Waarom de wereld vandaag naar Zuid-Korea kijkt

22 september 2026

Waarom is Zuid-Korea vandaag wereldwijd zo aantrekkelijk geworden, vooral voor jongeren? Die vraag stelde ik op zaterdag 19 september 2026, tijdens de laatste dag van mijn verblijf in Zuid-Korea binnen het internationale programma van HWPL en IPYG, in een spontaan gesprek met Amanda Kim. Het eerste antwoord lijkt eenvoudig: K-pop, K-drama, films, eten, cosmetica, mode en technologie. Maar hoe langer ik over die vraag nadacht, hoe duidelijker ik zag dat er iets fundamentelers achter schuilgaat. Hoe slaagt een land erin mensen te beïnvloeden zonder hen iets te verplichten? Misschien begint precies daar soft power: niet bij dwang, maar bij aantrekkingskracht.

De krachtigste invloed voelt niet als macht

Traditionele macht herken ik onmiddellijk. Legers dragen uniformen, grenzen hebben controles, wetten bevatten sancties en economische macht kan in cijfers worden uitgedrukt. Culturele invloed is veel subtieler. Niemand verplicht een tiener in België om naar een Zuid-Koreaanse artiest te luisteren. Niemand dwingt iemand in Zambia om een Koreaanse televisieserie te bekijken. Niemand legt een Europeaan op om kimchi te proeven, Koreaanse cosmetica te kopen of Hangul te leren. Toch doen miljoenen mensen dat uit eigen beweging. Dat vind ik een van de interessantste vormen van invloed die bestaan. Mensen worden niet gedwongen om naar Korea te kijken. Ze willen kijken. Ze drukken zelf opnieuw op afspelen, zoeken zelf naar vertalingen, leren zelf Koreaanse woorden en dromen uit eigen beweging van een reis naar Seoul. Een land wordt machtig in de verbeelding van anderen wanneer belangstelling niet wordt afgedwongen, maar spontaan ontstaat.

Amanda Kim wees op de moeilijke geschiedenis van haar land

Tijdens mijn gesprek verwees Amanda Kim naar de ontwikkeling van Zuid-Korea na de Koreaanse Oorlog, die van 1950 tot 1953 duurde. Het conflict liet een zwaar beschadigd land achter. Mensen leefden in armoede, infrastructuur was vernietigd en buitenlandse hulp was noodzakelijk. Zuid-Korea bouwde zich in de daaropvolgende decennia economisch op. Onderwijs, infrastructuur, industrialisering, export, onderzoek en technologische ontwikkeling speelden daarin een bepalende rol. Grote ondernemingen als Samsung, Hyundai, LG en SK werden uiteindelijk wereldwijd herkenbaar. Eerst verscheen Zuid-Korea internationaal vooral als producent van auto’s, elektronica, schepen en technologie. Later kreeg die economische zichtbaarheid ook een culturele dimensie. Muziek, film, televisieseries, mode, eten en cosmetica bereikten een publiek dat zich ver buiten Azië bevindt.

De cijfers tonen hoe sterk Zuid-Korea veranderde

De Wereldbank beschrijft een ontwikkeling die nauwelijks los kan worden gezien van de bredere culturele invloed van het land. Het bruto nationaal inkomen per inwoner steeg van 67 dollar in de vroege jaren vijftig naar 36.624 dollar in 2024. Tussen 1980 en 2024 groeide het reële bruto binnenlands product gemiddeld met 5,6 procent per jaar. Zuid-Korea veranderde van een ontvanger van ontwikkelingshulp in een donorland. In 2010 werd het het eerste voormalige hulpontvangende land dat toetrad tot het Development Assistance Committee van de OESO. Achter die cijfers liggen generaties mensen die studeerden, werkten, ondernemingen opbouwden en hun land uit een bijzonder moeilijke uitgangspositie hielpen. Ik wil die ontwikkeling niet romantiseren. Snelle economische groei bracht ook prestatiedruk, lange werkdagen, ongelijkheid en sociale spanningen mee. Toch blijft de historische verschuiving indrukwekkend.

