

Christ Labaere waarschuwt vanuit eerdere dossiers

Christ Labaere heeft volgens zijn toelichting al langere tijd ervaring met problemen rond parkeerkaarten, digitale registratie en scanwagens. Hij zegt dat hij bij de eerste discussies in Oostende onmiddellijk bij het dossier betrokken raakte en dat de problematiek zowel de provinciale als de nationale pers haalde. Later werkte hij naar eigen zeggen samen met de stad Antwerpen mee aan de ontwikkeling van het HandyPark-systeem. Die ervaring maakt voor hem duidelijk dat de huidige problemen niet nieuw zijn en dat er al geruime tijd naar technische en administratieve oplossingen wordt gezocht.

Scannen van fysieke parkeerkaart blijft onmogelijk

Volgens Christ Labaere ligt een fundamenteel probleem bij het feit dat een scanwagen de fysieke parkeerkaart niet kan uitlezen. Daardoor kan de wagen wel vaststellen welke nummerplaat geparkeerd staat, maar niet of de persoon die recht heeft op de parkeerkaart zich in het voertuig bevindt of met dat voertuig werd vervoerd. Er werd eerder geopperd om een systeem via sms in te voeren, maar ook dat zou volgens hem geen sluitende oplossing zijn. Een gebruiker kan een registratie vergeten, een verkeerd kenteken activeren of problemen ondervinden met een smartphone. Mensen zonder digitale vaardigheden of zonder geschikte telefoon dreigen eveneens uit de boot te vallen.

Niet iedere gemeente werkt op dezelfde manier

Christ Labaere stelt dat HandyPark in iedere stad en gemeente volgens dezelfde regels zou moeten werken. Vandaag bestaan er echter plaatselijke verschillen. De ene gemeente gebruikt HandyPark, een andere gemeente heeft een afzonderlijke toepassing en nog een andere gemeente past andere voorwaarden toe voor gratis parkeren of registratie. Voor houders van een parkeerkaart betekent dit dat zij vooraf moeten uitzoeken welke regels gelden op hun bestemming. Wie van De Panne naar Oostende, Antwerpen of een andere gemeente reist, kan met een andere registratieprocedure worden geconfronteerd.

Lokale willekeur tast rechtszekerheid aan

De uiteenlopende plaatselijke regelingen zorgen volgens Christ Labaere voor willekeur. Een parkeerkaart die door de federale overheid wordt toegekend, verleent niet overal op dezelfde manier toegang tot parkeerrechten. Gemeenten bepalen zelf onder welke voorwaarden gratis parkeren mogelijk is en hoe de nummerplaat moet worden geregistreerd. Daardoor kan een kaarthouder in de ene gemeente zonder problemen parkeren en in een andere gemeente een retributie krijgen omdat een digitale stap ontbreekt. Een nationaal systeem heeft weinig waarde wanneer de praktische toepassing per gemeente sterk verschilt.

Digitale registratie is niet voor iedereen vanzelfsprekend

De verplichting om een nummerplaat digitaal te registreren kan een zware opdracht zijn voor ouderen, mensen met een verstandelijke beperking, personen zonder smartphone en gebruikers die afhankelijk zijn van begeleiding. Ook wanneer de registratie door een familielid wordt uitgevoerd, moet telkens worden gecontroleerd of de juiste nummerplaat actief staat. Een fysieke parkeerkaart is zichtbaar, herkenbaar en kan onmiddellijk door een controleur worden bekeken. Bij een digitale controle is dat menselijke controlemoment grotendeels verdwenen. De scanwagen registreert enkel wat in de databank staat.

Ook bezwaarprocedure moet toegankelijk blijven

Wanneer een retributie wordt opgelegd terwijl een geldige parkeerkaart in het voertuig aanwezig was, moet een eenvoudige en snelle bezwaarprocedure beschikbaar zijn. De betrokken persoon moet duidelijk weten bij welke dienst bezwaar kan worden ingediend, welke documenten nodig zijn en binnen welke termijn een beslissing volgt. Een foto van de parkeerkaart, een kopie van de kaart en een bewijs dat de kaarthouder werd vervoerd, zouden zonder zware administratieve procedure moeten kunnen worden beoordeeld. Mensen met een beperking mogen niet wekenlang moeten aantonen dat zij een parkeerrecht bezitten dat al officieel werd toegekend.

Weinig aangepaste plaatsen aan de Dynastielaan

Het dossier over de scanwagen sluit aan bij de eerdere kritiek op het beperkte aantal aangepaste parkeerplaatsen aan de Dynastielaan in De Panne. Bij ongeveer 1.100 parkeerplaatsen zouden slechts acht plaatsen specifiek aangepast zijn voor mensen met een beperking. Alfons Moens vroeg daarom extra aandacht voor mensen die geen honderden meters kunnen stappen en afhankelijk zijn van een geschikte parkeerplaats in de buurt van hun bestemming. Wanneer er weinig aangepaste plaatsen beschikbaar zijn en de andere parkeerrechten bovendien afhankelijk worden gemaakt van een digitale nummerplaatregistratie, neemt de onzekerheid verder toe.

Toeristische gemeente draagt bijzondere verantwoordelijkheid

De Panne ontvangt doorheen het jaar veel bezoekers, waaronder ouderen, rolstoelgebruikers en mensen die moeilijk kunnen stappen. Zij komen niet allemaal uit De Panne en zijn niet noodzakelijk vertrouwd met de plaatselijke parkeerregels. Een toeristische gemeente moet daarom duidelijke informatie aanbieden bij parkeerautomaten, op aangepaste parkeerplaatsen, via de gemeentelijke website en aan de belangrijkste toegangswegen. Het moet meteen zichtbaar zijn of digitale registratie nodig is, hoe dat gebeurt en waar mensen zonder smartphone hulp kunnen krijgen.

Vraag naar een uniforme en menselijke oplossing

Pieter Paul Moens, Kris Meuleman en Christ Labaere willen dat de problemen niet pas worden bekeken nadat mensen retributies hebben ontvangen. Zij vragen dat de gemeente en de parkeerbeheerder vooraf zorgen voor een systeem dat ook werkt voor mensen zonder digitale kennis. Christ Labaere pleit daarbij voor een gelijke werkwijze in alle steden en gemeenten. Een nationaal erkende parkeerkaart zou volgens die redenering ook tot een herkenbaar en gelijkwaardig parkeerrecht moeten leiden, ongeacht de gemeente waarin iemand parkeert.

Techniek moet parkeerrecht ondersteunen

Een scanwagen kan parkeercontroles sneller laten verlopen, maar de techniek mag het bestaande parkeerrecht van mensen met een beperking niet uithollen. Een systeem dat alleen nummerplaten herkent, moet rekening houden met het persoonsgebonden karakter van de parkeerkaart en met het feit dat kaarthouders verschillende voertuigen gebruiken. De verantwoordelijkheid kan niet uitsluitend bij de gebruiker worden gelegd. Ook de overheid, de parkeerbeheerder en de leverancier van de technische toepassing moeten fouten voorkomen en toegankelijke alternatieven voorzien.

Bronnen:
Gesprek tussen Pieter Paul Moens, Kris Meuleman en Christ Labaere
HandyPark
Lokaal parkeerbeleid De Panne
European Disability Card
Federale parkeerkaart voor personen met een handicap
indegazette.be, Alfons Moens: amper acht aangepaste plaatsen op 1.100 plaatsen aan de Dynastielaan in De Panne

Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel. AI wordt gebruikt als redactioneel hulpmiddel. De journalist controleerde de inhoud en feiten.)