Zuid-Korea veranderde mijn kijk op wat mogelijk is

De ontwikkeling van Zuid-Korea bracht mij bij een bredere levensvraag. Hoeveel van wat wij onmogelijk noemen, is werkelijk onmogelijk? En hoeveel lijkt onmogelijk omdat wij alleen naar de huidige toestand kijken? Landen veranderen. Mensen veranderen. Samenlevingen veranderen. Wat vandaag zwak lijkt, kan binnen enkele generaties internationaal invloedrijk worden. Wat vandaag dominant lijkt, kan later terrein verliezen. De geschiedenis houdt zich niet aan menselijke verwachtingen. Voor jongeren uit landen die kampen met armoede, oorlog of beperkte kansen kan het Koreaanse verhaal daarom betekenis hebben. Het bewijst niet dat iedere samenleving hetzelfde traject kan volgen, maar wel dat een moeilijke uitgangspositie niet automatisch de eindpositie vastlegt.

Geen enkele beschaving bezit eeuwig het centrum

Doorheen de geschiedenis dachten talrijke rijken en machtige staten dat hun positie vanzelfsprekend zou blijven. Toch verschoof het economische, politieke en culturele zwaartepunt telkens opnieuw. Geen enkel land bezit een eeuwigdurend alleenrecht op innovatie. Geen enkele taal bepaalt voor altijd welke verhalen wereldwijd worden gelezen of bekeken. Geen generatie kan beslissen welke muziek de volgende generatie mooi zal vinden. De internationale opkomst van de Koreaanse cultuur toont dat invloed niet altijd uit dezelfde landen hoeft te komen. Een productie uit Seoul kan vandaag in Brussel, Lusaka, Parijs, Los Angeles of Jakarta deel worden van het dagelijkse mediagebruik. Ik vind dat een belangrijke les in nederigheid voor samenlevingen die lang gewend waren zichzelf als het centrum van de culturele wereld te beschouwen.

Het internet brak oude culturele toegangspoorten open

Tijdens mijn gesprek met Amanda Kim kwam vanzelfsprekend ook de rol van YouTube, Instagram en andere digitale media ter sprake. Daar ligt een verandering die we volgens mij nog altijd onderschatten. Enkele decennia geleden bepaalden een beperkt aantal televisiezenders, radiostations, uitgevers, platenmaatschappijen en filmdistributeurs welke buitenlandse cultuur een bevolking te zien of te horen kreeg. Vandaag kan een jongere vanuit een slaapkamer rechtstreeks kennismaken met muziek uit Seoul, mode uit Lagos, humor uit Mumbai, politieke gesprekken uit Washington of kunst uit Buenos Aires. De afstand tussen maker en publiek werd kleiner. Een artiest uit Zuid-Korea hoeft niet langer te wachten tot een Europese televisiezender beslist dat zijn werk geschikt is voor uitzending. Een videoclip kan rechtstreeks miljoenen kijkers bereiken. Ondertiteling, sociale media en internationale groepen van liefhebbers versnellen die verspreiding.

Een smartphone werd een venster op de mensheid

We vinden dat ondertussen vanzelfsprekend, maar historisch is het bijzonder. Gedurende een groot deel van de menselijke geschiedenis groeiden mensen op binnen een beperkte culturele omgeving. Zij kenden vooral de verhalen, gewoonten, taal, religie en muziek van hun eigen streek. Vandaag draagt een tiener in zijn broekzak toegang tot duizenden culturele werelden. Daardoor ontstaan identiteiten die niet volledig binnen nationale grenzen passen. Iemand kan Belg zijn, naar Koreaanse muziek luisteren, Japanse animatie bekijken, Indiaas eten verkiezen, Amerikaanse schoenen dragen en dagelijks communiceren met vrienden op verschillende continenten. Nationale identiteit verdwijnt daardoor niet. Zij krijgt bijkomende lagen. Ik zag in Zuid-Korea hoe vanzelfsprekend jongeren uit verschillende landen culturele elementen uitwisselden zonder hun eigen afkomst te moeten verloochenen.

Korea werd zelf een herkenbaar merk

Wat mij bijzonder opvalt aan de Koreaanse culturele verspreiding, is dat niet alleen afzonderlijke artiesten, films of producten succesvol werden. De letter K kreeg zelf internationale betekenis. K-pop, K-drama, K-beauty en K-food verwijzen rechtstreeks naar Korea. Daarmee wordt het land onderdeel van het product. Wanneer iemand een Koreaanse serie bekijkt, ziet die persoon niet alleen een verhaal. Hij ziet ook straten, appartementen, scholen, werkplekken, kleding, maaltijden en omgangsvormen. Dat beeld is nooit volledig en niet altijd representatief voor het dagelijkse leven, maar het maakt Zuid-Korea wel herkenbaar. Het land verandert voor de kijker van een geografische naam in een omgeving met stemmen, gezichten en plaatsen.

Verhalen bereiken mensen anders dan reclame

Een regering kan aanzienlijke bedragen besteden aan promotie en toch weinig persoonlijke belangstelling creëren. Een televisieserie kan in zestien afleveringen iets bereiken wat honderd toeristische brochures niet voor elkaar krijgen. Een kijker volgt personages die liefhebben, rouwen, werken, falen, twijfelen en opnieuw beginnen. De omgeving is Koreaans, maar de gevoelens zijn herkenbaar. Feiten bereiken meestal het verstand. Verhalen bereiken ook het gevoel en het geheugen. Wanneer iemand zich herkent in een personage uit een ander land, wordt dat land minder afstandelijk. Dat is volgens mij een van de redenen waarom K-drama internationaal zo krachtig werkt. Het verkoopt niet alleen een land. Het laat kijkers tijd doorbrengen met mensen en situaties die menselijk herkenbaar zijn.

Wij herkennen onszelf in mensen die anders lijken

Daarin zit een fascinerende tegenstelling. Cultuur trekt aandacht omdat zij anders is, maar raakt mensen omdat iets fundamenteels hetzelfde blijkt. Ik begrijp als Belg misschien niet iedere Koreaanse traditie of omgangsvorm. Ik begrijp wel een moeder die bang is haar kind te verliezen. Ik begrijp iemand die verliefd wordt, iemand die erkenning zoekt of iemand die na een mislukking opnieuw probeert. Liefde, schaamte, ambitie, jaloezie, verdriet en verlangen behoren niet toe aan één land. Culturen verschillen sterk, maar menselijke emoties veel minder. Misschien kan kunst daarom grenzen passeren die politieke toespraken gesloten laten.

Soft power bestaat alleen wanneer het publiek nee kan zeggen

Voor mij ligt daar ook het verschil tussen aantrekkingskracht en propaganda. Wanneer iemand verplicht wordt iets mooi te vinden, verdwijnt de schoonheid. Wanneer een bevolking wordt gedwongen een cultuur te bewonderen, ontstaat wantrouwen. Soft power werkt juist omdat het publiek altijd kan afhaken. Een lied wordt alleen een internationaal succes wanneer mensen vrijwillig opnieuw luisteren. Een serie groeit alleen uit tot een wereldwijd verschijnsel wanneer kijkers na de eerste aflevering verder willen kijken. Overheden en bedrijven kunnen investeren in opleidingen, producties, promotie en distributie. Zij kunnen echter niet bevelen wat het hart van een generatie zal raken. Dat blijft onvoorspelbaar.

Is de Koreaanse golf tijdelijk?

Dat was een van mijn vragen aan Amanda Kim. Zal deze internationale belangstelling blijven bestaan? Niemand kent het definitieve antwoord. Culturele stromingen veranderen. Generaties zoeken nieuwe stijlen, verhalen en symbolen. Wat vandaag modern aanvoelt, kan later nostalgisch worden. Maar misschien is de vraag of K-pop eeuwig populair blijft uiteindelijk niet de belangrijkste. Belangrijker is wat Zuid-Korea tijdens deze periode heeft opgebouwd. Miljoenen mensen die vroeger weinig over het land wisten, kennen nu Koreaanse namen, gerechten, films, acteurs, artiesten en woorden. Ze herkennen de taal. Ze willen het land bezoeken. Sommigen beginnen Koreaans te studeren. Zelfs wanneer bepaalde genres later minder aandacht krijgen, verdwijnt die kennismaking niet volledig.

Cultuur kan het begin van een langere reis zijn

Iemand begint misschien met K-pop en krijgt daarna belangstelling voor de Koreaanse taal. Vervolgens leert die persoon iets over de geschiedenis van het land. Misschien bezoekt hij later Seoul, ontmoet Koreanen en verdiept zich in de Koreaanse Oorlog, vredesvraagstukken of de verhouding tussen Noord- en Zuid-Korea. Een gerecht kan belangstelling wekken voor familietradities en regionale verschillen. Een film kan vragen oproepen over sociale ongelijkheid, onderwijs of werkcultuur. Cultuur is daardoor geen eindpunt. Zij kan de eerste stap zijn in een veel langere intellectuele en menselijke reis. Dat gebeurde tijdens mijn verblijf ook met mij. Ik reisde naar Zuid-Korea voor een internationaal vredesprogramma, maar kwam terug met bijkomende vragen over geschiedenis, cultuur, economie en menselijke omgang.

Tijdens HWPL zag ik een andere vorm van Koreaanse invloed

Mijn reis draaide niet uitsluitend om entertainment, technologie of toerisme. Samen met mijn dochter Sarah nam ik deel aan een internationaal programma van HWPL en IPYG. Ik ontmoette in Zuid-Korea jongeren en andere deelnemers uit verschillende continenten. We spraken over vrede, jeugdparticipatie, religieuze dialoog en internationale samenwerking. Dat liet mij een andere kant van Koreaanse soft power zien. Een land kan bekendstaan om wat het produceert, maar ook als plaats waar mensen uit uiteenlopende achtergronden elkaar ontmoeten en ideeën uitwisselen. Wanneer deelnemers nadien naar hun eigen land terugkeren en hun ervaringen delen, nemen zij persoonlijke verhalen over Zuid-Korea mee. Die verhalen zijn niet door een reclamebureau geschreven. Ze ontstaan uit echte ontmoetingen.

De beste vertegenwoordiger draagt vaak geen officiële titel

Geen reclamespot heeft hetzelfde effect als iemand die na een reis zegt dat hij uitzonderlijk vriendelijk werd behandeld. Geen officiële campagne is sterker dan een persoonlijke herinnering. Een taxichauffeur, vrijwilliger, student, medewerker, gezin of toevallige voorbijganger kan een blijvende indruk nalaten. Zulke mensen beseffen misschien niet dat zij op dat moment hun land vertegenwoordigen. Voor mij deden zij dat wel. Als buitenlandse bezoeker beoordeelde ik Zuid-Korea niet alleen op basis van zijn regering, economie of infrastructuur. Ik onthield vooral hoe mensen met mij en mijn dochter omgingen. Eén vriendelijk gebaar kan iemands beeld van een land jarenlang bepalen. Eén vernederende ervaring kan hetzelfde doen in de andere richting.

Beschaving wordt zichtbaar in kleine handelingen

Wolkenkrabbers, hogesnelheidstreinen en digitale infrastructuur vertellen veel over technologische ontwikkeling, maar niet alles over een samenleving. Ik kijk ook naar de manier waarop mensen omgaan met buitenlanders, ouderen, personeel en personen met een beperking. Hoe behandelen we iemand die niets voor ons kan doen? Hoe reageren we wanneer iemand onze taal niet spreekt? Geven we die persoon tijd om iets te begrijpen? Bieden we hulp aan zonder iemand kleiner te maken? Beschaving zit voor mij niet uitsluitend in indrukwekkende gebouwen of economische cijfers. Zij wordt zichtbaar wanneer mensen ruimte voor elkaar maken.

Tijdens deze reis werd Korea een verzameling mensen

Voor een buitenstaander begint een land vaak als een abstract begrip. Voor mijn reis was Zuid-Korea voor mij een land met een indrukwekkende economische ontwikkeling, grote technologiebedrijven, een gedeelde grens en een snel groeiende culturele invloed. Tijdens mijn verblijf kreeg dat begrip gezichten. Amanda Kim werd een van de mensen door wie ik het land persoonlijker leerde kennen. Ook de jongeren, vrijwilligers, begeleiders en internationale deelnemers binnen het HWPL-programma maakten van Korea geen naam op een kaart, maar een reeks ontmoetingen. Dat is voor mij een van de belangrijkste gevolgen van reizen. Een land blijft nadien niet langer uitsluitend een onderwerp uit nieuwsberichten. Het wordt gekoppeld aan stemmen, plaatsen, gesprekken en herinneringen.

Aantrekkingskracht ontslaat een land niet van kritiek

Internationale culturele invloed betekent niet dat een land geen problemen kent. Zuid-Korea heeft, zoals iedere samenleving, te maken met sociale ongelijkheid, prestatiedruk, arbeidsproblemen, uitsluiting en politieke spanningen. Bewondering mag daarom nooit betekenen dat moeilijke vragen verdwijnen. Wie werkelijk belangstelling heeft voor een land, kijkt niet alleen naar zorgvuldig gemaakte videoclips, series of technologie. Hij probeert ook te begrijpen waarmee inwoners dagelijks worstelen. Ik kan bewondering hebben voor de economische en culturele ontwikkeling van Zuid-Korea en tegelijk aandacht houden voor interne problemen. Een volwassen relatie tussen landen bestaat niet uit kritiekloze bewondering. Zij bestaat uit respect, nieuwsgierigheid en de bereidheid om zowel prestaties als tekortkomingen ernstig te nemen.

België hoeft Korea niet te kopiëren om ervan te leren

Het Zuid-Koreaanse verhaal kan niet letterlijk op België worden toegepast. België heeft een andere geschiedenis, staatsstructuur, taalsituatie en culturele sector. Toch kunnen we leren van de manier waarop Zuid-Korea cultuur, onderwijs, technologie, creatieve makers en internationale verspreiding ernstig heeft genomen. België bezit muziek, film, literatuur, gastronomie, erfgoed en menselijke verhalen die internationaal een publiek kunnen vinden. De vraag is of wij cultuur beschouwen als bijkomstigheid of als een belangrijk onderdeel van onze internationale aanwezigheid. Soft power ontstaat niet alleen bij grote landen. Ook kleinere landen kunnen invloed krijgen wanneer hun verhalen herkenbaar, geloofwaardig en toegankelijk worden gemaakt.

Mijn gesprek met Amanda Kim bleef verder werken

Mijn gesprek met Amanda Kim duurde geen academisch seminar en was geen vooraf opgesteld interview. Het begon spontaan op de laatste dag van mijn verblijf. Juist daardoor bleef de centrale vraag bij mij hangen: hoe kan een land andere mensen beïnvloeden zonder hen iets te verplichten? Zuid-Korea geeft daarop geen eenvoudig antwoord. Zijn aantrekkingskracht groeide uit economische ontwikkeling, technologie, creatieve industrie, digitale verspreiding en persoonlijke ontmoetingen. Geen van die factoren verklaart afzonderlijk wat er gebeurde. Samen maakten zij Korea zichtbaar en emotioneel nabij voor mensen die duizenden kilometers verder wonen.

Bronnen:
Persoonlijk gesprek van Andy Vermaut met Amanda Kim tijdens het HWPL-programma in Zuid-Korea op 19 september 2026
Wereldbank – Republic of Korea, economische ontwikkeling en groei
UNCTAD – K-pop blueprint: Drawing inspiration from South Korea’s creative industries
UNESCO – culturele diplomatie en Hallyu
UNESCO – cultuur en creatieve industrie in de ontwikkeling van Zuid-Korea

Andy Vermaut +32499357495 (Als je een probleem hebt met de inhoud van een artikel, kan je me altijd mailen op info@indegazette.be – best zo weinig mogelijk mensen in cc zetten, want anders komt dit in de spamfilter terecht. Voor elk artikel geldt een recht op antwoord van betrokkenen tot 3 maanden na publicatie van het artikel. AI wordt gebruikt als redactioneel hulpmiddel. De journalist controleerde de inhoud en feiten.)